Phía sau thành công ca cắt 2 thận đa nang và ghép thận trong một lần phẫu thuật đầu tiên tại Việt Nam thực hiện ở Bệnh viện Trung ương Huế là áp lực lớn, đòi hỏi những quyết định chính xác và sự phối hợp nhịp nhàng của người thầy thuốc.
Thực hiện đồng thời hai kỹ thuật trong cùng một lần
Hơn 1 tháng trước, các bác sĩ Bệnh viện Trung ương Huế thực hiện thành công một ca phẫu thuật đặc biệt khi cắt bỏ đồng thời 2 thận đa nang “khổng lồ”, nặng gần 10kg và ghép thận trong cùng một cuộc mổ cho bệnh nhân suy thận mạn giai đoạn cuối.
Ca phẫu thuật kéo dài hơn 3 giờ, kiểm soát chảy máu tốt và không phải truyền máu. Thận ghép từ người hiến sống được nối mạch và tái tưới máu ngay sau đó, có nước tiểu xuất hiện ngay trên bàn mổ. Sau 48 giờ, chức năng thận cải thiện rõ rệt, bệnh nhân hồi phục tốt và xuất viện sau 2 tuần.
Theo PGS.TS Phạm Ngọc Hùng, Trưởng Khoa Ngoại Thận – Tiết niệu (Bệnh viện Trung ương Huế), đây là ca cắt thận đa nang và ghép thận đồng thời đầu tiên tại Việt Nam, một kỹ thuật phức tạp mà hiện mới chỉ có 2 trung tâm trên thế giới thực hiện được.
PGS.TS Phạm Ngọc Hùng – phụ trách chính ca phẫu thuật cắt 2 thận đa nang khổng lồ.
Chia sẻ về ca phẫu thuật đặc biệt này, PGS.TS Phạm Ngọc Hùng – phụ trách chính ca phẫu thuật cho biết, bệnh nhân nam 53 tuổi mắc bệnh gan thận đa nang di truyền và đã tiến triển đến suy thận mạn giai đoạn cuối.
Hai thận tăng kích thước rất lớn, chiếm gần như toàn bộ ổ bụng, gây chèn ép nặng nề, khiến bụng căng tức, ăn uống kém và ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng sống. Chức năng thận suy giảm rõ rệt, bệnh nhân chuẩn bị bước vào điều trị thay thế thận lâu dài.
Trong trường hợp này, nếu chỉ ghép thận mà không cắt bỏ 2 thận đa nang, ổ bụng sẽ không còn đủ không gian cho thận ghép, đồng thời các biến chứng chèn ép, nhiễm trùng hoặc xuất huyết từ thận đa nang vẫn có thể tiếp diễn.
Ngược lại, nếu thực hiện theo 2 bước như trước đây là cắt thận trước rồi chờ ghép sau, bệnh nhân sẽ phải trải qua 2 cuộc mổ lớn riêng biệt, nguy cơ cao và kéo dài thời gian điều trị.
“Đây là bước mà chúng tôi đã thực hiện hơn 50 ca trước đây nên thấu hiểu nỗi khổ cực của bệnh nhân cũng như sự chăm sóc vất vả của nhân viên y tế”, PGS.TS Phạm Ngọc Hùng nói.
Do đó, sau khi hội chẩn liên chuyên khoa trong toàn viện, dưới sự chủ trì của GS.TS Phạm Như Hiệp, Giám đốc Bệnh viện, ê kíp phẫu thuật quyết định thực hiện đồng thời hai kỹ thuật trong cùng một lần mổ nhằm giảm tổng thời gian điều trị, hạn chế biến chứng và tối ưu hóa cơ hội phục hồi cho người bệnh.
Theo PGS.TS Phạm Ngọc Hùng, thách thức đầu tiên trong quá trình cắt 2 thận là vấn đề giải phẫu. Thận đa nang khổng lồ làm thay đổi hoàn toàn cấu trúc giải phẫu bình thường, mô dính nhiều do tình trạng viêm kéo dài của dịch bên trong nang, nguy cơ chảy máu rất cao. Không gian thao tác bị hạn chế vì khối thận chiếm gần như toàn bộ ổ bụng.
PGS.TS Phạm Ngọc Hùng thăm hỏi bệnh nhân sau ca phẫu thuật.
Thách thức thứ hai là kiểm soát huyết động. Đây là cuộc mổ lớn kéo dài, nguy cơ mất máu và rối loạn đông máu luôn hiện hữu. Ê kíp phải kiểm soát chặt chẽ từng bước phẫu tích để hạn chế tổn thương các mạch máu lớn. Đồng thời, cần bảo tồn các cơ quan lân cận, đặc biệt là tuyến thượng thận hai bên, có vai trò điều hòa nhiều hoạt động quan trọng của cơ thể, trong đó có ổn định huyết áp.
Cuối cùng là bài toán về thời gian. Ngay sau khi cắt thận xong, ê kíp phải tiếp tục thực hiện ghép thận. Để đảm bảo thời gian thiếu máu lạnh và thiếu máu nóng ở mức tối ưu nhằm bảo vệ chức năng thận ghép, nhóm phẫu thuật viên lấy thận từ người cho sống phải phối hợp nhịp nhàng với nhóm phẫu thuật viên cắt thận đa nang của bệnh nhân, bảo đảm tiến độ chính xác từng phút.
Những yếu tố làm nên thành công ca phẫu thuật đặc biệt
Theo PGS.TS Phạm Ngọc Hùng, để thực hiện được ca phẫu thuật cắt bỏ 2 thận đa nang trong trường hợp này đòi hỏi 3 yếu tố cốt lõi. Thứ nhất là trình độ của các nhóm phẫu thuật viên, trong đó tiết niệu và mạch máu phải làm chủ đồng thời hai lĩnh vực phẫu tích để xử lý hai thận đa nang khổng lồ, đồng thời thực hiện kỹ thuật khâu nối mạch máu tinh vi và chính xác.
Sau phẫu thuật, đến nay bệnh nhân đã hồi phục và trở lại với sinh hoạt bình thường.
Thứ hai là hệ thống gây mê hồi sức phải đủ năng lực kiểm soát huyết động trong suốt cuộc mổ kéo dài, xử lý kịp thời mọi biến động có thể xảy ra. Thứ ba là quy trình phối hợp liên chuyên khoa chặt chẽ giữa ngoại tiết niệu, ghép tạng, gây mê hồi sức, miễn dịch học, huyết học truyền máu và hồi sức sau ghép. Chỉ khi toàn bộ hệ thống vận hành nhịp nhàng, kỹ thuật này mới có thể được triển khai an toàn.
Nói về thời điểm căng thẳng nhất trong quá trình thực hiện ca phẫu thuật, PGS.TS Phạm Ngọc Hùng cho rằng đó là giai đoạn phẫu tích để tiếp cận rốn thận, nơi tập trung các mạch máu lớn. Với thận đa nang khổng lồ, cấu trúc mạch máu có thể bị biến dạng, thành mạch mỏng và rất dễ tổn thương. Các nang thận che lấp vùng rốn thận, chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể dẫn đến chảy máu ồ ạt.
Bên cạnh đó, thời điểm tái tưới máu thận ghép cũng đặc biệt quan trọng. Khi mở kẹp mạch máu, ê kíp phải quan sát kỹ màu sắc thận, độ căng nhu mô và dòng chảy. Khoảnh khắc thận hồng đều và có nước tiểu xuất hiện ngay trên bàn mổ là lúc cả ê kíp thực sự thở phào nhẹ nhõm.
“Tôi cho rằng đây là bước tiến rất quan trọng. Trước đây, nhiều bệnh nhân thận đa nang khổng lồ bị trì hoãn ghép vì nguy cơ cao và phẫu thuật phức tạp. Kỹ thuật này mở ra cơ hội điều trị triệt để trong một lần mổ. Mặt khác, đây là bước ngoặt để các trung tâm khác mạnh dạn áp dụng kỹ thuật của chúng tôi, mang lại lợi ích cho bệnh nhân và cho cộng đồng”, PGS.TS Phạm Ngọc Hùng nhấn mạnh.
Theo PGS.TS Phạm Ngọc Hùng, thời gian tới sẽ đẩy mạnh các kỹ thuật ghép thận phức tạp như ghép thận ở bệnh nhân từng mổ nhiều lần, ghép thận ở người có bất thường mạch máu, ghép thận từ người cho chết não và tiến tới mở rộng chỉ định với người cho sau ngừng tuần hoàn (DCD).
Đồng thời, hướng đến ứng dụng các giải pháp bảo quản tạng hiện đại như máy tưới máu bảo quản tạng nhằm tối ưu hóa chất lượng thận ghép. Ngoài ra, từng bước triển khai phẫu thuật robot trong ghép và phẫu thuật tiết niệu chuyên sâu, đặc biệt trong các bệnh lý ung thư tiết niệu và phẫu thuật tạo hình các bệnh lý tiết niệu phức tạp, tạo nền tảng cho những bước tiến xa hơn trong ghép tạng xâm lấn tối thiểu…
Báo cáo công tác y tế trong những ngày nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 vừa qua cho thấy tình hình dịch bệnh tiếp tục được kiểm soát; đặc biệt công tác khám, chữa bệnh, cấp cứu được các bệnh viện duy trì tốt, đáp ứng kịp thời các tình huống.
Tiếp nhận, cấp cứu cho người bệnh tại Trung tâm Cấp cứu A9 (Bệnh viện Bạch Mai).
Mới đầu giờ sáng ngày 21/2 (mồng 5 Tết), Trung tâm Cấp cứu A9 (Bệnh viện Bạch Mai) đã khá đông bệnh nhân đến cấp cứu, trong đó có nhiều người chuyển từ tuyến dưới lên. Ngay khu vực tiếp đón, các y sĩ, bác sĩ làm việc liên tục để đánh giá, phân loại người bệnh. Các buồng điều trị phía trong gần như không còn giường trống.
