Từ thành phố biển Hải Phòng đến những dải núi cao của Lào Cai hay những địa phương vùng sâu của Yên Bái cũ là chặng đường dài hàng trăm kilômét, nhưng khoảng cách địa lý ấy không làm chậm lại dòng chảy của tri thức và kỹ thuật cao trong lĩnh vực sản phụ khoa.
Hành trình đưa kỹ thuật cao lên biên giới trở thành một nhiệm vụ quan trọng của Bệnh viện Phụ sản Hải Phòng trong vai trò bệnh viện chuyên khoa đầu ngành sản – phụ khóa của thành phố, đồng thời là đơn vị được Bộ Y tế giao nhiệm vụ chỉ đạo tuyến cho Lào Cai, Hưng Yên, Quảng Ninh.
Người dân được tiếp cận dịch vụ kỹ thuật cao tại địa phương
PGS.TS.BS Vũ Văn Tâm, Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Hải Phòng cho biết, công tác chỉ đạo tuyến không chỉ là một tiêu chí chuyên môn, mà còn là cam kết nhân văn: giúp phụ nữ vùng cao được tiếp cận kỹ thuật hiện đại, giảm tai biến sản khoa, hạn chế tử vong mẹ và sơ sinh, và quan trọng hơn là thu hẹp khoảng cách giữa thành thị và miền núi trong chăm sóc sức khỏe sinh sản.
PGS.TS.BS Vũ Văn Tâm, Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Hải Phòng trong buổi đào tạo tại Bệnh viện Sản Nhi Lào Cai.
Trong năm 2024 và mở rộng sang năm 2025, công tác đào tạo, chuyển giao kỹ thuật của Bệnh viện Phụ sản Hải Phòng tiếp tục được triển khai sâu rộng. Với sự quan tâm của lãnh đạo Sở Y tế và phối hợp chặt chẽ của các bệnh viện tuyến dưới, bệnh viện đã duy trì mạch hoạt động ổn định, từ cử chuyên gia đến các cơ sở y tế, tiếp nhận cán bộ tuyến dưới về đào tạo tại bệnh viện. Các chương trình được xây dựng theo hướng đào tạo thực chất, bám sát nhu cầu thực tế của các địa phương và bám đúng mục tiêu: nâng cao năng lực chăm sóc sức khỏe bà mẹ – trẻ em và hồi sức sơ sinh.
Căn cứ Quyết định 4440/QĐ-BYT của Bộ Y tế về phân công phạm vi chỉ đạo tuyến trong lĩnh vực khám chữa bệnh sản phụ khoa, Bệnh viện Phụ sản Hải Phòng được giao nhiệm vụ hỗ trợ chuyên môn sâu cho Bệnh viện Sản Nhi Lào Cai. Từ tháng 9/2024, bệnh viện đã tiếp nhận 9 cán bộ của Bệnh viện Sản Nhi Lào Cai về đào tạo các kỹ thuật thuộc lĩnh vực hỗ trợ sinh sản. Việc đào tạo không chỉ diễn ra trong phòng học hay phòng thực hành, mà còn là mô hình “cầm tay chỉ việc”, theo các ca lâm sàng thực tế.
Song song với đào tạo tại Hải Phòng, mỗi tuần, một nhóm chuyên gia của bệnh viện lại vượt gần 400 km để lên Lào Cai, trực tiếp hướng dẫn và chuyển giao kỹ thuật tại chỗ. Họ cùng đồng nghiệp tuyến dưới theo dõi từng chu kỳ kích thích buồng trứng, chuẩn hóa quy trình xét nghiệm, tối ưu thao tác phòng lab và xử lý các tình huống bất thường. Những chuyến công tác không quản xa xôi đó vừa là hỗ trợ chuyên môn, vừa là chia sẻ kinh nghiệm, giúp bác sĩ Lào Cai từng bước làm chủ kỹ thuật hỗ trợ sinh sản.
Kết quả bước đầu cho thấy sự tiến bộ rõ rệt. Sau gần một năm đào tạo và chuyển giao liên tục, Bệnh viện Sản Nhi Lào Cai đã hoàn thiện nhiều khâu trọng yếu của hệ thống IVF, từ cơ sở vật chất, nhân lực đến kiểm soát chất lượng. Theo dự kiến, tháng 1/2026, bệnh viện sẽ đón ca thụ tinh trong ống nghiệm đầu tiên thực hiện ngay tại địa phương. Đây là mốc son đặc biệt không chỉ với riêng bệnh viện mà còn với ngành y tế vùng cao Tây Bắc: lần đầu tiên, kỹ thuật IVF không còn là dịch vụ “chỉ có ở Hà Nội hay Hải Phòng”, mà đã hiện diện ngay tại một tỉnh biên giới.
Việc tiếp cận kỹ thuật IVF tại chỗ mở ra cánh cửa mới cho hàng nghìn cặp vợ chồng vô sinh hiếm muộn ở các tỉnh biên giới hay thậm chí cả các huyện giáp biên của Trung Quốc. Thay vì phải di chuyển đường dài, tốn kém và áp lực, họ có thể tiếp cận dịch vụ ngay tại địa phương, với đội ngũ bác sĩ đã được đào tạo bài bản. Đó là minh chứng rõ rệt nhất cho ý nghĩa của hoạt động chuyển giao kỹ thuật: nâng cao năng lực tuyến dưới, mang dịch vụ y tế chất lượng cao tới gần người dân hơn.
Không chỉ dừng lại ở IVF, trong năm 2025, Bệnh viện Phụ sản Hải Phòng còn đẩy mạnh hợp tác với nhiều địa phương khác theo hướng mở rộng các lĩnh vực can thiệp. Các đoàn công tác của bệnh viện đã có chuyến làm việc tại Bệnh viện Sản Nhi Ninh Bình để chia sẻ kinh nghiệm về chẩn đoán trước sinh, sàng lọc ung thư phụ khoa và hướng tới mô hình bệnh viện thông minh. Tháng 6/2025, bệnh viện tiến hành khảo sát thực địa tại Bệnh viện Đa khoa số 2 Lào Cai để đánh giá khả năng tiếp nhận kỹ thuật can thiệp mạch điều trị các bệnh lý sản phụ khoa. Đây là hướng đi mới nhằm đưa những kỹ thuật ít xâm lấn, an toàn và hiện đại về với vùng cao.
Công tác đào tạo là trụ cột
Trong các tháng đầu năm 2025, Bệnh viện Phụ sản Hải Phòng đã mở 12 lớp đào tạo tại chỗ cho 121 học viên là bác sĩ, nữ hộ sinh tuyến quận, huyện; đồng thời tiếp nhận nhiều cán bộ tuyến dưới về đào tạo lại, bao gồm bác sĩ của Viện Y học Hải quân chuẩn bị công tác Trường Sa, sinh viên Đại học Laval (Canada) và bác sĩ sản nhi Lào Cai học siêu âm cơ bản.
