Chiều 17/9/2025, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình chủ trì cuộc họp với lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan về tình hình triển khai thực hiện và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình chủ trì cuộc họp với lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan về tình hình triển khai thực hiện và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp – Ảnh: VGP/Nguyễn Hoàng
Tham dự cuộc họp có các Phó Thủ tướng Chính phủ: Lê Thành Long, Bùi Thanh Sơn, Nguyễn Chí Dũng.
Việc triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tiếp tục đạt nhiều kết quả quan trọng
Bộ trưởng Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà báo cáo tại cuộc họp – Ảnh: VGP/Nguyễn Hoàng
Báo cáo tại cuộc họp, Bộ trưởng Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà cho biết, việc triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tiếp tục đạt nhiều kết quả quan trọng, thể hiện rõ chủ trương, quyết sách đúng đắn của Đảng và Nhà nước; quyết tâm chính trị cao, sự chỉ đạo sâu sát của Trung ương, địa phương và sự đồng thuận của nhân dân.
Nhiều khó khăn, vướng mắc từ thời điểm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp đã được giải quyết, khắc phục như: các vướng mắc về thẩm quyền khi thực hiện phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền; khắc phục cơ bản các sự cố về hệ thống công nghệ thông tin,…
Các bộ, cơ quan ngang bộ đã đẩy mạnh phân cấp thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính từ Trung ương cho địa phương. Đến nay, tỷ lệ nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền thuộc giải quyết của Trung ương còn 44%, của địa phương là 56%.
Tính đến ngày 15/9, 741 thủ tục hành chính được phân cấp, phân quyền từ Trung ương xuống cho địa phương, 346 thủ tục hành chính phân định thẩm quyền giải quyết của cấp huyện cho cấp tỉnh, cấp xã; 298 thủ tục hành chính đã được bãi bỏ; có 14 bộ đã tiến hành công khai đầy đủ thủ tục hành chính trên cơ sở dữ liệu quốc gia với 1.383/1.385 thủ tục.
Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Phạm Mạnh Cường báo cáo tại cuộc họp – Ảnh: VGP/Nguyễn Hoàng
Về kiện toàn tổ chức, bộ máy, có 465 cơ quan chuyên môn thuộc UBND 34 tỉnh, thành phố và 9.916 phòng chuyên môn thuộc UBND 3.321 xã, phường, đặc khu đã đi vào hoạt động nề nếp, vận hành ổn định, thông suốt, hiệu quả.
Cùng với đó, các địa phương tiếp tục tổ chức các lớp bồi dưỡng chuyên sâu về các lĩnh vực (nội vụ, tài chính, chuyển đổi số, tư pháp, đất đai,…) dành cho đội ngũ cán bộ, công chức và tiếp tục đẩy mạnh việc luân chuyển, điều động, tăng cường cán bộ đi cơ sở như: Hải Phòng, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Bắc Ninh,…
Liên quan đến việc tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính, hạ tầng công nghệ và chuyển đổi số, Bộ trưởng Bộ Nội vụ cho hay, 3.139 Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã và Trung tâm Phục vụ hành chính công một cấp (Hà Nội, Quảng Ninh) đã vận hành ổn định, cơ bản thông suốt; tỉ lệ tiếp nhận và trả hồ sơ trực tuyến cho người dân sau hơn 2 tháng (từ 1/7 – 15/9/2025) khoảng 6,6 triệu hồ sơ, xử lý đúng hạn là 91%; hơn 3 triệu giao dịch thanh toán trực tuyến với tổng số tiền giao dịch 1,7 nghìn tỷ đồng.
Các đại biểu tham dự cuộc họp – Ảnh: VGP/Nguyễn Hoàng
Tổng hợp báo cáo của các bộ, ngành, địa phương cho thấy, đến nay cả nước có 141.444 người đã có quyết định nghỉ việc (tăng 34.732 người so với báo cáo ngày 5/9/2025), trong đó có 102.378 người (tỉ lệ 72,38%) đã được nhận tiền chi trả chính sách, chế độ.