Thạc sĩ Lê Quang Trí, Điều dưỡng trưởng Trung tâm Cấp cứu A9 cho biết, Tết năm nay số người bệnh cấp cứu do tai nạn giảm hẳn, nhưng số ca cấp cứu do các nguyên nhân khác, nhất là cấp cứu do các bệnh lý nội khoa, đặc biệt là viêm tụy cấp và xuất huyết tiêu hóa tăng cao.
Ngay từ mồng 2 Tết, số bệnh nhân cấp cứu tại Trung tâm cấp cứu A9 bắt đầu tăng cao, nếu ngày thường trung tâm tiếp nhận khoảng 300 ca thì những ngày qua, trung bình lên tới 400 ca/ngày, trong đó nhiều trường hợp nặng, nguy kịch.
Đáng chú ý, khoảng 60% ca viêm tụy cấp có liên quan đến sử dụng rượu, bia và các bệnh lý mạn tính đi kèm.
Lượng bệnh nhân đến khám và cấp cứu tăng đột biến, tạo áp lực lớn cho hệ thống điều trị, Ban Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai đã phải tăng cường lực lượng cho Trung tâm Cấp cứu A9, trong đó có những cán bộ y tế đang được nghỉ Tết cũng đã được huy động.
Tính đến hết mồng 5 Tết, toàn bệnh viện có khoảng 2.000 bệnh nhân điều trị nội trú (gấp hai lần so với Tết năm trước), nhiều ca trong tình trạng nặng cần hồi sức tích cực.
Ban Giám đốc bệnh viện đã ban hành công văn hỏa tốc, yêu cầu các viện, trung tâm, khoa, phòng và đơn vị trực thuộc triệu tập 50-70% nhân lực tăng cường làm việc gần như ngày thường.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ cao cấp Nguyễn Văn Chi, chuyên gia cấp cứu hồi sức cho biết ngay sau khi nắm bắt tình hình số lượng người bệnh cấp cứu tăng cao, bệnh viện đã có những điều chuyển, tăng cường nhân lực kịp thời.
Y, bác sĩ, nhân viên y tế Bệnh viện Đại học Y dược Thành phố Hồ Chí Minh thực hiện thành công đồng thời 4 ca ghép tạng trong dịp Tết. (Ảnh: TTXVN)
Đặc biệt các chuyên gia, giáo sư và lãnh đạo bệnh viện thường xuyên có mặt để hội chẩn những ca bệnh khó. Nhiều cuộc hội chẩn liên khoa, thậm chí hội chẩn toàn viện được tổ chức khẩn cấp nhằm xử lý các trường hợp phức tạp, bảo đảm người bệnh được điều trị kịp thời, hiệu quả.
“Lãnh đạo bệnh viện quán triệt tinh thần lấy người bệnh làm trung tâm phục vụ, đáp ứng mọi nhu cầu khám, chữa bệnh của nhân dân kể cả trong dịp lễ Tết do đó với các y sĩ, bác sĩ trực Tết chúng tôi xác định sẽ đón Tết muộn, khi bệnh nhân ổn định, số ca cấp cứu giảm và mọi hoạt động trở lại bình thường”, ông Nguyễn Văn Chi chia sẻ.
Những năm trước, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức – đơn vị ngoại khoa tuyến cuối chuyên tiếp nhận cấp cứu người bệnh bị các loại tai nạn (giao thông, sinh hoạt, cháy nổ…) luôn là “điểm nóng” mỗi độ Tết đến, Xuân về, thì Tết năm nay lại trái ngược.
Trao đổi thông tin với đại diện các cơ quan báo chí sáng mồng 5 Tết, bác sĩ chuyên khoa 2 Trần Tuấn Anh, Phó trưởng Khoa Phẫu thuật Nhiễm khuẩn, Phó Trưởng tua trực cấp cứu ngày 21/2 cho biết, tính tổng trong 7 ngày nghỉ Tết (từ sáng 14/2 – sáng 21/2), bệnh viện tiếp nhận khám, cấp cứu 796 bệnh nhân, trong đó tai nạn giao thông 372 ca; tai nạn sinh hoạt 225 ca; có 28 trường hợp đến cấp cứu do tai nạn pháo nổ (pháo hoa, pháo tự chế); 5 trường hợp đến cấp cứu do tai nạn vũ khí, vật liệu tự chế.
Điều đáng mừng là đến thời điểm này của Tết bệnh viện chưa phải rơi vào tình trạng quá tải bệnh nhân cấp cứu.
So với cùng kỳ Tết Nguyên đán Ất Tỵ, số ca khám, cấp cứu do tai nạn giao thông, tai nạn sinh hoạt hay pháo nổ đều giảm. Trong 7 ngày nghỉ Tết (tính đến sáng mồng 5), các bác sĩ của bệnh viện đã phẫu thuật 179 trường hợp các loại, trong đó 143 ca phẫu thuật cấp cứu do tai nạn, 36 ca là các phẫu thuật khác.
Số lượng ca phẫu thuật cũng không tăng đột biến so với trước đó, giảm nhẹ so với cùng kỳ năm 2025.
Những ngày Tết Nguyên đán 2026, tại các cơ sở y tế ở Huế, không khí trực Tết vẫn duy trì như ngày bình thường. Từ các bệnh viện tuyến trung ương đến hệ thống trung tâm y tế địa phương, các kíp trực duy trì đầy đủ để bảo đảm việc khám, chữa bệnh không bị gián đoạn.
Tại Bệnh viện Trung ương Huế và Bệnh viện Trường đại học Y Dược Huế, lượng bệnh nhân cấp cứu trong những ngày đầu năm không tăng đột biến như một số năm trước. Nhiều bác sĩ cho biết số ca tai nạn giao thông giảm rõ rệt. Việc lực lượng chức năng ra quân xử lý nồng độ cồn từ sớm đã góp phần thay đổi tình hình tại các phòng cấp cứu.
Ở khu vực trung tâm thành phố, số trường hợp tai nạn phải nhập viện giảm đáng kể so với các dịp Tết trước. Tuy vậy, áp lực chuyên môn không hề giảm.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đình Toàn, Trưởng khoa Cấp cứu Bệnh viện Trường đại học Y Dược Huế, những ngày Tết năm nay ghi nhận số ca đột quỵ tăng hơn cùng kỳ, trong đó có nhiều bệnh nhân còn khá trẻ.
Đây đều là những ca phức tạp, cần xử lý nhanh. Nhờ chuẩn bị từ sớm và duy trì chế độ trực bốn cấp, các bộ phận cấp cứu, chẩn đoán hình ảnh và hồi sức đã phối hợp khá nhịp nhàng.
Theo báo cáo của Sở Y tế thành phố Huế, toàn ngành duy trì chế độ trực suốt 24 giờ mỗi ngày, bảo đảm đầy đủ nhân lực, thuốc men, dịch truyền, vật tư y tế. Các cơ sở khám, chữa bệnh cũng chuẩn bị phương án xử lý tai nạn, ngộ độc hoặc cấp cứu hàng loạt có thể xảy ra tại các điểm du lịch và lễ hội đầu năm.
Trong ngày 21/2, hệ thống y tế trên địa bàn tiếp nhận 396 trường hợp khám và cấp cứu. Tai nạn giao thông, pháo nổ và các sự cố liên quan ghi nhận 14 ca, cộng dồn từ đầu kỳ nghỉ là 96 ca.
Tại các cơ sở y tế trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, những ngày xuân cũng là thời điểm đội ngũ y, bác sĩ căng mình vừa chăm lo người bệnh nội trú, vừa bảo đảm công tác cấp cứu xuyên Tết, góp phần giữ gìn sự bình an cho mỗi gia đình.
Cùng với hoạt động chăm lo Tết cho người bệnh, nhiệm vụ cấp cứu được các cơ sở y tế trực suốt 24 giờ mỗi ngày trong kỳ nghỉ Tết. Sáng mồng 1 Tết Bính Ngọ 2026, một trường hợp bị nhồi máu cơ tim nguy kịch đã được cứu sống tại Bệnh viện đa khoa Thủ Đức nhờ kích hoạt quy trình “Báo động đỏ”, ê-kíp xử trí kịp thời trong “thời gian vàng”.
Thực tế cho thấy, dịp Tết thường gia tăng các ca tai nạn sinh hoạt, ngộ độc thực phẩm cũng như rượu bia.
Tại Bệnh viện Chợ Rẫy, Thầy thuốc Nhân dân, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Quốc Hùng, Trưởng khoa Bệnh nhiệt đới cảnh báo nguy cơ ngộ độc rượu pha methanol, “Không thể nhận biết methanol bằng mùi hay vị, cho nên sau uống rượu nếu xuất hiện tình trạng mờ mắt, thở nhanh, lơ mơ tăng dần thì mọi người cần phải nhập viện ngay”.
Trước, trong và sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ, các bệnh viện tại Thành phố Hồ Chí Minh đã chủ động trực xuyên suốt, chuẩn bị đầy đủ nhân lực, thuốc, nguồn máu dự trữ và phương án ứng phó tình huống khẩn cấp, tuy nhiên, giải pháp căn cơ vẫn là sự chủ động bảo vệ sức khỏe của mỗi người dân để niềm vui ngày xuân được trọn vẹn, an toàn.
Tại Trung tâm Cấp cứu và Hồi sức tích cực, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, Tết năm nay không “ồn ào” bởi các con số thống kê từ những vụ tai nạn mà căng thẳng bởi những ca nội khoa nguy kịch, diễn tiến nhanh và đòi hỏi phản ứng tức thì của toàn hệ thống.
Trong những ngày Tết Bính Ngọ 2026, Trung tâm Cấp cứu và Hồi sức tích cực, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội tiếp nhận 1.000 lượt người bệnh. Riêng cao điểm 29 Tết, có tới gần 70% bệnh nhân ở đây thuộc nhóm nặng và “tối cấp cứu”.
Trong thời khắc chuẩn bị bước sang năm mới, những kíp trực, huy động đa chuyên khoa đã xử trí xuyên đêm để giành lại từng nhịp tim, từng phút sống cho người bệnh.