Bác sĩ Bệnh viện Phụ sản Hải Phòng đào tạo, hướng dẫn chuyên môn cho thầy thuốc xã của tỉnh Lào Cai
Bệnh viện cũng mở 10 lớp cấp chứng chỉ chuyên môn, thu hút 63 học viên trong các lĩnh vực như phẫu thuật nội soi cơ bản, soi cổ tử cung, bơm tinh trùng vào buồng tử cung, phá thai an toàn, chăm sóc sơ sinh.
Trong lĩnh vực hỗ trợ cấp cứu tuyến trước, Bệnh viện Phụ sản Hải Phòng duy trì kíp trực ngoại viện 24/24, sẵn sàng chi viện cho tuyến dưới với trang thiết bị, máu và các ê kíp chuyên khoa. Bệnh viện thực hiện nghiêm túc cử cán bộ luân phiên hỗ trợ tuyến cơ sở, hội chẩn từ xa, xử trí tai biến và đảm bảo an toàn cho mẹ và trẻ sơ sinh. Đây là yếu tố nền tảng giúp giảm tử vong mẹ, tử vong sơ sinh và tăng chất lượng điều trị tại tuyến dưới.
Hành trình từ thành phố biển đến vùng núi biên giới là hành trình dài hơi, đòi hỏi không chỉ kiến thức chuyên môn mà còn cả sự bền bỉ và tâm huyết. Mỗi chuyến xe vượt chặng đường dài đưa bác sĩ Hải Phòng đến Lào Cai là một chuyến đi mang theo tri thức. Mỗi bác sĩ tuyến dưới được đào tạo là một mắt xích quan trọng trong mạng lưới chăm sóc sức khỏe vùng cao và mỗi kỹ thuật cao được chuyển giao thành công là một bước tiến thu hẹp khoảng cách y tế giữa miền xuôi và miền ngược.
Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 vừa tiếp nhận một bệnh nhân 77 tuổi với chẩn đoán: Uốn ván ngoại khoa, giai đoạn toàn phát mức độ nặng.
Cách vào viện hai tuần, bệnh nhân bị vết thương ở 1/3 dưới cẳng tay phải khi bẻ cành cây, tự sơ cứu và chăm sóc vết thương tại nhà, không tiêm phòng huyết thanh kháng độc tố uốn ván (SAT).
Sau 10 ngày, bệnh nhân có biểu hiện triệu chứng cứng hàm liên tục, tăng dần, lan ra cơ vùng cổ, gáy, lưng và bụng. Bệnh nhân điều trị tại bệnh viện tuyến trước ba ngày, sau đó chuyển Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 trong tình trạng co cứng toàn thân liên tục, tăng tiết đờm dãi nhiều, nguy cơ suy hô hấp. Vết thương cẳng tay đóng vảy, bên dưới có dịch mủ trắng.
Bệnh nhân được chẩn đoán uốn ván toàn thể, giai đoạn toàn phát, được điều trị tích cực bằng thở máy, seduxen liều cao, SAT, kháng sinh, nuôi dưỡng tích cực, dự phòng loét và bội nhiễm. Sau 3 tuần điều trị toàn diện, bệnh nhân giảm được liều seduxen, tự thở, được điều trị tiếp theo tuyến.
Uốn ván là bệnh nhiễm trùng cấp tính và nguy hiểm đến tính mạng do nhiễm trực khuẩn clostridium tetani; độc tố hướng thần kinh của của vi khuẩn gây co cứng các cơ, đặc biệt là cơ hàm, cơ mặt, cơ gáy, và sau đó có thể lan ra các cơ toàn thân kèm theo các cơn co giật, gây biến chứng suy hô hấp, ngừng tuần hoàn. Nha bào uốn ván tồn tại lâu ngày trong đất cát, bụi bẩn, phân người hoặc phân súc vật, sau đó xâm nhập vào cơ thể người qua các vết thương hở.
Do đó, khi bị vết thương hở có nguy cơ nhiễm khuẩn, người bệnh nên sơ cứu đúng cách tại nhà hoặc cơ sở y tế để dự phòng bệnh uốn ván. Ngoài ra, bệnh uốn ván có thời gian ủ bệnh rất đa dạng, từ vài ngày đến vài tuần. Trong quá trình theo dõi sau khi bị vết thương, nếu xuất hiện triệu chứng điển hình của bệnh như cứng hàm liên tục, tăng dần, gây khó nói, khó nuốt, xu hướng co cứng lan dần ra các cơ khác thì người bệnh nên đến cơ sở y tế để khám bệnh.
Để dự phòng chủ động bệnh uốn ván, người dân nên tiêm vaccine phòng bệnh. Những trường hợp đã hoàn thành phác đồ tiêm vaccine phòng uốn ván, nên tiêm nhắc lại sau 5-10 năm để tăng cường đáp ứng miễn dịch đặc hiệu. Đặc biệt, uốn ván là một trong số những bệnh truyền nhiễm không để lại miễn dịch bảo vệ sau khi bị nhiễm bệnh. Do đó, kể cả người bệnh hồi phục sau khi bị uốn ván cũng cần tiêm vaccine phòng bệnh để tránh tái nhiễm.
Bộ Y tế mới đây đã có văn bản gửi Bộ Tài chỉnh, UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc triển khai thực hiện chính sách bảo hiểm y tế (BHYT) đối với một số đối tượng tham gia BHYT.
Theo Bộ Y tế, ngày 27/11/2024, Quốc hội ban hành Luật số 51/2024/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHYT có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2025. Chính phủ ban hành Nghị định số 188/2025/NĐ-CP ngày 1/7/2025 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật BHYT (Nghị định số 188/2025/NĐ-CP) và Nghị định số 176/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội về trợ cấp hưu trí xã hội (Nghị định số 176/2025/NĐ-CP).
Để thống nhất thực hiện chính sách BHYT đối với người đang hưởng chế độ trợ cấp xã hội hằng tháng chuyển sang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội hằng tháng từ ngày 01/7/2025 theo quy định của pháp luật, Bộ Y tế có ý kiến như sau:
Về mức hưởng trong phạm vi quyền lợi BHYT, Bộ Y tế nêu rõ:
– Điểm a khoản 7 Điều 12 của Luật BHYT quy định Chính phủ quy định đối tượng khác ngoài đối tượng quy định tại các khoản 1, 2, 3, 4, 5 và 6 Điều này bao gồm: Đối tượng tham gia BHYT được pháp luật quy định trước ngày 1/1/2025;
– Khoản 6 Điều 5 Nghị định số 188/2025/NĐ-CP quy định: Người tham gia kháng chiến, bảo vệ Tổ quốc, làm nghĩa vụ quốc tế và các đối tượng khác đã được ngân sách nhà nước đóng BHYT theo quy định tại các văn bản quy phạm pháp luật ban hành trước ngày 01/01/2025 tham gia BHYT theo nhóm do ngân sách nhà nước đóng quy định tại khoản 3 Điều 12 của Luật BHYT;
Quyền lợi của người tham gia BHYT luôn được quan tâm, đặt lên hàng đầu.