Theo báo cáo của Bộ Tài chính, tổng số cơ sở nhà, đất dôi dư, cần xử lý hiện nay là 15.927 cơ sở (giảm 195 cơ sở so với báo cáo ngày 5/9/2025). Hiện vẫn còn 296/3.321 đơn vị hành chính cấp xã chưa được trang bị ô tô.
Tại cuộc họp, lãnh đạo, đại diện các bộ, ngành, cơ quan đã báo cáo kết quả thực hiện các nhiệm vụ được giao, các vấn đề còn khó khăn, vướng mắc và phân tích nguyên nhân. Các ý kiến khẳng định tiếp tục phối hợp chặt chẽ với địa phương trong vận hành chính quyền địa phương 2 cấp để kịp thời tháo gỡ khó khăn, duy trì và tăng cường hoạt động của các tổ công tác, đường dây nóng, bố trí cán bộ thường trực tiếp nhận, xử lý và phản hồi kịp thời các kiến nghị, phản ánh.
Có lời giải cho các nhiệm vụ dài hạn
Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình đề nghị các Bộ ngành khẩn trương, chủ động tổ chức, triển khai thực hiện những nhiệm vụ đã được Bộ Nội vụ tổng hợp theo kế hoạch của Ban Chỉ đạo Trung ương về tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp – Ảnh: VGP/Nguyễn Hoàng
Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình hoan nghênh Bộ Nội vụ đã tổng hợp kỹ lưỡng các nội dung chuẩn bị để báo cáo Bộ Chính trị; cho rằng, cùng với thời gian, số liệu trong báo cáo sẽ có những thay đổi, do đó, các Bộ cần chú ý cập nhật thông tin, trao đổi với Bộ Nội vụ để có số liệu chính xác, đầy đủ.
Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình đề nghị các Bộ ngành khẩn trương, chủ động tổ chức, triển khai thực hiện những nhiệm vụ đã được Bộ Nội vụ tổng hợp theo kế hoạch của Ban Chỉ đạo Trung ương về tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp. Nhiệm vụ nào đã xong, trao đổi lại với Bộ Nội vụ để khẳng định đã hoàn tất.
Phó Thủ tướng Thường trực hoan nghênh các Bộ đã cử đoàn công tác xuống 34 địa phương; lưu ý, theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền của mình, những vấn đề gì còn vướng mắc, các Bộ tập trung hướng dẫn cho địa phương thực hiện.
Bộ Tài chính đôn đốc việc giải quyết chế độ chính sách, bố trí các nguồn lực, cơ sở vật chất, trang thiết bị cho các địa phương. Trong số 3.321 xã, hiện còn 296 xã không có xe ô tô, Bộ Tài chính cần chỉ đạo khắc phục sớm vấn đề này.
Phó Thủ tướng yêu cầu giải quyết dứt điểm việc chi trả chế độ chính sách theo Nghị định 178 – Ảnh: VGP/Nguyễn Hoàng
Phó Thủ tướng cũng yêu cầu giải quyết dứt điểm việc chi trả chế độ chính sách theo Nghị định 178. Bên cạnh đó, các Bộ tập trung tháo gỡ, có lời giải cho các nhiệm vụ dài hạn như vấn đề về biên chế, đào tạo nghiệp vụ, trụ sở…/.
Từ nay đến cuối năm là giai đoạn điều kiện thời tiết thuận lợi cho muỗi truyền bệnh phát triển, số trường hợp mắc bệnh sốt xuất huyết tại các địa phương sẽ tiếp tục gia tăng.
Cán bộ y tế thành phố Hà Nội phun hóa chất diệt muỗi phòng chống bệnh sốt xuất huyết. (Ảnh: VÂN VÂN)
Để chủ động phòng chống căn bệnh này kịp thời, hiệu quả, bên cạnh sự nỗ lực của ngành y tế, chính quyền các cấp, người dân cần tham gia tích cực hơn trong công tác vệ sinh môi trường, phun hóa chất diệt muỗi, diệt bọ gậy tại khu vực sinh sống.