Những ca “tối cấp cứu” ngay thời khắc giao thừa
“Ngày 29 Tết, ngay trước thời điểm giao thừa, chúng tôi tiếp nhận một bệnh nhân bị phình tách động mạch chủ. Đây là tình trạng lớp áo trong của động mạch bị bóc tách, khiến dòng máu bơm đi không đầy đủ, làm chức năng tim mạch suy giảm rất nhanh. Đây là bệnh lý tối cấp cứu, nếu không xử trí kịp thời, bệnh nhân có thể tử vong trong thời gian rất ngắn”, ThS, BSNT Ngô Đức Hùng, Phó Giám đốc Trung tâm Cấp cứu và Hồi sức tích cực – Bệnh viện Đại Học Y Hà Nội kể lại.
Trường hợp này buộc bệnh viện phải huy động nhiều chuyên khoa và nhiều kíp trực khác nhau. Bệnh nhân có chỉ định thay toàn bộ hệ thống quai động mạch chủ nhân tạo, từ tim tới ổ bụng. Đây là một đại phẫu rất lớn, kéo dài nhiều giờ trong ngày 29 Tết.
Sau mổ, tình trạng bệnh nhân tương đối ổn định và hiện vẫn đang được theo dõi tại khoa hồi sức. Đây là một nỗ lực rất lớn của toàn bộ ê-kíp trong điều kiện nhân lực trực Tết hạn chế.
Ngay sau đó, một trường hợp khác tiếp tục thử thách hệ thống cấp cứu.
Bệnh nhân nữ sinh năm 1999 nhập viện vì khó thở. Trước đó vài ngày, bệnh nhân có sốt và đau ngực tăng dần nhưng do dịp Tết nên đã cố chịu đựng, đến khi tình trạng mệt tăng cao mới vào viện. Khi nhập viện, bệnh nhân rơi vào tình trạng sốc tim nặng.
Hệ thống lập tức được kích hoạt và xác định nguyên nhân là sốc tim do viêm cơ tim cấp do virus. Virus tấn công cơ tim khiến chức năng co bóp suy giảm nghiêm trọng. Đây là tình trạng rất nguy hiểm bởi nếu đến muộn hơn, thiếu máu não kéo dài có thể gây tổn thương não không hồi phục.
Bác sĩ kiểm tra các phản ứng của bệnh nhân.
Ngay lập tức, đội ngũ y tế đã hội chẩn đa chuyên khoa với chuyên gia tim mạch, thống nhất chỉ định triển khai ECMO (tim phổi nhân tạo ngoài cơ thể) để hỗ trợ tuần hoàn và hô hấp. Đây là kỹ thuật chuyên sâu, đòi hỏi trình độ cao và sự phối hợp chính xác giữa nhiều chuyên khoa. Tuy nhiên, nhờ quy trình đã được chuẩn hóa, toàn bộ thao tác được thực hiện nhanh chóng và đồng bộ ngay tại phòng cấp cứu.
Trong những ngày tiếp theo, ECMO đảm nhiệm chức năng trao đổi oxy và bơm máu thay tim, giúp tim và phổi được “nghỉ ngơi”, trong khi não vẫn được tưới máu đầy đủ.
Sau vài ngày điều trị, chức năng co bóp của tim bắt đầu cải thiện rõ rệt. Đến nay, bệnh nhân đã tỉnh táo, tiếp xúc tốt, đáp ứng khi gọi hỏi.
Theo dự kiến, bệnh nhân sẽ được cai ECMO và có thể trở lại tình trạng bình thường.
Hai trường hợp liên tiếp trong những ngày cận Tết phản ánh rõ đặc điểm chung của mùa cấp cứu năm nay: bệnh nhân nội khoa nặng xuất hiện nhiều, diễn tiến nhanh và đòi hỏi can thiệp kỹ thuật cao trong thời gian rất ngắn.
Cơ cấu ca bệnh cấp cứu dịch chuyển
Theo ghi nhận của Bác sĩ Ngô Đức Hùng, trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 vừa qua, Trung tâm Cấp cứu và Hồi sức tích cực của Bệnh viện Đại học Y Hà Nội tiếp nhận xấp xỉ 1.000 lượt bệnh nhân chỉ trong những ngày đầu năm. Con số này tăng gần 30% so với Tết năm ngoái.
Đáng chú ý, riêng ngày 29 Tết, tỷ lệ bệnh nhân thuộc nhóm cảnh báo cao, tức bệnh nhân nặng và phức tạp chiếm khoảng 60-70%, trong khi ngày thường tỷ lệ này chỉ dao động khoảng 35-40%. Như vậy, không chỉ số lượng tăng mà mức độ nặng cũng tăng rõ rệt.
Về cơ cấu bệnh, nhờ các chính sách an toàn giao thông và kiểm soát rượu bia được triển khai hiệu quả trong những năm gần đây, nhóm chấn thương và tai nạn giao thông có xu hướng giảm so với các năm trước. Với nhóm bệnh lý nội khoa lại tăng lên đáng kể, ghi nhận nhiều ca nặng cho đến rất nặng, như các trường hợp tim mạch tối cấp cứu kể trên.
Sự gia tăng cả về số lượng lẫn mức độ nặng này tạo áp lực đặc biệt lên lực lượng trực cấp cứu.
Đối với bác sĩ, trực là trách nhiệm, nghĩa vụ và cũng là công việc thường ngày. Tuy nhiên, mỗi dịp Tết đến, khi hầu hết các cơ sở y tế giảm mức độ hoạt động, người dân có vấn đề sức khỏe sẽ dồn về khoa cấp cứu. Chính vì vậy, khoa cấp cứu tại các bệnh viện luôn sáng đèn 24/24 giờ, trở thành tuyến đầu tiếp nhận mọi tình huống khẩn cấp trong những ngày nghỉ lễ.
Sự dịch chuyển cơ cấu ca bệnh cấp cứu đặt ra yêu cầu về năng lực phân loại và kích hoạt hệ thống phản ứng nhanh.
Sự dịch chuyển này đặt ra yêu cầu rất rõ về năng lực phân loại và kích hoạt hệ thống phản ứng nhanh. Trong bối cảnh nguồn lực hạn chế vào dịp nghỉ lễ, việc phân loại và phân nhóm bệnh nhân ngay từ đầu là yếu tố then chốt, thể hiện mức độ sẵn sàng của hệ thống y tế trước các tình huống khẩn cấp.
Những ca đại phẫu xuyên Tết hay thiết lập ECMO bất kể thời gian không chỉ là nỗ lực chuyên môn đơn lẻ mà là minh chứng cho vai trò của quy trình chuẩn hóa và hệ thống báo động đa chuyên khoa trong việc rút ngắn thời gian can thiệp, yếu tố quyết định trong cấp cứu tim mạch nặng.
Tết năm nay vì thế không phải là cao điểm của tai nạn ồ ạt, mà là thời điểm hệ thống cấp cứu phải đối diện nhiều hơn với các bệnh lý nội khoa tối cấp, diễn tiến nhanh và yêu cầu trình độ can thiệp cao ngay từ những phút đầu tiên.
Ngày 24/02/2026, Bệnh viện Phổi Trung ương tổ chức gặp mặt báo chí công bố những thành tựu nổi bật trong lĩnh vực ghép phổi và nhiều kỹ thuật chuyên sâu, đánh dấu bước tiến quan trọng của chuyên ngành hô hấp Việt Nam. Đây là hoạt động ý nghĩa hướng tới kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/02/1955 – 27/02/2026).
Các bệnh nhân ghép phổi “hội tụ” đầu xuân tại Bệnh viện Phổi Trung ương.
Phát biểu tại buổi gặp mặt, TTƯT.TS.BS Đinh Văn Lượng, Giám đốc Bệnh viện, cho biết năm 2025 đơn vị đạt kết quả toàn diện trên các lĩnh vực khám chữa bệnh, đào tạo, nghiên cứu khoa học và chỉ đạo tuyến, tiếp tục khẳng định vai trò Bệnh viện chuyên khoa đầu ngành tuyến cao nhất về bệnh phổi và lao. Những kết quả này cho thấy Bệnh viện đã làm chủ nhiều kỹ thuật cao trong chẩn đoán, điều trị các bệnh lý hô hấp phức tạp.
Ghép phổi trở thành kỹ thuật thường quy
Trong lĩnh vực ghép phổi – kỹ thuật đỉnh cao của y học hiện đại – Bệnh viện đã thực hiện thành công 8 ca trong năm 2025, nâng tổng số ca ghép phổi thành công đến nay lên 13 ca, với tỷ lệ sống sau ghép cao, tiệm cận các trung tâm hàng đầu khu vực và thế giới.
TTƯT.TS.BS Đinh Văn Lượng, Giám đốc Bệnh viện chia sẻ tại chương trình.
Các ca ghép được triển khai theo tiêu chuẩn chuyên môn của UCSF Medical Center (Hoa Kỳ), với sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều cơ sở y tế như: Bệnh viện E, Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa, Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch, Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Nhân dân 115 cùng các chuyên gia đầu ngành trong và ngoài nước.
Đặc biệt, chỉ trong chưa đầy hai tháng cuối năm 2025, Bệnh viện đã thực hiện 05 ca ghép phổi, trong đó có 02 ca trong cùng một ngày, 03 ca liên tiếp trong vòng 7 ngày và một ca được tiến hành vào ngày cuối cùng của năm. Chuỗi ca ghép liên tiếp này khẳng định năng lực làm chủ kỹ thuật cao, khả năng tổ chức phối hợp liên viện và sự sẵn sàng vận hành Trung tâm ghép phổi vùng trong thời gian tới.
Ngay trong đêm mồng 6, rạng sáng mồng 7 Tết Bính Ngọ 2026 (22 và 23/02/2026), Bệnh viện tiếp tục thực hiện thành công ca ghép phổi đầu tiên của năm mới. Người bệnh hiện ổn định và phục hồi tốt.
Theo Giám đốc Đinh Văn Lượng, thành công của ghép phổi không thuộc về một cá nhân hay một ê-kíp riêng lẻ mà là kết quả của cả hệ thống, từ điều phối nguồn tạng, phẫu thuật, gây mê hồi sức, tim mạch, huyết học đến công tác chăm sóc trước và sau ghép, cùng sự chỉ đạo thống nhất của Bộ Y tế và Chính phủ. Ghép phổi đòi hỏi quy trình chuyên môn nghiêm ngặt, sự phối hợp liên viện chặt chẽ và tinh thần nhân văn sâu sắc.