Đồng thời, điểm a khoản 1 Điều 15 Nghị định số 188/2025/NĐ-CP quy định về mức hưởng của đối tượng này như sau: Người tham gia BHYT thuộc đối tượng quy định tại các khoản 1, 2, 3, 4, 5, 6 và 7 Điều 5 Nghị định này khi khám bệnh, chữa bệnh theo quy định tại Điều 26 và Điều 27 của Luật BHYT được quỹ BHYT thanh toán chi phí khám bệnh, chữa bệnh trong phạm vi được hưởng với mức hưởng như sau: 100% chi phí khám bệnh, chữa bệnh đối với đối tượng quy định tại các khoản 2 và 6 Điều 5 Nghị định này;”
– Khoản 1 Điều 7 Nghị định số 176/2025/NĐ-CP quy định: Đối tượng quy định tại điểm b và điểm c khoản 5 Điều 5 Nghị định số 20/2021/NĐ-CP ngày 15/3/2021 của Chính phủ quy định chính sách trợ giúp xã hội đối với đối tượng bảo trợ xã hội đang hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng đủ điều kiện hưởng trợ cấp hưu trí xã hội được chuyển sang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội kể từ ngày Nghị định này có hiệu lực.
– Về chính sách BHYT trước ngày 01/7/2025 đối với đối với người thuộc diện hưởng trợ cấp, trợ giúp xã hội đã được quy định tại các văn bản quy phạm pháp luật ban hành trước ngày 1/1/2025 như sau:
+ Khoản 8 Điều 3 Nghị định số 146/2018/NĐ-CP ngày 17/10/2018 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn biện pháp thi hành một số điều của Luật BHYT quy định đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 75/2023/NĐ-CP ngày 19/10/2023 và Nghị định số 02/2025/NĐ-CP ngày 01/01/2025 (Nghị định số 146/2018/NĐ-CP đã được sửa đổi, bổ sung) quy định về đối tượng như: Người thuộc diện hưởng trợ cấp, trợ giúp xã hội hằng tháng theo quy định của pháp luật về người cao tuổi, người khuyết tật và trợ giúp xã hội.
+ Đồng thời, khoản 1 Điều 14 Nghị định số 146/2018/NĐ-CP đã được sửa đổi, bổ sung quy định về mức hưởng của đối tượng này như: Các đối tượng quy định tại các khoản 3, 4, 5, 8, 9, 11, 17 và 20 Điều 3 Nghị định này được hưởng 100% chi phí khám bệnh, chữa bệnh theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 22 của Luật BHYT.
Như vậy, theo Bộ Y tế, đối tượng là người hưởng chính sách trợ cấp, trợ giúp xã hội hằng tháng từ ngày 01/07/2025 trở về trước theo quy định của pháp luật về người cao tuổi, người khuyết tật, trợ giúp xã hội tham gia BHYT theo nhóm đối tượng do ngân sách nhà nước đóng BHYT và có mức hưởng 100% chi phí khám bệnh, chữa bệnh trong phạm vi được hưởng theo quy định của pháp luật về BHYT ban hành trước ngày 01/01/2025 mà từ ngày 01/7/2025 chuyển sang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội theo quy định tại Điều 7 Nghị định số 176/2025/NĐ-CP thì tiếp tục được ngân sách nhà nước đóng BHYT và có mức hưởng 100% chi phí khám bệnh, chữa bệnh trong phạm vi được hưởng theo quy định tại khoản 6 Điều 5 và khoản 1 Điều 15 Nghị định số 188/2025/NĐ-CP.
Các đối tượng hưởng trợ cấp hưu trí xã hội khác thực hiện theo quy định của Luật BHYT.
Trong dịp diễn ra Triển lãm Thành tựu đất nước nhân dịp kỷ niệm 80 năm Ngày Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 – 2/9/2025), tại Đông Anh (Hà Nội) ngành Y tế Thủ đô đã triển khai đồng bộ các biện pháp chuyên môn, luôn sẵn sàng cấp cứu kịp thời các bệnh nhân cần hỗ trợ y tế.
Phòng cấp cứu trung tâm với quy mô 10 giường bệnh, sẵn sàng phương tiện, thuốc, trang thiết bị tốt nhất. Ảnh: Vân Vân
Phó giám đốc Bệnh viện đa khoa Đông Anh Hoàng Ngọc Vinh, Trưởng nhóm điều hành chung công tác y tế tại Trung tâm Triển lãm Quốc gia cho biết: Từ ngày 28-8 đến ngày 2-9, tổng số bệnh nhân cấp cứu tại đây là 403 trường hợp, chuyển viện 28 trường hợp là những ca bệnh chấn thương như trật khớp vai, gẫy xương cẳng tay, xuất huyết tiêu hóa, suy tim… Trong đó, đặc biệt trong ngày 2-9, số bệnh nhân cần cấp cứu là 110 trường hợp.
Các trường hợp nặng được chuyển viện kịp thời. Ảnh: Vân Vân
Theo Phó giám đốc Bệnh viện đa khoa Đông Anh Hoàng Ngọc Vinh, thực hiện chỉ đạo của Sở Y tế Hà Nội, các bệnh viện và trạm y tế được giao nhiệm vụ đã xây dựng kế hoạch và lịch thường trực đảm bảo công tác y tế trong suốt thời gian diễn ra triển lãm. Bệnh viện đa khoa Đông Anh là đơn vị thường trực phối hợp với Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện đa khoa Mê Linh, Bệnh viện Bắc Thăng Long, Bệnh viện đa khoa Sóc Sơn, mỗi bệnh viện cử 1 kíp trực gồm 1 bác sỹ, 2 điều dưỡng và 1 xe cứu thương thường trực tại triển lãm, riêng Bệnh viện Bạch Mai cử 2 bác sỹ và 2 điều dưỡng, 1 xe cứu thương cùng cơ số thuốc… thực hiện đảm bảo cấp cứu tại khu vực H6 của Trung tâm triển lãm quốc gia. Đồng thời, các trạm y tế xã Đông Anh, Thiên Lộc, Vĩnh Thanh, Thư Lâm, Phúc Thịnh cũng đã cử 1 kíp trực gồm 1 bác sỹ và 2 điều dưỡng đáp ứng y tế tại triển lãm.
Phòng cấp cứu trung tâm với quy mô 10 giường bệnh, sẵn sàng phương tiện, thuốc, trang thiết bị tốt nhất; 5 điểm y tế ngoài sảnh nhà tròn; 5 xe cứu thương; trung bình mỗi ngày có 40 cán bộ y tế ứng trực để cấp cứu, chăm sóc y tế đối với các đại biểu, khách mời, cán bộ và nhân dân tham quan trong suốt quá trình diễn ra triển lãm.
Các y, bác sĩ luôn túc trực hỗ trợ y tế, cấp cứu kịp thời sức khỏe cho đại biểu, khách tham quan và người dân. Ảnh: Vân Vân
Các y, bác sĩ tham gia phục vụ đáp ứng y tế đều quyết tâm chủ động, sẵn sàng đáp ứng mọi tình huống, góp phần bảo đảm an toàn tuyệt đối cho sức khỏe đại biểu, khách tham quan và người dân trong suốt thời gian diễn ra Triển lãm thành tựu kinh tế – xã hội của Việt Nam.