Theo số liệu thống kê của Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế): Trong tháng 8/2025, cả nước ghi nhận 21.640 trường hợp mắc sốt xuất huyết, trong đó có 6 trường hợp tử vong. Tích lũy từ ngày 14/12/2024 đến nay, cả nước ghi nhận hơn 65.000 trường hợp mắc sốt xuất huyết và 11 trường hợp tử vong. So với cùng kỳ năm 2024, số mắc tăng 20,8%; số tử vong tăng 5 trường hợp.
Đáng chú ý, tại một số tỉnh, thành phố khu vực phía nam, số ca mắc sốt xuất huyết đang tiếp tục có xu hướng gia tăng. Đến nay, khu vực này đã ghi nhận hơn 26.000 trường hợp mắc sốt xuất huyết. Tại Hà Nội, từ ngày 29/8-5/9, toàn thành phố ghi nhận 161 trường hợp mắc sốt xuất huyết tại 61 phường, xã (tăng 11 trường hợp so với tuần trước đó). Cộng dồn từ đầu năm 2025 đến nay, toàn thành phố ghi nhận 1.381 ca mắc, không ghi nhận trường hợp tử vong; bệnh nhân ghi nhận tại 124 xã, phường. Hiện toàn thành phố còn 16 ổ dịch.
Phó Giám đốc phụ trách Sở Y tế Hà Nội Nguyễn Đình Hưng cho biết: Tình hình dịch sốt xuất huyết thời gian tới tiếp tục diễn biến phức tạp. Công tác phòng chống dịch sẽ còn nhiều khó khăn do biến đổi khí hậu, thời tiết thuận lợi cho muỗi truyền bệnh phát triển. Việc huy động cộng đồng, nhân lực cho việc diệt bọ gậy, phun hóa chất tại nhiều địa phương còn gặp khó khăn, nhất là còn một bộ phận người dân từ chối cộng tác với cán bộ y tế.
Tại Hà Nội, thời gian gần đây, số ca mắc sốt xuất huyết tiếp tục gia tăng, nhất là ghi nhận thêm một số ổ dịch có nhiều bệnh nhân. Trong khi đó, kết quả giám sát các ổ dịch cho thấy chỉ số côn trùng ở ngưỡng nguy cơ cao. Dự báo, căn bệnh này sẽ tiếp tục gia tăng trong thời gian tới do thời tiết diễn biến phức tạp, giao lưu, đi lại nhiều khi người dân các địa phương, khách du lịch đến thành phố tăng cao vào những tháng cuối năm.
Ngành y tế các cấp cần tập trung tổ chức đánh giá tình hình dịch bệnh sốt xuất huyết trên địa bàn, chủ động triển khai các giải pháp phòng chống dịch và xử lý triệt để các ổ dịch, không để dịch bùng phát lan rộng.
Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố thực hiện nghiêm Công điện số 116/CĐ-TTg ngày 20/7/2025 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường công tác phòng chống bệnh sốt xuất huyết và các văn bản hướng dẫn của Bộ Y tế về công tác này.
Trong đó, ngành y tế các cấp cần tập trung tổ chức đánh giá tình hình dịch bệnh sốt xuất huyết trên địa bàn, chủ động triển khai các giải pháp phòng chống dịch và xử lý triệt để các ổ dịch, không để dịch bùng phát lan rộng.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố giao trách nhiệm cụ thể cho các cấp chính quyền để chỉ đạo và huy động các ban, ngành, tổ chức chính trị, chính trị-xã hội; đặc biệt là huy động người dân, toàn thể cộng đồng phối hợp với ngành y tế triển khai chiến dịch vệ sinh môi trường, diệt bọ gậy, bảo đảm tất cả các khu vực, các hộ gia đình tại vùng có dịch và có nguy cơ phải được kiểm tra, giám sát, xử lý kịp thời; tổ chức tập huấn, nâng cao năng lực cho tuyến cơ sở về chẩn đoán, chăm sóc và điều trị sốt xuất huyết và giám sát, đáp ứng phòng chống sốt xuất huyết cho đội ngũ cán bộ y tế dự phòng.