Hiện danh sách chờ ghép phổi có hàng chục bệnh nhân. Với những trường hợp suy phổi giai đoạn cuối, nếu không được ghép, tỷ lệ sống sau 3 năm dưới 5%. Mỗi ca ghép thành công đồng nghĩa với việc mang lại cơ hội sống mới cho người bệnh. Bệnh viện đặt mục tiêu, khi nguồn tạng dồi dào hơn, có thể thực hiện 40–50 ca ghép phổi mỗi năm.
Bệnh viện Phổi Trung ương làm chủ kỹ thuật ghép phổi.
Phát triển toàn diện, hướng tới Bệnh viện thông minh
Song song với ghép phổi, Bệnh viện tiếp tục đẩy mạnh các kỹ thuật chuyên sâu trong điều trị ung thư phổi, nấm phổi và liệu pháp tế bào. Hoạt động hợp tác, chuyển giao kỹ thuật với các đối tác Hoa Kỳ, Nhật Bản và một số quốc gia, vùng lãnh thổ được tăng cường, hướng tới xây dựng Trung tâm ghép phổi đạt chuẩn khu vực Đông Nam Á, vừa điều trị trong nước, vừa đào tạo và tiếp nhận bệnh nhân quốc tế.
Năm 2025, Bệnh viện đã phục vụ hơn 201.000 lượt khám ngoại trú (tăng 140% so với năm trước) và điều trị nội trú cho gần 58.000 lượt người bệnh. Dù áp lực quá tải lớn, đơn vị vẫn bảo đảm an toàn tuyệt đối, rút ngắn thời gian điều trị trung bình xuống còn 7–9 ngày. Bệnh án điện tử đã được triển khai tại các khoa trọng điểm, từng bước xây dựng mô hình Bệnh viện thông minh, không giấy tờ.
Với những thành tích đạt được, Bệnh viện đã được trao tặng Huân chương Lao động hạng Ba, Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ và là đơn vị duy nhất thuộc Bộ Y tế được đề xuất tặng Cờ thi đua của Thủ tướng Chính phủ năm 2025.
Các bệnh nhân ghép phổi chúc mừng các thầy thuốc Bệnh viện Phổi Trung ương nhân kỷ niệm 71 năm ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2.
Bước sang năm 2026, Bệnh viện Phổi Trung ương tiếp tục phát triển theo mô hình hiện đại, chuyên sâu, tập trung vào ghép phổi, ung thư phổi và liệu pháp tế bào; đầu tư hạ tầng trọng điểm; nâng cao năng lực quản trị, chất lượng chuyên môn và công tác xã hội, đáp ứng tốt hơn nhu cầu chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe Nhân dân./.
Khi những phiên mổ theo kế hoạch, buổi khám bệnh định kỳ… dần kết thúc, các bệnh viện chuyển ngay sang chế độ trực Tết. Với những người thầy thuốc, Tết đến, Xuân về họ vẫn miệt mài bên giường bệnh, sẵn sàng phương án để giúp người dân đón mùa Xuân mới trong vui tươi, phấn khởi.
Thầy thuốc Bệnh viện Bạch Mai thăm khám cho bệnh nhân. (Ảnh: MINH QUYẾT)
Những ngày áp Tết, số lượng người vào-ra Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) bớt đi ít nhiều. Thế nhưng tại bệnh viện đa khoa hạng đặc biệt này, các đơn vị đầu ngành như: Cấp cứu A9, Tim mạch, Chống độc, Nhiệt đới, Đột quỵ… Tết không phải là câu chuyện của cảm tính mà là của kịch bản và phương án.
Giám đốc bệnh viện, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đào Xuân Cơ cho biết: nhân lực được bố trí nhiều lớp, trực chính, thường trực, các tổ cấp cứu ngoại viện. Các chuyên khoa luôn trong trạng thái sẵn sàng hội chẩn đa chuyên ngành. Phòng mổ cấp cứu duy trì ê-kíp trực 24/24 giờ. Lãnh đạo bệnh viện cùng các đơn vị chuyên môn trực tiếp đồng hành, chỉ đạo tại chỗ. Trang thiết bị, thuốc men, vật tư tiêu hao, hóa chất… đều được rà soát, bổ sung, tính toán theo những tình huống xấu nhất, không chỉ để “đủ dùng” mà để không bị động, dù chỉ một phút trong bất kỳ ca bệnh nào. Trong những ngày Tết, Bệnh viện Bạch Mai chuẩn bị tối đa từ nhân lực, trang thiết bị, thuốc men đến các phương án dự phòng…
Bệnh viện E những năm gần đây đã là cơ sở cấp cứu quan trọng trên địa bàn Thủ đô. Chính vì vậy, công tác chuẩn bị cấp cứu, khám, chữa bệnh trong những ngày Tết này khá chu đáo với mục tiêu an toàn, liên tục 24/24 giờ trong toàn bệnh viện. Bệnh viện sẵn sàng ứng phó với các tình huống an toàn giao thông, cháy nổ, chấn thương, ngộ độc thực phẩm cũng như dịch bệnh mùa đông-xuân và tình huống cấp cứu hàng loạt.
Chuẩn bị chế phẩm máu để cung cấp/cấp phát cho các cơ sở y tế tại Viện Huyết học- Truyền máu Trung ương
Tiến sĩ Nguyễn Công Hựu, Giám đốc Bệnh viện E cho biết, đến thời điểm này, công tác chuẩn bị đã cơ bản hoàn thành, từ việc bố trí nhân lực đến dự trù thuốc, vật tư, hóa chất, dịch truyền, máy, ô-xy y tế, phương tiện để phục vụ thu dung, điều trị và cấp cứu. Về phương án đáp ứng tai nạn, ngộ độc, cấp cứu hàng loạt, bệnh viện giao trưởng tua trực cấp cứu nội khoa, ngoại khoa chịu trách nhiệm điều động và phân công cho kíp trực cấp cứu ngày hôm đó; khi có tình huống cấp cứu hàng loạt, thông báo lên nhóm báo động đỏ nội viện, huy động nhân lực… các khoa Cấp cứu, Hồi sức tích cực, Ngoại khoa là nòng cốt, các khoa lâm sàng khác sẵn sàng hỗ trợ chuyên môn và nhân lực khi được điều động…
Giáo sư, Tiến sĩ Trần Minh Điển, Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương cho biết, để sẵn sàng công tác khám bệnh, cấp cứu cho trẻ em trong những ngày Tết Nguyên đán Bính Ngọ, Bệnh viện Nhi Trung ương đã xây dựng năm kế hoạch cụ thể: Bảo đảm an toàn người bệnh – đây được xác định là yêu cầu xuyên suốt trong dịp Tết; Bảo đảm nhân lực trực 24/24 giờ, đủ vật tư, trang thiết bị, thuốc… phục vụ hoạt động khám, chữa bệnh trong dịp Tết. Công tác cấp cứu ngoại viện luôn ở trạng thái sẵn sàng và được duy trì thường xuyên. Công tác hỗ trợ người bệnh và gia đình người bệnh ăn Tết tại Bệnh viện; chế độ, chính sách cho viên chức và người lao động trong dịp Tết luôn được bảo đảm.
Với những người thầy thuốc chuyên ngành ung thư ở Bệnh viện K, vui Xuân mới nhưng không quên nhiệm vụ. Họ luôn đồng hành cùng người bệnh và người nhà bệnh nhân. Với những bệnh nhân phải điều trị bắt buộc, không được gián đoạn trong dịp Tết, bệnh viện đã bố trí đầy đủ thuốc men, các y bác sĩ luôn sát cánh để chăm sóc. Các đơn vị chức năng bố trí đầy đủ bữa ăn hằng ngày trong dịp Tết để bệnh nhân và người nhà bệnh nhân luôn cảm thấy ấm áp, nghĩa tình…
Bên cạnh việc triển khai các biện pháp bảo đảm công tác khám bệnh, chữa bệnh, chăm sóc người bệnh đến cấp cứu Viện Huyết học-Truyền máu Trung ương (Viện) vẫn tổ chức tiếp nhận máu trong kỳ nghỉ Tết. Đặc biệt, Viện đã lên kế hoạch, dự trù và bảo đảm cung cấp đủ máu, chế phẩm máu, dịch truyền, các phương tiện, thiết bị cấp cứu cần thiết; bố trí trực 24/24 giờ, trực cấp cứu sẵn sàng… Viện nỗ lực kêu gọi thêm người hiến máu, đặc biệt người có nhóm máu O, A để bổ sung vào kho máu dự trữ cho các bệnh viện. Viện mở cửa tất cả các ngày trong kỳ nghỉ Tết từ 7 đến 18 giờ để đón tiếp người dân tham gia hiến máu đầu Xuân…
Ngoài bệnh viện tuyến trên, các bệnh viện tuyến dưới cũng đang nỗ lực hoàn thiện công tác chuẩn bị trang thiết bị, thuốc, nguồn nhân lực để phục vụ công tác khám, chữa bệnh cho người dân trên địa bàn kịp thời và hiệu quả.
Bệnh viện đa khoa Ba Vì đã bố trí các kíp trực 24/24 giờ, bảo đảm trực đầy đủ theo bốn cấp gồm trực lãnh đạo, trực chuyên môn, trực hành chính và trực bảo vệ. Các kíp có mặt tại vị trí trực, sẵn sàng tiếp nhận, khám, cấp cứu người bệnh, nhanh chóng kịp thời.
Lãnh đạo Bộ Y tế thăm, tặng quà tại Bệnh viện Nhi Trung ương
Đặc biệt, tại Đơn nguyên Thận-Lọc máu, nơi tất cả những bệnh nhân suy thận phải được chạy thận nhân tạo thường xuyên theo chu kỳ để bảo đảm chăm sóc tốt nhất cho bệnh nhân.