Trẻ em Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều vấn đề về thị giác như các bệnh lý về nhược thị, lác mắt, tăng nhãn áp bẩm sinh…, nhất là có sự tăng nhanh tật khúc xạ (cận thị, viễn thị, loạn thị).
Kiểm tra, đánh giá tình trạng tật khúc xạ cho trẻ.
Theo thống kê của Hội Nhãn khoa Việt Nam, năm 2024 tại Việt Nam có khoảng 5 triệu trẻ em (chiếm 30-40% trong độ tuổi đến trường) mắc tật khúc xạ (cận thị, viễn thị, loạn thị); trong đó, cận thị chiếm phần lớn. Riêng tại các thành phố lớn như Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, tỷ lệ trẻ bị tật khúc xạ có thể lên tới hơn 50%.
Tỷ lệ này tăng cao được cho là do thói quen học tập không đúng cách và sử dụng các thiết bị điện tử quá nhiều. Nếu không được phát hiện và điều trị đúng có thể dẫn tới nhược thị.
Năm 2024 tại Việt Nam có khoảng 5 triệu trẻ em (chiếm 30-40% trong độ tuổi đến trường) mắc tật khúc xạ (cận thị, viễn thị, loạn thị); trong đó, cận thị chiếm phần lớn.
Bên cạnh đó, khoảng 2-4% trẻ em (tương đương 200.000-400.000 trẻ), có biểu hiện của bệnh lác mắt và nếu không được điều trị đúng có thể dẫn đến nhược thị hoặc các vấn đề thị giác nghiêm trọng khác.
Đáng chú ý, một khảo sát của Bệnh viện Mắt Trung ương tại một số trường tiểu học và trung học cơ sở cho thấy, tỷ lệ trẻ mắc tật khúc xạ đang gia tăng đáng kể.
Tại Hà Nội, có lớp học ghi nhận khoảng 51% trẻ em mắc tật khúc xạ, trong đó cận thị chiếm 37,5%, viễn thị 8,2% và loạn thị 5,3%. Tại Thành phố Hồ Chí Minh, có lớp học tỷ lệ tật khúc xạ lên tới 75,6%, riêng cận thị chiếm 52,7%… Tật khúc xạ có thể gặp ở mọi lứa tuổi, nhưng phổ biến nhất ở học sinh, sinh viên, người làm việc văn phòng và nhóm tiếp xúc với thiết bị điện tử quá nhiều và lâu.
Tổ chức Y tế Thế giới cũng đã đưa ra dự báo đến năm 2050, một nửa dân số toàn cầu có nguy cơ bị cận thị. Nhằm góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc mắt trẻ em tại Việt Nam, Bộ môn Mắt-Khúc xạ nhãn khoa, Trường đại học Y Hà Nội vừa phối hợp Bệnh viện mắt Đông Đô tổ chức hội thảo khoa học chuyên đề “Chăm sóc mắt trẻ em từ lý thuyết đến thực hành” với sự tham gia chia sẻ của các chuyên gia đầu ngành trong nước và quốc tế, nhằm cập nhật những tiến bộ mới nhất trong lĩnh vực chăm sóc mắt trẻ em và nâng cao năng lực thực hành cho đội ngũ y tế.
Tham gia hội thảo có hai chuyên gia hàng đầu thế giới trong lĩnh vực nhãn khoa, gồm: Giáo sư Bruce D. Moore (đồng Chủ tịch Liên minh Thị lực Trẻ em Massachusetts-Hoa Kỳ và là Giáo sư danh dự Trường đại học Y Hà Nội); Tiến sĩ Timothy Robert Fricke (Giám đốc Nghiên cứu và Giáo dục, Viện Nghiên cứu Thị giác Quốc gia- Australia, Giáo sư danh dự Trường đại học Y Hà Nội). Hội thảo chú trọng cập nhật những kỹ thuật trong chẩn đoán và điều trị các bệnh lý về mắt ở trẻ em chuẩn quốc tế, hướng tới việc nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe thị giác tại Việt Nam.
Các chủ đề chuyên sâu được trao đổi gồm những kỹ thuật trong chẩn đoán và điều trị các bệnh lý về mắt ở trẻ em; hướng dẫn kê đơn chuẩn kính trẻ em (phương pháp kê đơn kính phù hợp theo tiêu chuẩn quốc tế, bảo đảm hiệu quả điều chỉnh thị lực cho trẻ em); lác không phẫu thuật (phân tích các liệu pháp điều trị hiệu quả mà không cần phẫu thuật)…
Thạc sĩ Đinh Thị Phương Thủy, Giám đốc điều hành Bệnh viện Đông Đô chia sẻ, trẻ em có thể gặp phải nhiều vấn đề về mắt, từ những bệnh lý nhẹ như tật khúc xạ đến các bệnh lý nghiêm trọng hơn như nhược thị (mắt lười), lác mắt (lé mắt), hoặc bệnh tăng nhãn áp bẩm sinh. Bên cạnh đó, không ít trẻ bị viêm kết mạc (đau mắt đỏ), đục thủy tinh thể bẩm sinh hoặc rung giật nhãn cầu. Đây là tình trạng mắt di chuyển không kiểm soát, gây tổn thương nghiêm trọng đến thị lực nếu không được điều trị kịp thời…
Đáng chú ý, nếu trẻ không được phát hiện và điều trị đúng cách các tật khúc xạ thì có thể dẫn tới nhược thị, hay còn gọi là “mắt lười”, hiện đang chiếm tỷ lệ 1-5% trẻ dưới 6 tuổi, có thể gây suy giảm thị lực lâu dài. Chính vì vậy, các bậc cha mẹ nên chủ động đưa trẻ đi khám mắt định kỳ và tuân thủ phác đồ điều trị của chuyên gia để giữ gìn ánh sáng, nuôi dưỡng những ước mơ của con em mình. Giáo sư Bruce D.Moore lưu ý, một quy trình khám mắt lý tưởng không chỉ dựa trên kiến thức lý thuyết mà cần kết hợp khoa học cơ bản, lâm sàng và thực hành.
Quá trình khám cần diễn ra nhanh chóng, liên tục để quan sát hành vi tự nhiên của trẻ, đồng thời sử dụng “đôi mắt và bộ não của người khám” như công cụ quan trọng nhất thay vì chỉ dựa vào máy móc.
Ông cũng nhấn mạnh ba nguyên tắc khi điều chỉnh tật khúc xạ ở trẻ gồm cải thiện thị lực, thị giác hai mắt và chức năng thị giác, nhằm tạo ra hình ảnh hội tụ rõ nét trên cả hai võng mạc. Việc chỉnh kính phải thận trọng tùy theo từng loại tật khúc xạ như cận thị, viễn thị, loạn thị hay lệch khúc xạ, tránh lạm dụng hoặc chỉnh sai làm ảnh hưởng đến thị lực trẻ. Năm học mới chuẩn bị bắt đầu, đây là dịp để các bậc cha mẹ cần có những giải pháp cụ thể kiểm soát cũng như ngăn chặn sự gia tăng của các bệnh về mắt nói chung và tật khúc xạ nói riêng.