Chiến dịch khám, quản lý sức khỏe toàn dân trên địa bàn xã Tiến Thắng (thành phố Hà Nội) được ngành y tế Hà Nội triển khai từ ngày 13/9-31/10, với mục tiêu 100% người dân sinh sống trên địa bàn được khám sức khỏe miễn phí và lập hồ sơ sức khỏe điện tử trọn đời.
Người dân trên địa bàn xã Tiến Thắng (thành phố Hà Nội) tham gia khám sức khỏe và lập hồ sơ sức khỏe điện tử trọn đời.
Đây là hoạt động thiết thực nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị “Về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân”; các chỉ đạo của Thành ủy, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội, hướng tới mục tiêu chuyển mạnh từ chữa bệnh sang phòng bệnh, tăng cường y tế dự phòng và chăm sóc sức khỏe toàn diện.
Cũng như nhiều người dân trên địa bàn xã Tiến Thắng, bà Phạm Thị Ngợp (51 tuổi) có mặt tại điểm y tế Tự Lập (Trạm y tế xã Tiến Thắng) để được các y, bác sĩ đến từ Bệnh viện đa khoa Mê Linh (Sở Y tế Hà Nội) và các cán bộ y tế đang công tác tại trạm y tế xã tiến hành khám sức khỏe miễn phí và lập hồ sơ sức khỏe điện tử.
Không giấu nổi niềm vui, niềm hạnh phúc, bà Ngợp chia sẻ: “Bản thân tôi và người dân trên địa bàn xã Tiến Thắng rất vui mừng và phấn khởi được Đảng, Nhà nước, chính quyền địa phương, ngành y tế quan tâm và tổ chức khám sức khỏe miễn phí cho người dân. Việc khám sức khỏe rất ý nghĩa, đặc biệt đối với phụ nữ và trẻ em, bởi việc phát hiện các bệnh lý từ sớm sẽ giúp người dân được điều trị kịp thời để có sức khỏe tốt hơn”.
Cán bộ y tế khám bệnh miễn phí cho người dân trên địa bàn xã Tiến Thắng (Thành phố Hà Nội).
Mọi người đến khám, sẽ được các y, bác sĩ đo huyết áp, chiều cao, cân nặng, xét nghiệm máu, siêu âm tổng quát, tầm soát sớm các bệnh lý gan, mật, thận, tụy, tử cung, buồng trứng, cùng các chuyên khoa nội, ngoại, tai-mũi-họng, răng-hàm-mặt, mắt…
Điều đáng nói, trong đợt khám bệnh miễn phí lần này, mỗi người dân sinh sống trên địa bàn xã Tiến Thắng sẽ được cán bộ y tế lập hồ sơ sức khỏe điện tử trọn đời nhằm lưu trữ toàn bộ thông tin sức khỏe của từng cá nhân. “Qua đó, người dân chúng tôi có thể chủ động theo dõi, quản lý sức khỏe cũng như chia sẻ dữ liệu với các y, bác sĩ, các cơ sở khám, chữa bệnh cần thiết”, bà Phạm Thị Ngợp cho hay.
Bác sĩ chuyên khoa I Phạm Thị Oanh, Trạm trưởng y tế xã Tiến Thắng cho biết: Được sự hỗ trợ từ Bệnh viện đa khoa Mê Linh, Trạm Y tế xã Tiến Thắng triển khai Chiến dịch khám, quản lý sức khỏe toàn dân trên địa bàn xã từ ngày 13/9-31/10. Dự kiến, trong chiến dịch này sẽ có hơn 60 nghìn người dân thuộc 22 thôn trên địa bàn xã được khám sức khỏe miễn phí. Kết quả khám bệnh của mỗi người được cập nhật đầy đủ, đồng bộ vào hệ thống quản lý sức khỏe toàn dân. Đây là cơ sở quan trọng để Trạm Y tế xã Tiến Thắng xây dựng dữ liệu sức khỏe số, phục vụ quản lý và tư vấn y tế khoa học, hiệu quả hơn trong tương lai.