Tương tự, Bệnh viện đa khoa Gia Lâm đã xây dựng kế hoạch, chỉ đạo các khoa, phòng bố trí nguồn nhân lực, trang thiết bị y tế, dự trù đủ số lượng thuốc và xây dựng các phương án dự phòng… đáp ứng hoạt động khám, chữa bệnh trong những ngày Tết. Xác định dịp Tết là thời điểm dễ phát sinh nhiều tình huống cấp cứu, nên bệnh viện xây dựng phương án trực tại Khoa Hồi sức cấp cứu với đầy đủ nhân lực, thuốc men và trang thiết bị cần thiết.
Để bảo đảm công tác cấp cứu, khám, chữa bệnh trong dịp Tết Nguyên đán, Bộ Y tế đã yêu cầu Giám đốc các bệnh viện trực thuộc Bộ Y tế, Giám đốc sở y tế các tỉnh, thành phố, Thủ trưởng y tế các bộ, ngành chỉ đạo các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh bảo đảm thực hiện thường trực bốn cấp, 24/24 giờ: trực lãnh đạo, xử lý thông tin đường dây nóng; trực chuyên môn; trực hành chính-hậu cần và trực bảo vệ-tự vệ.
Các đơn vị chuyên môn tổ chức tốt việc thu dung, cấp cứu, điều trị cho người bệnh; chủ động bảo đảm nhân lực, thuốc, máu và chế phẩm máu, dịch truyền, vật tư, hóa chất, thiết bị y tế, ô-xy y tế; bố trí giường bệnh, phương tiện phục vụ thu dung, điều trị và cấp cứu, tập trung tai nạn giao thông, cháy nổ, chấn thương, ngộ độc thực phẩm.
Đáng chú ý, các cơ sở khám, chữa bệnh thu dung, điều trị kịp thời các bệnh truyền nhiễm thường gặp mùa đông-xuân, hạn chế biến chứng nặng và tử vong; xây dựng phương án đáp ứng tai nạn, ngộ độc, cấp cứu hàng loạt có thể xảy ra; chuẩn bị sẵn sàng phương án cấp cứu tại các địa điểm du lịch, vui chơi, giải trí, các sự kiện tập trung đông người trong dịp Tết và mùa lễ hội đầu năm.
Đây cũng là hoạt động thường niên nhằm tạo sự hứng khởi, gắn bó, tập thể Văn phòng Bộ Y tế cùng đoàn kết, phấn đấu thực hiện thắng lợi mọi mục tiêu phát triển cao hơn trong năm 2026.
Văn phòng Bộ Y tế tổ chức gặp mặt đầu xuân Bính Ngọ
Trong lời phát biểu, TS.BS Đoàn Hữu Thiển, Chánh Văn phòng Bộ Y tế ghi nhận và biểu dương những kết quả các phòng của Văn phòng Bộ đạt được trong năm qua, trong thời gian trước và trong Tết nguyên đán Bính Ngọ. Trong không khí vui mừng chào năm mới, đồng chí Chánh Văn phòng Bộ dành tặng những lời chúc đầu xuân mới tốt đẹp nhất, chúc một mùa Xuân mới đầy thắng lợi, vạn sự như ý tới toàn thể cán bộ, nhân viên với hy vọng một năm mới tập thể Văn phòng Bộ đoàn kết một lòng, vượt qua mọi khó khăn đưa cơ quan phát triển, bước lên một tầm cao mới.
Năm 2026 là năm có nhiều dấu ấn của cả nước cùng với nhiều chuyển biến mới, là năm có ý nghĩa đặc biệt, năm bản lề đầu nhiệm kỳ mới, tạo đà cho kỷ nguyên vươn mình của đất nước. Đồng chí Chánh Văn phòng nhấn mạnh, toàn đơn vị cần nỗ lực hơn nữa, cải tiến phương pháp làm việc để nâng cao hiệu quả, hiệu suất công việc, tập trung vào một số nội dung:
TS.BS Đoàn Hữu Thiển, Chánh Văn phòng Bộ Y tế phát biểu
Nâng cao hiệu quả công tác tham mưu, tổng hợp, kế hoạch và Tài chính, kế toán; theo dõi, đôn đốc thực hiện nhiệm vụ do Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Lãnh đạo Bộ giao; bảo đảm tốt công tác quản trị, hậu cần, cơ sở vật chất và y tế cơ quan; thực hiện hiệu quả quản lý, sử dụng tài sản công và từng bước triển khai Đề án “Văn phòng xanh”; đẩy mạnh công tác hành chính, văn thư, lưu trữ và bảo vệ bí mật nhà nước, gắn với trách nhiệm người đứng đầu; củng cố công tác tổ chức cán bộ và thi đua, khen thưởng; rà soát, sắp xếp bộ máy phù hợp khối lượng công việc; thực hiện đầy đủ chế độ, chính sách; tạo động lực hoàn thành nhiệm vụ chính trị; Tăng cường cải cách hành chính, kiểm soát thủ tục hành chính và chuyển đổi số, kết nối, liên thông dịch vụ công trực tuyến với Cổng Dịch vụ công Quốc gia; nâng cao hiệu quả công tác thông tin, truyền thông và ứng dụng công nghệ thông tin; tăng cường quản lý báo chí, xuất bản; đầu tư, nâng cấp hạ tầng CNTT phục vụ chuyển đổi số toàn diện; thực hiện tốt công tác kiểm tra, tiếp công dân và phòng, chống tham nhũng; xây dựng hệ thống chính trị tư tưởng vững mạnh, đồng nhất nhằm đưa Văn phòng Bộ phát triển bền vững, nâng tầm cao trong toàn Ngành.
Hoạt động vui xuân nhiều ý nghĩa được Văn phòng Bộ Y tế tổ chức
Ngay sau buổi gặp mặt, các đồng chí lãnh đạo Văn phòng Bộ chúc Tết tới từng từng cán bộ công chức, viên chức và người lao động.
Nhiều hoạt động hái hoa dân chủ, vui xuân được tổ chức trong không khí sum vầy, vui tươi và ấm áp, khởi đầu cho ngày làm việc đầu năm với những điều tốt đẹp, thành công mới sẽ đến trong năm Bính Ngọ 2026./.
Trong không khí hối hả của những ngày giáp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, khi dòng người tấp nập ngược xuôi đoàn viên, ngành Y tế Thủ đô và cả nước đang bước vào một trận chiến thầm lặng nhưng đầy quyết liệt.
Với mục tiêu cao nhất là bảo vệ sức khỏe nhân dân, tinh thần “vui Xuân mới không quên nhiệm vụ” đang được đẩy lên mức cao nhất, đặc biệt trước những diễn biến phức tạp của các loại dịch bệnh truyền nhiễm xuyên biên giới đang hiện hữu.
Tuyến đầu không ngủ nơi cửa ngõ hàng không
Những ngày cận Tết, trong khi sân bay quốc tế Nội Bài nhộn nhịp những chuyến bay mang theo kiều bào và du khách về đón Tết, đoàn công tác của Bộ Y tế do Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương dẫn đầu đã có mặt để trực tiếp kiểm tra “lá chắn” phòng dịch tại đây. Tại cửa ngõ giao thương quan trọng này, Thứ trưởng khẳng định sân bay chính là “tuyến đầu” trong việc kiểm soát dịch bệnh, nơi đòi hỏi sự đổi mới về truyền thông và ứng dụng chuyển đổi số để nâng cao hiệu quả phòng chống.
Kiểm tra “lá chắn” phòng dịch tại sân bay quốc tế Nội Bài. Ảnh: BYT
Trực tiếp kiểm tra hệ thống máy đo thân nhiệt tự động và quy trình cách ly tại chỗ, Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương nhấn mạnh rằng dịp Tết và mùa lễ hội luôn tiềm ẩn nguy cơ gia tăng dịch bệnh, nhất là các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm mới nổi qua đường hàng không. Chính vì vậy, các đơn vị tuyệt đối không được chủ quan, phải duy trì cảnh giác cao độ và thực hiện nghiêm ngặt công tác giám sát y tế cửa khẩu.
Sự lo ngại này hoàn toàn có cơ sở khi tình hình dịch bệnh truyền nhiễm trên thế giới vẫn diễn biến rất phức tạp dưới tác động của toàn cầu hóa và biến đổi khí hậu. Nhiều bệnh nguy hiểm như MERS-CoV tại Trung Đông hay Cúm A (H5N1) tại các nước láng giềng vẫn tiếp tục được ghi nhận. Đặc biệt, sự xuất hiện của vi rút Nipah tại Ấn Độ và Băng-la-đét gần đây đã đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc ngăn chặn nguy cơ xâm nhập vào nước ta trong bối cảnh giao lưu quốc tế tăng cao.
Chủ động nhận diện và ngăn chặn vi rút Nipah
Vi rút Nipah mặc dù chưa ghi nhận ca mắc nào tại Việt Nam nhưng đã được Bộ Y tế đưa vào danh mục bệnh truyền nhiễm nhóm A để quản lý nghiêm ngặt. Để chủ động ứng phó, Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương đã thay mặt Bộ trưởng Bộ Y tế ký ban hành Quyết định số 499/QĐ-BYT ngày 13-02-2026 về “Hướng dẫn tạm thời giám sát và phòng, chống bệnh do vi rút Nipah ở người”. Đây là văn bản chuyên môn quan trọng, quy định chi tiết từ định nghĩa ca bệnh, quy trình lấy mẫu xét nghiệm đến các biện pháp xử lý ổ dịch, áp dụng thống nhất tại các cơ sở y tế trên toàn quốc.
Cùng với việc ban hành hướng dẫn kỹ thuật, Bộ Y tế đã gửi công văn đề nghị Bộ Xây dựng và UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo các Ban quản lý cửa khẩu phối hợp chặt chẽ với tổ chức kiểm dịch y tế. Việc tạo điều kiện về cơ sở vật chất, thiết bị và bố trí địa điểm phù hợp tại các cảng hàng không, cửa khẩu biên giới là yếu tố then chốt để triển khai công tác phòng, chống dịch bệnh một cách chuyên nghiệp và hiệu quả.