Một trái tim hiến tặng được vận chuyển hơn 1.600 km từ Hà Nội vào TPHCM trong “cuộc đua với tử thần”, mang theo hy vọng sống cho bé trai 9 tuổi bị suy tim giai đoạn cuối. Ca ghép tim xuyên Việt huy động ba bệnh viện, đánh dấu một kỳ tích y học và lan tỏa mạnh mẽ giá trị nhân văn của việc hiến – ghép tạng.
Cuộc đua sinh tử
Ngày 2/12, thông tin từ Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM cho biết, cơ sở y khoa này vừa phối hợp với các bệnh viện đầu ngành về ghép tạng thực hiện thành công ca ghép tim từ người hiến chết não cho bệnh nhi 9 tuổi.
Trước đó, vào sáng 29/11, sau khi nhận được thông tin về một trường hợp bệnh nhân chết não được gia đình đồng thuận hiến tạng, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM phối hợp khẩn cấp với Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 và Bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố kích hoạt quy trình lấy – vận chuyển – ghép tim xuyên Việt cho một bé trai 9 tuổi bị suy tim giai đoạn cuối.
Ca phẫu thuật lấy tim do TS.BS Cao Đằng Khang – Trưởng khoa Phẫu thuật Tim Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM thực hiện.
Ngay lập tức, Hội đồng Ghép tim của Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM họp khẩn dưới sự chủ trì của GS.TS.BS Trương Quang Bình, Chủ tịch Hội đồng Ghép tim nhằm đánh giá toàn diện bệnh nhi và chốt phương án phẫu thuật.
Tại Hà Nội, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 hoàn tất lấy đa tạng từ người hiến chết não, trong đó phần lấy tim do TS.BS Cao Đằng Khang – Trưởng khoa Phẫu thuật Tim Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM trực tiếp thực hiện. Trái tim được bảo quản nghiêm ngặt, bắt đầu hành trình hơn 1.600 km vào TPHCM.
Thông tin về nguồn tim hiến được chuyển đến trong bối cảnh từng phút trôi qua đều ảnh hưởng trực tiếp đến cơ hội sống mong manh của bệnh nhi. Trước ca mổ, ê kíp dành sự tri ân sâu sắc đến người hiến và gia đình – những người đã chọn trao đi sự sống trong khoảnh khắc mất mát, đau thương nhất.
Sự sống hồi sinh
Theo GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định, Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM – phẫu thuật viên chính, đây là ca ghép đặc biệt khó. Người hiến nặng 57 kg, trong khi bé trai chỉ cân nặng 33 kg. Sự chênh lệch lớn về thể tích trái tim buộc ê kíp phải tính toán chính xác từng thông số để trái tim người trưởng thành phù hợp với cấu trúc lồng ngực của một đứa trẻ.
Trái tim người hiến tại Hà Nội được chuyển hỏa tốc vào TPHCM.
Khó khăn tiếp tục chồng chất khi bệnh nhi mới trải qua viêm phổi, còn sốt và nhiễm trùng trước mổ. Đây là yếu tố có thể làm tăng nguy cơ biến chứng sau ghép; áp lực động mạch phổi cao, tăng rủi ro suy thất phải. Đặc biệt, tim nằm ngoài cơ thể tới 6 giờ khiến việc phục hồi chức năng co bóp sau ghép càng trở nên thách thức hơn.
Ca phẫu thuật bắt đầu lúc 15 giờ 11 phút ngày 29/11. Đến gần 19 giờ cùng ngày, cả ê kíp vỡ òa hạnh phúc khi trái tim hiến tặng đập trở lại trong lồng ngực bé trai.
“Tim đập mạnh mẽ và ổn định ngay từ những phút đầu. Chúng tôi tin ca ghép sẽ thành công” – GS Hoàng Định chia sẻ và cho biết đến 22 giờ 27 phút ngày 29/11, ca mổ mới hoàn tất sau các bước cầm máu, dẫn lưu và đóng ngực.
GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định – Phó Giám đốc BV ĐHYD cùng ê kíp thực hiện ghép tim cho bệnh nhi
Sau 48 giờ hồi sức, hiện bé trai đã tỉnh táo, hợp tác tốt, huyết động ổn định, nhu cầu vận mạch giảm, chức năng thận và các cơ quan khác cải thiện rõ rệt. Các bác sĩ cho biết chỉ số viêm giảm, cho thấy trái tim mới đang hòa nhịp tốt với cơ thể. Đây là ca ghép tim thứ 5 và là bệnh nhân nhỏ tuổi nhất được ghép tim tại Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM cho đến nay.
Hành trình của trái tim đi qua hơn 1.600 km không chỉ là chiến thắng của kỹ thuật ghép tạng hiện đại mà còn là câu chuyện nhân văn sâu sắc – nơi trái tim của người hiến, nỗ lực của y bác sĩ và nghị lực của một cậu bé hòa làm một để viết tiếp kỳ tích của sự sống.
Thời gian gần đây, nhiều ca hiến – ghép tạng trên cả nước liên tục thành công, lan tỏa mạnh mẽ giá trị nhân văn của hành động “trao tặng sự sống”. Nhiều trường hợp hiến đa tạng từ người chết não đã giúp hàng chục bệnh nhân suy tạng giai đoạn cuối được hồi sinh.
Trên cả nước, các bệnh viện tuyến cuối ghi nhận số ca ghép tim, gan, thận tăng đều. Nhiều ca kỹ thuật khó được thực hiện thành công bởi đội ngũ chuyên môn giàu kinh nghiệm. Sự chung tay của cộng đồng đang góp phần cứu sống thêm nhiều người bệnh chờ ghép tạng.
Lần đầu tiên tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, ê-kíp áp dụng kỹ thuật đặt điện cực theo dõi chức năng liên tục trong lúc bệnh nhân mắc u thần kinh đệm nhu mô não kích thước lớn được gây mê toàn thân, thay thế cho phương pháp mổ thức tỉnh vốn khó áp dụng với khối u quá lớn và thời gian mổ kéo dài.
Ê-kíp áp dụng kỹ thuật đặt điện cực theo dõi chức năng liên tục trong lúc bệnh nhân mắc u thần kinh đệm nhu mô não kích thước lớn.
Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức tiếp nhận B.V.L (43 tuổi, Phú Thọ) nhập viện trong tình trạng đau đầu dữ dội, được chẩn đoán mắc u thần kinh đệm nhu mô não kích thước lớn (khoảng 8cm), khối u lan tỏa sâu vào nhiều vùng chức năng quan trọng của bán cầu phải, bao gồm vùng vận động, vùng ngôn ngữ và vùng bao trong – nơi chỉ huy vận động nửa người.
Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Duy Tuyển, Trưởng khoa Phẫu thuật Thần kinh 2, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cho biết: Thách thức đặt ra cho ê-kíp phẫu thuật là làm sao lấy tối đa khối u nhưng vẫn bảo tồn chức năng thần kinh. Đặc biệt, với u thần kinh đệm độ ác tính cao, tiêu chuẩn phẫu thuật khuyến cáo cần lấy thêm 4–5 mm mô xâm lấn quanh u để hạn chế tái phát, nhưng càng tiến gần vùng chức năng, nguy cơ di chứng càng lớn.
Hệ thống điện cực được gắn vào các nhóm cơ tương ứng.
Quy trình phẫu thuật được triển khai theo các bước chặt chẽ, bắt đầu bằng việc dựng sơ đồ vỏ não để định hướng tiếp cận qua vùng “không chức năng”, sau đó khi vào tới nhân xám trung ương – nơi chứa các đường dẫn truyền vận động, phẫu thuật viên sử dụng các điện cực thăm dò vừa hút khối u vừa phát hiện tín hiệu chức năng.
Hệ thống điện cực được gắn vào các nhóm cơ tương ứng (mổ bán cầu phải gắn vào tay-chân trái và ngược lại) để theo dõi đáp ứng vận động theo thời gian thực. Khi tiến đến gần vùng chức năng khoảng 3-4 mm, thiết bị phát cảnh báo và khi chỉ còn cách 1mm, tín hiệu được truyền trực tiếp giúp phẫu thuật viên dừng đúng thời điểm, bảo tồn tối đa chức năng thần kinh đồng thời loại bỏ tối đa tổ chức u.
Nhờ kỹ thuật này, ê-kíp có thể kiểm soát an toàn ngay cả khi u xâm lấn gần toàn bộ bán cầu, đồng thời đánh giá vận động ngay trong mổ. Trước khi đóng vết mổ, kiểm tra kích thích điện cho thấy tay chân bệnh nhân vẫn hoạt động tốt; sau phẫu thuật, bệnh nhân được đánh giá lại và ghi nhận chức năng vận động hoàn toàn bảo tồn dù khối u lan tỏa rất rộng.
Để bảo đảm tính toàn vẹn của Nghị quyết 173/2024/QH15 của Quốc hội về cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) khuyến nghị mạnh mẽ nên đưa các sản phẩm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng vào danh mục ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh của Luật Đầu tư (sửa đổi) và không có trường hợp ngoại lệ.
Ảnh minh họa.
Bảo vệ giới trẻ trước tác hại nguy cấp của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng
Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết thuốc lá điếu chứa 1,5-3% nicotin, trong khi đó thuốc lá điện tử có thể chứa 35-69 mg/ml, cao gấp hàng chục lần.
Dẫn chứng về các trường hợp trẻ phải vào Trung tâm Chống độc cấp cứu vì ngộ độc thuốc lá điện tử với những di chứng nghiêm trọng về mặt sức khỏe, bác sĩ Nguyên rất tiếc tổn thương não của những trường hợp này không thể phục hồi. Đáng nói hơn, nhiều trường hợp dù chưa có triệu chứng, nhưng khi kiểm tra tổng thể phát hiện những dấu hiệu tổn thương phổi, tổn thương thần kinh,…
Thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng được tô vẽ là ít hại hơn và phù hợp giới trẻ, nhưng thực tế lại ẩn chứa nguy cơ nghiện nicotin mạnh hơn. Ngoài những tác động lâu dài bao gồm ung thư, bệnh tim và phổi, tiêu thụ nicotine ở trẻ em và thanh thiếu niên có tác động đặc biệt có hại đến sự phát triển não bộ, với hậu quả lâu dài, bao gồm rối loạn học tập và rối loạn dạng lo âu.
Điều đáng báo động là các thiết bị thuốc lá điện tử và các sản phẩm thuốc lá nung nóng trở thành công cụ ngụy trang hoàn hảo để thực hiện hành vi phạm tội, đưa chất cấm vào trường học, nơi công cộng, giới trẻ mà không thể kiểm soát.
Trước những tác hại nghiêm trọng về mặt sức khỏe, Việt Nam đã có Nghị quyết 173/2024/QH15 cấm thuốc lá điện tử và các sản phẩm thuốc lá nung nóng. Việt Nam đã được cộng đồng quốc tế ghi nhận về vai trò tiên phong trong việc cấm các sản phẩm thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng, bảo vệ sức khoẻ và tương lai của thế hệ trẻ.
Theo Trưởng Đại diện của WHO tại Việt Nam, Tiến sĩ Angela Pratt, mặc dù việc triển khai và thực thi lệnh cấm của Quốc hội đối với các sản phẩm thuốc lá mới vẫn đang trong giai đoạn đầu, nhưng những bằng chứng hiện có cho thấy lệnh cấm bước đầu đã tạo ra các tác động tích cực một cách rõ rệt.
“Theo số liệu từ Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, số ca cấp cứu liên quan đến việc sử dụng các sản phẩm này – đặc biệt ở giới trẻ – đã giảm gần 70% trong 10 tháng sau khi lệnh cấm được ban hành so với cùng kỳ giai đoạn trước đó. Việc quảng bá của những người có ảnh hưởng phần lớn đã dừng lại, báo hiệu sự răn đe mạnh mẽ”, Tiến sĩ Angela Pratt dẫn chứng.
Không thể “bỏ ngỏ” việc cấm tuyệt đối đầu tư kinh doanh đối với thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng
Tuy nhiên, để lệnh cấm của Quốc hội đối với các sản phẩm nguy hại này có thể được thực thi hiệu quả, Tiến sĩ Angela Pratt nhấn mạnh, cần phải bảo đảm rằng việc kinh doanh thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng phải được đưa vào danh mục ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh trong Luật Đầu tư (sửa đổi) (Điều 6) và không có bất kỳ ngoại lệ nào. Điều này là cần thiết để bảo vệ những thành tựu về sức khoẻ cộng đồng đã đạt được và đồng thời củng cố uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế với tư cách là một quốc gia tiên phong bảo vệ sức khỏe cho người dân.
Trưởng Đại diện của WHO tại Việt Nam, Tiến sĩ Angela Pratt.
Việc cho phép sản xuất để xuất khẩu tiềm ẩn nhiều rủi ro, làm suy yếu cơ sở lý luận về bảo vệ sức khỏe và xã hội của lệnh cấm, đồng thời gây ra sự thiếu nhất quán trong hệ thống pháp luật, tạo cơ hội cho việc buôn lậu và rò rỉ nguồn hàng ra thị trường nội địa, cùng với đó đặt ra gánh nặng lớn trong việc kiểm soát và thực thi pháp luật.
Bà Nguyễn Thị Việt Nga, Phó Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng nhấn mạnh, việc Dự thảo Luật Đầu tư (sửa đổi) hiện nay chỉ đưa thuốc lá truyền thống vào danh mục kinh doanh có điều kiện, mà lại bỏ ngỏ, không quy định cấm tuyệt đối đầu tư kinh doanh đối với thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng, là một bước thụt lùi về chính sách, tiềm ẩn thảm họa, vượt ra ngoài khuôn khổ y tế thông thường, đã trở thành vấn đề an ninh, trật tự xã hội và trách nhiệm chính trị.
“Đây là vấn đề “sống còn” đối với an ninh học đường và an ninh trật tự, an toàn xã hội, nói rộng hơn là sự tồn vong của quốc gia, dân tộc ta. Nếu chúng ta không cấm kinh doanh thiết bị này, chúng ta đang gián tiếp cung cấp “vỏ bọc” cho tội phạm ma túy nhắm vào giới trẻ Việt Nam”, bà Việt Nga nói.
Vì thế, đại biểu này khẳng định, việc đưa thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng vào danh mục cấm đầu tư kinh doanh là một quyết định, một hành động dũng cảm, bản lĩnh, khẳng định chúng ta không bị xuyên thủng bởi các nhóm lợi ích, thể hiện sự thống nhất ý chí với Đảng, và trách nhiệm cao nhất của Quốc hội đối với sự an toàn, sức khỏe của nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ và sự tồn vong của dân tộc.
Tiến sĩ Ulysses Dorotheo, Giám đốc SEATCA-Tổ chức Liên minh Phòng chống Thuốc lá Đông Nam Á khẳng định, việc đưa các sản phẩm này vào Danh mục ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh là hết sức cần thiết để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và phù hợp với các cam kết quốc tế của Việt Nam theo Công ước Khung về Kiểm soát Thuốc lá (FCTC) của Tổ chức Y tế thế giới (WHO).
Trên thế giới hiện nay, có 42 quốc gia đã ban hành lệnh cấm với thuốc lá điện tử, 24 quốc gia đã cấm thuốc lá nung nóng. Trong khu vực ASEAN thì ngoài Việt Nam, 4 quốc gia khác gồm Singapore, Thái Lan, Lào và Campuchia đã cấm cả hai loại sản phẩm này; Brunei đã cấm thuốc lá điện tử; và Malaysia cũng sẽ áp dụng lệnh cấm với thuốc lá điện tử từ năm 2026.
Việc cấm hoàn toàn thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng trong Luật Đầu tư thể hiện Việt Nam thực thi đầy đủ các cam kết quốc tế – đặc biệt là Công ước Khung về Kiểm soát Thuốc lá (WHO FCTC); công ước khuyến nghị các quốc gia thành viên ngăn chặn sự phát triển, sản xuất và tiếp thị các sản phẩm thuốc lá mới chưa được chứng minh an toàn, đồng thời bảo vệ thanh thiếu niên khỏi sự can thiệp của ngành công nghiệp thuốc lá.
Số ca mắc sởi đang tăng mạnh trên toàn cầu, đặt ra nguy cơ lớn cho sức khỏe cộng đồng.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) vừa lên tiếng cảnh báo, tỷ lệ tiêm chủng phòng bệnh sởi hiện nay quá thấp để bảo vệ nhiều khu vực, đồng thời nhấn mạnh cần có ít nhất 95% dân số trong một cộng đồng được tiêm vaccine để đạt miễn dịch cộng đồng, ngăn chặn sự lây lan của virus.
Bệnh sởi, vốn từng được kiểm soát hiệu quả, đang bùng phát trở lại với tốc độ đáng lo ngại. Ảnh: iStock
Theo đó, riêng năm 2024, thế giới đã ghi nhận tới 11 triệu ca nhiễm, khiến mục tiêu xóa bỏ sởi từng được WHO xem là khả thi nay trở nên xa vời.
“Nếu không duy trì nỗ lực tiêm chủng, những thành quả khó khăn mới có được rất dễ bị đánh mất. Ở đâu trẻ em không được tiêm phòng sởi, ở đó dịch bệnh sẽ bùng phát”, WHO cảnh báo.
Giới chuyên gia y tế tiếp tục khuyến nghị vaccine MMR (Sởi – Quai bị – Rubella) là biện pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa sởi – một loại virus nguy hiểm, lây lan nhanh. Vaccine này được ghi nhận có hiệu quả tới 97%, giúp ngăn ngừa bệnh và hạn chế nguy cơ lây nhiễm trong cộng đồng.
Trẻ em thường được tiêm phòng sởi vào 12 – 15 tháng tuổi và nhắc lại khi 4 – 6 tuổi trước khi vào mẫu giáo. Trong các trường hợp nguy cơ cao, trẻ từ 6 tháng tuổi cũng có thể được tiêm vaccine sởi.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ, bệnh sởi có thể dẫn tới nhiều biến chứng nghiêm trọng, bao gồm: viêm phổi, tổn thương não, mù lòa, điếc, tiêu chảy, sinh non hoặc trẻ nhẹ cân (ở phụ nữ mang thai chưa tiêm vaccine nhiễm sởi), đồng thời làm suy giảm miễn dịch đối với các bệnh nguy hiểm khác.
Trong bối cảnh bệnh có nguy cơ bùng phát trở lại, các chuyên gia y tế toàn cầu kêu gọi duy trì chiến dịch tiêm chủng liên tục và nâng cao nhận thức cộng đồng về sởi. Sự chủ quan trong phòng chống dịch không chỉ đe dọa sức khỏe trẻ em mà còn có thể phá hủy các thành quả mà các quốc gia đã mất nhiều năm xây dựng.
Thông tin nhanh về bệnh sởi:
Nguyên nhân: Virus sởi, lây qua đường hô hấp, tiếp xúc trực tiếp hoặc giọt bắn từ ho, hắt hơi.
Triệu chứng chính:
• Sốt cao
• Phát ban đỏ trên da
• Ho, sổ mũi, đỏ mắt
• Mệt mỏi
Đối tượng nguy cơ: Trẻ em chưa được tiêm chủng, người lớn chưa tiêm hoặc chưa mắc sởi trước đây, phụ nữ mang thai chưa tiêm vắc-xin.
Vào facebook, giữa ngồn ngộn tin tức và hình ảnh ngập lụt, giữa những ứng cứu hỗ trợ khẩn trương của chính quyền và các lực lượng chức năng, tôi “gặp” một hình ảnh khiến lòng ấm lại: những phần cơm nóng hổi đang được gói ghém, chuẩn bị hành trình từ Phú Thuận (cũ), đến Bệnh viện Trung ương Huế, tặng những người bệnh đang bị đói vì kẹt lại trong mưa lũ.
Chuẩn bị những phần cơm đầy đủ dưỡng chất
Những suất cơm vượt lũ
Người đăng đoạn clip là chị Lương Thị Kim Ngọc, nữ hộ sinh Trạm Y tế Thuận An cơ sở 2, Trung tâm Y tế Thuận Hóa, thành viên Hội từ thiện Phát Thiện Tâm. “Bắt” điện thoại của tôi, chị Ngọc nói trong gấp gáp, vội vã, thành viên hội Phát Thiện Tâm phối hợp phụ nữ phường Thuận An đang đóng gói các phần cơm.