Quyết tâm của y tế Thủ đô và trách nhiệm từ cộng đồng
Tại Hà Nội, ngành y tế đã sớm kích hoạt hệ thống phòng dịch ở mức độ cao. Theo Giám đốc Trung tâm kiểm soát bệnh tật (CDC) Hà Nội Bùi Văn Hào, thành phố chưa ghi nhận trường hợp mắc hoặc nghi mắc bệnh do vi rút Nipah hay các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm khác.
Tuy nhiên, đơn vị đã chuẩn bị sẵn sàng các nguồn lực dự phòng như hóa chất khử khuẩn, trang phục bảo hộ cá nhân và duy trì các đội cơ động chống dịch trực xuyên Tết. Đồng thời, thành phố cũng đẩy mạnh việc rà soát, tiêm chủng bù và tiêm vét các loại vắc xin để củng cố miễn dịch cộng đồng trước mùa lễ hội.
Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Nguyễn Trọng Diện nhận định rằng công tác truyền thông tại sân bay cần đổi mới mạnh mẽ theo hướng hiện đại, sử dụng màn hình điện tử thay cho các bảng thông tin cố định để hành khách dễ dàng tiếp cận. Bên cạnh đó, việc rà soát các bệnh viện gần sân bay có khoa truyền nhiễm đạt chuẩn để sẵn sàng cách ly, điều trị tại chỗ là nhiệm vụ cấp thiết nhằm hạn chế tối đa nguy cơ lây nhiễm chéo cho cộng đồng. Trong văn bản chỉ đạo hỏa tốc, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Vũ Cao Cương cũng đã yêu cầu các cơ sở khám chữa bệnh phải thực hiện khai thác kỹ tiền sử dịch tễ đối với tất cả các trường hợp có biểu hiện nghi ngờ nhằm phát hiện sớm và khoanh vùng xử lý kịp thời.
Một buổi hội thảo về phát hiện, dự phòng bệnh do vi rút Nipah. Ảnh: Duy Tuân
Dù các loại dịch bệnh đang được kiểm soát, nhưng sự gia tăng giao lưu ăn uống và đi lại trong dịp Tết vẫn tiềm ẩn nguy cơ cho các bệnh lây qua đường tiêu hóa và hô hấp. Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương đặc biệt lưu ý người dân cần thực hiện tốt vệ sinh an toàn thực phẩm, ăn chín, uống chín và không ăn các loại trái cây có dấu hiệu bị động vật cắn. Khi có các triệu chứng bất thường như sốt cao, đau đầu hoặc khó thở, mỗi cá nhân cần hạn chế tiếp xúc và đến ngay cơ sở y tế để được tư vấn, chẩn đoán kịp thời. Sự sum vầy chỉ thật sự trọn vẹn khi mỗi chúng ta không lơ là cảnh giác, cùng chung tay giữ vững thành quả phòng chống dịch của Thủ đô và cả nước trong mùa Xuân mới./.
Ngày 22/2, tức mùng 6 Tết Bính Ngọ, Bộ Y tế đã có văn bản báo cáo Văn phòng Trung ương Đảng và Văn phòng Chính phủ về tình hình tổ chức Tết Bính Ngọ năm 2026, tập trung vào công tác phòng, chống dịch bệnh; khám, chữa bệnh; bảo đảm an toàn thực phẩm và cung ứng thuốc.
Bệnh truyền nhiễm được kiểm soát, không ghi nhận ổ dịch tập trung
Về tình hình dịch bệnh, báo cáo của Bộ Y tế cho biết, trong tháng 1/2026, Ấn Độ ghi nhận 2 trường hợp mắc và Bangladesh ghi nhận 1 trường hợp tử vong do virus Nipah.
Mặc dù Tổ chức Y tế thế giới đánh giá nguy cơ xâm nhập vào nước ta ở mức thấp, Bộ Y tế đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, hướng dẫn các địa phương, đơn vị tăng cường giám sát, sẵn sàng ứng phó; tổ chức hội nghị tập huấn; kiểm tra, giám sát tại các cửa khẩu quốc tế như Cảng hàng không quốc tế Nội Bài (Hà Nội), Hữu Nghị (Lạng Sơn), Móng Cái (Quảng Ninh), Bờ Y (Quảng Ngãi), Lệ Thanh (Gia Lai), Đăk Pơ và Bu Prăng (Lâm Đồng).
Hiện Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc hoặc nghi ngờ mắc bệnh do virus Nipah.
Trong 9 ngày Tết Nguyên đán Bính Ngọ, tình hình bệnh truyền nhiễm được kiểm soát, không ghi nhận ổ dịch tập trung.
Theo thống kê, trong 9 ngày nghỉ Tết cả nước ghi nhận 1.431 trường hợp mắc sốt xuất huyết, không có ca tử vong; lũy kế từ đầu năm 2026 đến nay là 23.442 trường hợp, 4 ca tử vong.
Tay chân miệng ghi nhận 955 trường hợp, không có ca tử vong; lũy kế từ đầu năm là 14.596 trường hợp, 2 ca tử vong.
Sởi ghi nhận 105 trường hợp, không có ca tử vong; lũy kế từ đầu năm là 1.415 trường hợp. Không ghi nhận trường hợp mắc bạch hầu và liên cầu lợn; các bệnh khác ổn định.
Các bác sĩ thăm khám, cấp cứu hơn 567.000 lượt người bệnh trong 9 ngày Tết Bính Ngọ
Về công tác khám, chữa bệnh, Bộ Y tế đã chỉ đạo các cơ sở y tế tổ chức thường trực 24/24 giờ, bảo đảm nhân lực, thuốc, vật tư, trang thiết bị; thực hiện báo cáo trực tuyến tại 1.672 cơ sở khám, chữa bệnh có giường bệnh và trung tâm y tế khu vực.
Trong 9 ngày nghỉ Tết, toàn quốc ghi nhận 567.496 lượt người bệnh đến khám, cấp cứu; 200.772 trường hợp nhập viện điều trị nội trú; thực hiện 22.082 ca phẫu thuật, trong đó 3.591 ca phẫu thuật cấp cứu; 18.167 trẻ sơ sinh chào đời, trong đó 8.928 ca mổ đẻ.
Tổng số bệnh nhân tử vong (bao gồm tử vong trước viện, tại viện và tiên lượng tử vong xin về) là 2.261 trường hợp.
Bộ Y tế cũng cho biết trong 9 ngày nghỉ Tết đã ghi nhận 27.021 lượt khám nghi do tai nạn giao thông; 10.780 trường hợp phải nhập viện điều trị nội trú hoặc theo dõi; 182 trường hợp tử vong nghi do tai nạn giao thông, trong đó 75 trường hợp tử vong trước viện, 44 trường hợp tử vong tại viện và 63 trường hợp tiên lượng tử vong xin về.
Trong 9 ngày nghỉ Tết, toàn quốc ghi nhận hơn 200 nghìn trường hợp người bệnh nhập viện điều trị nội trú.
Tai nạn do pháo nổ ghi nhận 345 trường hợp khám, cấp cứu (trong số này chưa loại trừ trường hợp trùng lặp theo danh sách ca bệnh, một số người bệnh có thể chuyển tuyến qua nhiều bệnh viện); 182 trường hợp phải nhập viện theo dõi; 1 trường hợp tử vong.
Tai nạn nghi do vũ khí, vật liệu nổ tự chế ghi nhận 62 ca khám, cấp cứu; 31 ca nhập viện; 3 ca tử vong.
Về ngộ độc thức ăn, rối loạn tiêu hóa, toàn quốc ghi nhận 666 ca khám, cấp cứu; 418 ca nhập viện theo dõi điều trị; 12 ca chuyển viện; 2 trường hợp tử vong.
Cung ứng đủ thuốc, vật tư y tế phục vụ khám chữa bệnh và phòng chống dịch dịp Tết
Trong thời gian nghỉ Tết Nguyên đán 2026 (từ ngày 14/2-22/2/2026), Bộ Y tế đã triển khai tích cực, đồng bộ và hiệu quả các biện pháp bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng chống ngộ độc thực phẩm, tăng cường các hoạt động truyền thông bảo đảm an toàn thực phẩm.
Hệ thống bảo đảm an toàn thực phẩm trong ngành y tế từ Trung ương đến địa phương đã duy trì thường xuyên các kíp trực, các đội điều tra, xử lý vụ ngộ độc thực phẩm, sẵn sàng phương tiện, con người để tiếp nhận và xử lý các vụ ngộ độc thực phẩm, sự cố về an toàn thực phẩm (nếu có).
Theo báo cáo và kết quả giám sát an toàn thực phẩm, phòng chống ngộ độc thực phẩm của Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm/Ban Quản lý an toàn thực phẩm/Sở An toàn thực phẩm của 34 tỉnh/thành phố, các viện khu vực gửi về Cục An toàn thực phẩm từ ngày 14/2/-22/2/2026 trên toàn quốc ghi nhận 2 vụ ngộ độc thực phẩm. Tại Cà Mau có 3 người nhập viện sau khi ăn hải sản, đến nay đã ổn định sức khỏe và ra viện. Tại xã Ngọc Liên, tỉnh Thanh Hóa ngày 19/2 ghi nhận 13 trường hợp phải cấp cứu, điều trị tại Bệnh viện đa khoa Ngọc Lặc do nghi ngộ độc thực phẩm sau khi ăn trứng cá; các bệnh nhân đã ổn định và ra viện.
Bộ Y tế có văn bản số 282/ATTP-NĐTT ngày 16/02/2026 tới Sở Y tế tỉnhCà Mau và Công văn số 284/ATTP-NĐTT ngày 20/2/2026 tới Sở Y tế Thanh Hóa chỉ đạo các đơn vị liên quan: tích cực điều trị cho các bệnh nhân bị ngộ độc, tránh nguy hiểm tới tính mạng; điều tra vụ ngộ độc thực phẩm, xác định nguyên nhân gây ngộ độc; đẩy mạnh công tác tuyên truyền cho cộng đồng về kiến thức kỹ năng an toàn thực phẩm trong chế biến, tiêu thụ các loài động vật, hải sản lạ; tăng cường giám sát các cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ, các cơ sởkinh doanh thức ăn đường phố.