“Xe đang tới rồi. Chúng tôi vừa tìm được xe đi từ Phú Thuận đến đường Điện Biên Phủ. Từ đây đến bệnh viện nghe nói phải di chuyển bằng đò, lúc đó sẽ tính tiếp. Cả đêm qua ngủ không được chị ơi. Mình còn ở nơi khô ráo, thấy bà con bị kẹt trong lũ, đói, lạnh, thương quá. Mọi người chung tay, chia sẻ được chút nào hay chút đó, mong ước bà con được ấm lòng” – chị Ngọc bật khóc nghẹn ngào.
“Đường Thuận An ngập cao lắm hả, không đi được hả. Chọn đi đường cầu Trường Hà hả. Khẩn trương nhé, gấp nhé…”. Liên tục bị ngắt quãng bởi những cuộc trao đổi vội vã giữa các thành viên, xen lẫn trong tiếng mưa nặng hạt, tôi cùng chị Ngọc “lùi” cuộc điện thoại, hẹn sau khi 1.000 suất cơm đã được trao tận tay bệnh nhân và người nhà chăm bệnh. Lúc đó là 3 giờ chiều.
Ông Nguyễn Văn Chính, Chủ tịch UBND xã Phú Hồ trao quà cho người dân vùng lũ
6 giờ tối, tôi gọi lại “Bây giờ vẫn chưa đến được bệnh viện chị ơi. Mới qua chợ An Cựu một chút, đang kẹt tại đường Hùng Vương” – chị Ngọc gấp gáp rồi ngắt điện thoại. 9 giờ 30 tối, tôi lại gọi. Lúc này, chị Ngọc cho biết vừa về đến nhà. Giọng nói như tiếng thở phào nhẹ nhõm, như thể gian nan chặng đường 6 giờ đồng hồ trong mưa gió, chỉ còn là “chuyện nhỏ”, khi những phần cơm chan chứa yêu thương đã làm ấm lòng người trong mưa lũ.
Chuyến xe chở 1.000 suất cơm đến Bệnh viện Trung ương Huế phải “tăng bo” nhiều chặng. Trên chặng đường đó, nhiều người đã cùng ghé vai, không kịp hỏi nhau tên tuổi, chỉ để lại tình thương đong đầy. “Không thể theo cung đường tính toán ban đầu, bởi phải dựa tình hình thực tế trong quá trình di chuyển. Khi qua địa bàn Phú Hải, Phú Diên, Vinh Xuân cũ, qua cầu Trường Hà, dọc theo Quốc lộ 1A, đến khu vực bến xe phía Nam, nhiều đoạn ngập nước, xe tải nhỏ vẫn băng qua được. Nhưng từ đó đến khu vực chợ An Cựu, nước cao, may mà chúng tôi được xe của công an hỗ trợ “tăng bo” đoạn này” – chị Ngọc kể.
Khó khăn nhất là đoạn đường Hùng Vương, nước ngập rất cao. Các anh, chị trong nhóm tạm gác lại lo lắng, khi được xe của quân đội nhận “tiếp sức”. Tất cả cùng 1 nghìn suất cơm vừa được chuyển lên thùng xe, nhưng bất ngờ có người đột quỵ, cần đưa đi cấp cứu. Vậy là các anh chị lại cấp tốc rời xe, ưu tiên phương tiện với nguyện cầu người bệnh được hỗ trợ kịp thời trong khung giờ vàng, để đội ngũ y, bác sĩ có thể giúp giành giật lại sự sống.
Các anh, chị gọi lực lượng công an nhờ hỗ trợ xuồng máy, được nhận lời. Nhưng bất ngờ, có nhiều nơi cần ưu tiên ứng cứu hơn, nên những chiếc xuồng máy vội rẽ hướng. “1 nghìn suất cơm đang cần đến bệnh viện, nhiều người đang đói, đang cần. Ai giúp chúng tôi với”. Lời kêu gọi anh chị em đoàn thiện nguyện đưa ra giữa tiếng mưa ràn rạt, khi nước ngập mỗi lúc càng cao hơn, được những con người đầy yêu thương, chung sức. Các anh chị đã được chiếc xe chuyên dụng có thể an toàn qua nước sâu, nhận chở, vượt quãng đường khó khăn Hùng Vương, Hà Nội, đến thẳng cổng cấp cứu số 1 Bệnh viện Trung ương Huế. Lúc đó là 7 giờ 30 tối.
Ấm nghĩa tình
“Mấy anh, chị ơi, đi thẳng vào những khoa phía sau, chưa có đoàn nào đến nơi ạ. Mọi người sẽ mừng lắm”. Bệnh nhân và người nuôi bệnh đã thốt lên những lời khiến ai nấy rưng rưng. 1.000 suất cơm được đưa đến Trung tâm Sản phụ khoa, Trung tâm Đột quỵ… “Chúng tôi gặp ba người đàn ông điều khiển ca nô, vừa tặng cơm xong quay trở ra. Các anh ấy cho biết không đủ cơm để tặng bà con, sẵn sàng hỗ trợ đội. Vậy là, chuyển bớt mấy trăm phần cơm, để ca nô dễ dàng len lỏi vào các khoa. Nơi nào nước cạn, các anh gồng mình bưng ca nô đi qua, mồ hôi hòa với nước mưa, thương lắm” – chị Ngọc xúc động kể.
Từ những con người không quen biết, họ bỗng trở nên thân thiết trong gian khó. Số điện thoại được trao nhau vội vàng, với lời hẹn ngày mai, ngày kia sẽ tiếp tục hỗ trợ nhau trong quá trình mang yêu thương, chia sẻ đến bệnh nhân các bệnh viện, người dân các khu dân cư đang trong tình trạng thấp trũng, ngập lụt, để cơn lũ lụt này qua đi, còn tình người mãi ở lại.
Trong tâm trí tôi chợt hiển hiện hình ảnh lực lượng Công an xã Phú Hồ, trong đêm tối đội mưa gió, vượt lũ, đưa một cụ bà 76 tuổi, sống một mình ở thôn Lê Xá đến nơi an toàn. Áo quân phục chưa kịp ráo mồ hôi, các anh cùng chiếc ca nô tiếp tục băng băng con nước, đưa cháu bé 10 tuổi ở thôn Tây Hồ bất ngờ bị sốt cao, co giật kịp thời chuyển đến Trung tâm Y tế Phú Vang cấp cứu. Cũng như mọi ngả đường, mọi mặt trận xung yếu trên địa bàn thành phố Huế, công an, bộ đội là lực lượng nòng cốt cùng chính quyền các cấp luôn hỗ trợ, giúp đỡ, ứng cứu người dân. Bên cạnh đó, rất nhiều đội, nhóm thiện nguyện, dốc sức chia sẻ với bà con bằng nghĩa tình không đong đếm.
Trên mạng xã hội facebook, những lời cảm ơn xúc động gửi đến các lực lượng công an, bộ đội, gửi đến những đội thiện nguyện (có nhiều đội thiện nguyện từ tỉnh khác đến, không quản hiểm nguy, trắng đêm giúp người dân xứ Huế). Dù mưa vẫn như trút nước, những khó khăn vẫn còn bộn bề, Huế vẫn ấm áp lạ thường, bởi giữa dòng nước lạnh vẫn rực sáng muôn vàn nghĩa tình yêu thương.