Ngành y tế cơ bản đã chuẩn bị và cung ứng đủ thuốc, vật tư y tế phục vụ công tác khám chữa bệnh và phòng chống dịch bệnh dịp Tết Bính Ngọ.
Bộ Y tế cho biết ngành y tế cơ bản đã chuẩn bị và cung ứng đủ thuốc, vật tư y tế phục vụ công tác khám chữa bệnh và phòng chống dịch bệnh. Đến ngày 22/2 (mùng 6 Tết), không ghi nhận phản ánh thiếu thuốc, vật tư y tế trong phòng và điều trị bệnh trên phạm vi cả nước. Duy trì thường trực, bảo đảm công tác phòng, chống dịch bệnh, khám, chữa bệnh, an toàn thực phẩm và cung ứng thuốc trong dịp Tết Bính Ngọ năm 2026.
Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết năm 2026 ngành Y tế tập trung chuyển mạnh từ chữa bệnh sang phòng bệnh, ưu tiên y tế cơ sở, cải cách thể chế, tài chính, nhân lực và chuyển đổi số. Mục tiêu là nâng chất lượng phục vụ, giảm chi phí và tăng công bằng tiếp cận.
Nỗ lực giữa gian khó bủa vây
Giữa không khí đầu Xuân Bính Ngọ 2026, sau thành công của Đại hội XIV, ngành Y tế bước vào một giai đoạn phát triển mới với kỳ vọng cao hơn và nhiệm vụ nặng nề hơn.
Nhìn lại nhiệm kỳ 2021-2025, ngành Y tế đã trải qua những thử thách chưa từng có tiền lệ, từ cuộc chiến khốc liệt với đại dịch Covid-19 đến khó khăn về cơ chế, tình trạng thiếu hụt thuốc và vật tư y tế.
Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan nhìn nhận, năm 2026 là điểm khởi đầu quan trọng để hiện thực hóa các mục tiêu mà Đại hội đề ra, đưa chăm sóc sức khỏe nhân dân trở thành một trụ cột vững chắc trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước.
Nhìn lại nhiệm kỳ 2021-2025, Bộ trưởng cho biết ngành Y tế đã trải qua những thử thách chưa từng có tiền lệ, từ cuộc chiến khốc liệt với đại dịch Covid-19 đến khó khăn về cơ chế, tình trạng thiếu hụt thuốc và vật tư y tế.
Trong bối cảnh đó, ngành vẫn tạo ra những bước chuyển đáng kể, hoàn thành và vượt nhiều chỉ tiêu quan trọng được Quốc hội và Chính phủ giao.
Tỷ lệ bác sỹ và số giường bệnh trên một vạn dân tăng đều qua các năm, hệ thống chính sách được rà soát và hoàn thiện theo hướng tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông hành lang pháp lý, tạo điều kiện để nâng chất lượng dịch vụ.
Bộ trưởng nhấn mạnh một dấu mốc quan trọng là Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị ban hành ngày 9/9/2025. Theo Bộ trưởng, đây là nghị quyết mang ý nghĩa chiến lược, toàn diện và lâu dài, tạo ra một cuộc chuyển đổi mạnh về tư duy trong chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Trọng tâm lớn nhất là chuyển từ tư duy tập trung khám bệnh, chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh, chú trọng bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe toàn diện, liên tục theo vòng đời. Từ trạng thái bị động đối phó bệnh tật, hệ thống y tế hướng tới trạng thái chủ động kiến tạo sức khỏe.
Tinh thần ấy được cụ thể hóa bằng một mục tiêu trực tiếp liên quan đến từng người dân như khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc. Bộ trưởng cho biết, Bộ Y tế đang xây dựng kế hoạch khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc cho người dân, dự kiến bắt đầu triển khai từ năm 2026 theo lộ trình, trước mắt ưu tiên nhóm khó khăn, yếu thế.
Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan trò chuyện, chúc sức khoẻ sản phụ tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương
Mục tiêu đặt ra là từ năm 2026, người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí ít nhất 1 lần mỗi năm, với kinh phí được bảo đảm từ ngân sách nhà nước và bảo hiểm y tế.
Theo Bộ trưởng, khám định kỳ không chỉ nhằm phát hiện bệnh, mà còn là bước đi để xây dựng dữ liệu sức khỏe số cho từng cá nhân. Với các bệnh không lây nhiễm như tiểu đường, tăng huyết áp, một số loại ung thư, việc phát hiện sớm giúp giảm đáng kể chi phí điều trị và tăng cơ hội cứu sống. Về dài hạn, đây cũng là cách bảo vệ nguồn nhân lực của đất nước một cách bền vững nhất.
Bên cạnh mục tiêu phòng bệnh, ngành Y tế đặt trọng tâm giải quyết bài toán chi phí và công bằng trong tiếp cận dịch vụ. Bộ trưởng cho biết, Bộ Y tế đang xây dựng Đề án miễn viện phí, đồng thời phối hợp nghiên cứu lộ trình mở rộng quyền lợi, tỷ lệ và mức thanh toán của bảo hiểm y tế theo hướng giảm gánh nặng tài chính cho người dân, phù hợp với khả năng cân đối của Quỹ bảo hiểm y tế. Mục tiêu được nêu là tiến tới năm 2030, người dân được miễn viện phí ở mức cơ bản trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế.
Để đạt mục tiêu đó, một yêu cầu quan trọng là tiếp tục hoàn thiện thể chế và huy động nguồn lực. Bộ trưởng cho rằng Nghị quyết 72-NQ/TW đã chỉ rõ các nút thắt lớn về thể chế, tài chính và nhân lực.
Trong bối cảnh nhu cầu chăm sóc sức khỏe tăng nhanh, cơ chế tài chính còn nhiều bất cập, Nghị quyết đặt ra định hướng hoàn thiện đồng bộ hệ thống pháp luật, đồng thời khẳng định ngân sách nhà nước giữ vai trò chủ đạo đối với y tế dự phòng và y tế cơ sở, bảo đảm công bằng tiếp cận và giảm chi phí người dân phải tự chi trả.
Theo Bộ trưởng, Bộ Y tế đã báo cáo, đề xuất để Chính phủ ban hành Nghị quyết 282/NQ-CP về chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 72-NQ/TW, xây dựng kế hoạch triển khai theo hướng rõ việc, rõ tiến độ.
Một số nhiệm vụ quan trọng được xác định là đưa các luật và nghị quyết vào cuộc sống, tập trung xây dựng các nghị định hướng dẫn thi hành Luật Phòng bệnh, Luật Dân số và nghị quyết về cơ chế đặc thù.
Song song với thể chế và tài chính, một trụ cột quyết định chất lượng của hệ thống là năng lực y tế cơ sở và y tế dự phòng. Bộ trưởng nhấn mạnh mục tiêu phát triển y tế cơ sở theo hướng đủ bác sỹ, đủ thuốc thiết yếu, đủ trang thiết bị cơ bản, đủ năng lực quản lý sức khỏe theo vòng đời. Y tế cơ sở được kỳ vọng sẽ giúp giảm áp lực cho bệnh viện tuyến trên và nâng chất lượng sống của người dân ngay từ cấp ban đầu.
Cùng với đó, hệ thống y tế dự phòng cần được đầu tư để nâng năng lực dự báo, giám sát, cảnh báo sớm và kiểm soát nguy cơ dịch bệnh, bảo đảm khả năng ứng phó nhanh với các tình huống y tế công cộng khẩn cấp.
Trong mục tiêu nâng chất lượng phục vụ, Bộ trưởng cũng nhấn mạnh chuyển đổi số là một hướng đi quan trọng. Ngành Y tế đang đẩy mạnh bệnh án điện tử, kết nối thông tin sức khỏe cá nhân với ứng dụng VNeID và cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, nhằm tối ưu quy trình khám chữa bệnh, giảm thủ tục hành chính.
Một vấn đề khác được Bộ trưởng nhấn mạnh là nhân lực y tế. Trước thực trạng thiếu hụt và bất cập về chất lượng nhân lực, nhất là ở tuyến cơ sở, ngành Y tế xác định cần chính sách đãi ngộ vượt trội, coi nghề y là nghề đặc biệt và phải có cơ chế tuyển dụng, sử dụng, đãi ngộ đặc biệt.
Mục tiêu đặt ra là đổi mới toàn diện phong cách, tinh thần, thái độ phục vụ gắn với nâng cao năng lực chuyên môn; xây dựng cơ chế lương, phụ cấp đặc thù; kiện toàn hệ thống đào tạo y khoa theo chuẩn quốc tế và gắn đào tạo với hành nghề thực chất.
Định hình tương lai hệ thống y tế Việt Nam trong kỷ nguyên AI
AI đang trở thành một trong những lực đẩy lớn nhất của thời đại số. Với y tế, AI không chỉ là câu chuyện của máy móc hay phần mềm, mà là câu chuyện của cách một hệ thống vận hành, phục vụ và bảo vệ con người.
PGS-TS.Trần Qúy Tường, Chủ tịch Hội Tin học Y tế, Phó Trưởng ban dữ liệu Y tế, Hiệp hội Dữ liệu Quốc gia, muốn AI trở thành động lực đổi mới, cách tiếp cận phải thay đổi từ gốc.
Dữ liệu phải là nền tảng, người bệnh phải là trung tâm, còn hiệu quả hệ thống phải là thước đo. Đó là yêu cầu để bảo đảm an toàn, công bằng và bền vững, tránh tình trạng chạy theo phong trào, đầu tư dàn trải, tạo ra những “đảo công nghệ” không thể kết nối, không thể mở rộng và cuối cùng không tạo được giá trị thật cho người dân.
Trên nền tảng ấy, việc triển khai AI y tế cần được tổ chức theo lộ trình rõ ràng, có trọng tâm, gắn với năng lực quản trị và năng lực thực thi của toàn hệ thống. Từ thực tiễn nghiên cứu và quản lý dữ liệu y tế, nhiều chuyên gia cho rằng cần tập trung vào 8 nhóm giải pháp chủ yếu để định hình tương lai y tế Việt Nam trong kỷ nguyên AI.
Trước hết, cần sớm hoàn thiện chiến lược và thể chế phát triển AI y tế. Việt Nam cần một Chiến lược quốc gia về AI trong y tế có tính thống nhất từ Trung ương đến địa phương, gắn chặt với chiến lược chuyển đổi số ngành Y tế và chiến lược dữ liệu quốc gia.
Thể chế phải tạo không gian cho đổi mới sáng tạo, cho phép thử nghiệm có kiểm soát, đồng thời đặt ra yêu cầu rõ ràng về an toàn người bệnh, trách nhiệm pháp lý, tính minh bạch của thuật toán và tuân thủ đạo đức y học. Không có khung pháp lý đủ rõ, AI sẽ hoặc bị “thả nổi” dẫn đến rủi ro, hoặc bị “siết chặt” dẫn đến triệt tiêu động lực đổi mới.
Cùng với chiến lược, dữ liệu y tế phải được xác định là nền tảng cốt lõi. Hồ sơ bệnh án điện tử, hồ sơ sức khỏe cá nhân và Cơ sở dữ liệu y tế quốc gia cần triển khai đồng bộ, chuẩn hóa và liên thông, bảo đảm dữ liệu đúng, đủ, sạch và có giá trị sử dụng thực tế.
Một yêu cầu quan trọng khác là triển khai AI theo nhu cầu thực tiễn và theo thứ tự ưu tiên. AI cần tập trung vào các bài toán cấp thiết như hỗ trợ chẩn đoán và điều trị, quản lý bệnh mạn tính, y tế dự phòng, phục hồi chức năng, giảm quá tải bệnh viện và nâng cao chất lượng y tế cơ sở.
Mỗi ứng dụng phải đi kèm đánh giá hiệu quả lâm sàng và hiệu quả kinh tế, đồng thời có cơ chế giám sát rủi ro. AI không thể trở thành cuộc đua công nghệ để “trưng bày thành tích”, mà phải trở thành công cụ giúp hệ thống y tế phục vụ tốt hơn, nhanh hơn và công bằng hơn.
Muốn vận hành AI ở quy mô hệ thống, nguồn nhân lực y tế số và năng lực quản trị AI phải được đặt đúng vị trí. Cần đổi mới đào tạo y khoa theo hướng tích hợp kiến thức dữ liệu, AI và chuyển đổi số.
Đồng thời, đào tạo lại và đào tạo liên tục cho đội ngũ hiện hữu là yêu cầu cấp bách, bởi AI sẽ tác động trực tiếp đến quy trình khám chữa bệnh, quản trị bệnh viện và tương tác với người bệnh.
Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan trò chuyện, động viên người hiến máu tình nguyện
Song song với đó, cần hình thành đội ngũ chuyên gia liên ngành y, công nghệ và dữ liệu, nâng cao năng lực quản trị công nghệ và quản trị dữ liệu trong các cơ sở y tế. Thiếu nhân lực, công nghệ sẽ trở thành gánh nặng thay vì trở thành công cụ.
Bên cạnh nhân lực là cơ chế tài chính và mô hình đầu tư. Nhà nước cần đầu tư trọng điểm cho hạ tầng dữ liệu và các nền tảng số dùng chung, đồng thời xây dựng chính sách giá, thanh toán và chi trả phù hợp cho dịch vụ y tế ứng dụng AI.
Hợp tác công tư và xã hội hóa đầu tư cần được khuyến khích theo hướng hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, cơ sở y tế, doanh nghiệp và người dân. Nếu cơ chế tài chính không rõ ràng, AI sẽ khó phát triển bền vững, khó mở rộng quy mô và dễ rơi vào tình trạng “mạnh ai nấy làm”.
Hơn 34 triệu sổ sức khỏe điện tử đã được tích hợp trên VNeID, 1.210 bệnh viện triển khai bệnh án điện tử. Những bước tiến này đang từng bước định hình diện mạo y tế số và mở ra nhiều lợi ích cho người dân trong năm 2026.
Hoàn thành hơn 34 triệu sổ sức khỏe điện tử trên VNeID
Năm 2025 được xem là năm bản lề của chuyển đổi số y tế khi Bộ Y tế trình Chính phủ ban hành Nghị định số 102/2025/NĐ-CP ngày 13/5/2025 quy định quản lý dữ liệu y tế và ban hành Thông tư 13/2025/TT-BYT hướng dẫn triển khai bệnh án điện tử. Cùng với đó, Bộ thành lập Ban chỉ đạo về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số y tế, đồng thời triển khai kế hoạch số 02-KH/BCDDTWW ngày 19/6/2025.
Ông Nguyễn Lê Phúc, Phó Cục trưởng Cục Khoa học công nghệ và Đào tạo, Bộ Y tế, cho biết trong xây dựng dữ liệu, 12 cơ sở dữ liệu chuyên ngành được nâng cấp, hoàn thiện và kết nối với cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia ở mức cơ bản. Các cơ sở dữ liệu này bao gồm lĩnh vực sức khỏe bà mẹ trẻ em, quản lý trẻ em, khám chữa bệnh, an toàn thực phẩm, tiêm chủng quốc gia, trợ giúp xã hội, dự phòng HIV/AIDS, người khuyết tật, môi trường cơ sở y tế, nhân lực y tế… Bộ Y tế cho biết đã hoàn thiện các cơ sở dữ liệu theo tiêu chí của Bộ Công an, kết nối với C06 và chờ làm sạch dữ liệu.
Ứng dụng công nghệ thông tin trong hệ thống y tế được đẩy mạnh. Khoảng 1.210/1.650 bệnh viện công và tư đã công bố triển khai hồ sơ bệnh án điện tử. Đến hết tháng 1/2026, hơn 34 triệu sổ sức khỏe điện tử tích hợp trên ứng dụng VNeID đã được khởi tạo, cập nhật và khai thác trên toàn quốc. Sổ sức khỏe điện tử giúp người dân theo dõi lịch sử khám chữa bệnh và tình trạng sức khỏe thuận tiện hơn.
Việc khám chữa bệnh bảo hiểm y tế bằng căn cước công dân gắn chip và ứng dụng VNeID đã được triển khai tại 100% cơ sở khám chữa bệnh trên toàn quốc. Hệ thống giám định bảo hiểm y tế duy trì kết nối với 99,5% cơ sở khám chữa bệnh. Toàn bộ bệnh viện đã triển khai hệ thống thông tin bệnh viện; 100% cơ sở khám chữa bệnh và cơ sở đào tạo nhân lực y tế thuộc Bộ Y tế quản lý thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt.
Bộ Y tế đề xuất tích hợp, kết nối và chia sẻ dữ liệu đơn thuốc lên VNeID.
Trong nội bộ quản lý, 100% hồ sơ công việc của Bộ Y tế được xử lý trên môi trường điện tử; 100% lãnh đạo từ cấp Vụ, Cục trở lên được cấp chữ ký số. Bộ cũng hoàn thiện kho quản lý dữ liệu điện tử phục vụ giải quyết thủ tục hành chính.
Trên nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu quốc gia (NDXP), Bộ Y tế đã có đủ 4/4 hệ thống dịch vụ kết nối, gồm đồng bộ dữ liệu công chức viên chức, xác thực công dân và dữ liệu tiêm chủng COVID-19, dịch vụ công bưu chính công ích và tra cứu thông tin doanh nghiệp. Quyết định số 4048/QĐ-BYT ngày 31/12/2025 được ban hành để triển khai hai nền tảng dùng chung là nền tảng hỗ trợ tư vấn khám chữa bệnh từ xa và nền tảng hồ sơ sức khỏe điện tử.
Bộ Y tế cũng đề xuất tích hợp và chia sẻ thêm các dữ liệu lên VNeID như giấy chứng sinh, giấy khám sức khỏe lái xe, dữ liệu định danh nhà thuốc, đơn thuốc, thông tin tiêm chủng, dữ liệu người hành nghề và cơ sở hành nghề y tế, sổ theo dõi sức khỏe bà mẹ và trẻ em. Việc chuẩn hóa, liên thông dữ liệu giúp giảm thời gian, chi phí, hạn chế người dân phải cung cấp lại hồ sơ đã có trên hệ thống, đồng thời hỗ trợ phân tích dữ liệu lớn phục vụ hoạch định chính sách.
Theo ông Nguyễn Lê Phúc, triển khai đồng bộ bệnh án điện tử được xác định là nhiệm vụ trọng tâm năm 2026. Khi hoàn thiện, người bệnh không còn phải lưu giữ giấy tờ, không lo thất lạc kết quả xét nghiệm, có thể theo dõi chỉ số sức khỏe, tiền sử bệnh, dị ứng thuốc và quản lý thông tin suốt đời. Dữ liệu lâm sàng được cung cấp kịp thời giữa các cơ sở, góp phần minh bạch chi phí, hạn chế lạm dụng xét nghiệm, thuốc và nâng cao hiệu quả quản lý bảo hiểm y tế.
Tuy vậy, quá trình chuyển đổi số vẫn đối mặt nhiều khó khăn. Một số lãnh đạo cơ sở khám chữa bệnh chưa thực sự quyết liệt; nguồn kinh phí và nhân lực công nghệ thông tin còn hạn chế, đặc biệt tại các bệnh viện công lập tự chủ nhóm 3, nhóm 4. Thủ tục lập, thẩm định, phê duyệt và đấu thầu dự án công nghệ thông tin ở nhiều địa phương còn vướng mắc. Hiện cả nước có hơn 18 nhà cung cấp phần mềm bệnh án điện tử, song việc đáp ứng nhu cầu triển khai còn chưa đồng đều. Trình độ sử dụng phần mềm của nhân viên y tế và người bệnh cũng cần thời gian tập huấn, thích nghi.
Phó Cục trưởng Cục Khoa học công nghệ và Đào tạo khẳng định, dù còn thách thức, những kết quả đạt được trong năm 2025 cho thấy hành lang pháp lý và nền tảng kỹ thuật cho chuyển đổi số y tế đã cơ bản được hình thành. Bước sang năm 2026, ngành y tế tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy định và đẩy mạnh triển khai hồ sơ bệnh án điện tử, hướng tới mục tiêu chăm sóc sức khỏe nhân dân toàn diện trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia.