Đặc biệt, việc khám và quản lý sức khỏe là hoạt động quyết liệt, đồng bộ, thiết thực phát huy vai trò của y tế cơ sở, trong chăm sóc sức khỏe nhân dân trên địa bàn. Việc khám sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm các nguy cơ bệnh tật, từ đó có biện pháp can thiệp kịp thời, góp phần kéo dài tuổi thọ và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.
Đáng chú ý, việc khám và lập hồ sơ sức khỏe điện tử có lợi ích rất lớn cho mỗi người dân được quản lý sức khỏe trên hồ sơ sức khỏe điện tử. Khi người dân đi khám bệnh theo đúng các tuyến, không cần mang nhiều thủ tục giấy tờ như trước đây. Thay vào đó, chỉ cần đọc, nhập mã bệnh nhân thì các bác sĩ sẽ biết được tiền sử bệnh tật, cũng như xét nghiệm, phương pháp điều trị của bệnh nhân trong thời gian trước.
Nhờ đó, người dân sẽ tiết kiệm được thời gian, kinh phí; việc chẩn đoán cũng dễ dàng, nhanh, thuận tiện cho người dân hơn. Đồng thời, người dân cũng biết được tình trạng sức khỏe của mình và có thể chủ động phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe cho bản thân.
Cán bộ y tế khám bệnh miễn phí cho người dân trên địa bàn xã Tiến Thắng.
Hồ sơ sức khỏe điện tử có đầy đủ thông tin về bệnh tật, tiền sử bệnh, các yếu tố nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe của người bệnh. Từ đó, giúp các y, bác sĩ có nhận định về sức khỏe của người bệnh toàn diện, chẩn đoán chính xác và phát hiện sớm bệnh để can thiệp điều trị phù hợp.
Đối với đơn vị quản lý, hồ sơ sức khỏe điện tử giúp cho ngành có được dữ liệu lớn về sức khỏe để tổng hợp và phân tích dữ liệu thông tin chính xác xây dựng được mô hình bệnh tật theo nhóm tuổi, nghề nghiệp, theo địa bàn dân cư… Trên cơ sở này, các đơn vị y tế sẽ chỉ đạo kịp thời về phòng chống dịch bệnh; có các dự báo, hoạch định chính sách về công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe người dân tốt hơn.
Theo Tiến sĩ Nguyễn Đình Hưng, Phó Giám đốc phụ trách Sở Y tế Hà Nội, xã Tiến Thắng là một trong những địa phương đầu tiên trên địa bàn Thành phố Hà Nội tổ chức thực hiện khám và số hóa hồ sơ sức khỏe cho toàn thể nhân dân trên địa bàn. Chương trình này nhằm cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 72 và các chỉ đạo của Thành ủy, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội, hướng tới mục tiêu chuyển mạnh từ chữa bệnh sang phòng bệnh, tăng cường y tế dự phòng và chăm sóc sức khỏe toàn diện. Với sự chuẩn bị bài bản, quyết liệt và sự đồng thuận cao của nhân dân, chiến dịch tại xã Tiến Thắng được kỳ vọng sẽ tạo tiền đề và mô hình mẫu để nhân rộng ra các xã, phường khác trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Tiến sĩ Nguyễn Đình Hưng, Phó Giám đốc phụ trách Sở Y tế Hà Nội kiểm tra công tác khám bệnh và lập hồ sơ sức khỏe điện tử cho người dân trên địa bàn xã Tiến Thắng.
“Việc triển khai khám sức khỏe này mang lại nhiều lợi ích cho người dân, bởi đội ngũ cán bộ y tế thăm khám ngay tại địa phương, giúp phát hiện bệnh từ giai đoạn sớm nhất. Đồng thời, giúp người dân hạn chế được việc đi lại lên tuyến trên tốn kém chi phí, cũng như giúp người dân được thụ hưởng những dịch vụ y tế chất lượng cao ngay tại nơi mình sinh sống”, Tiến sĩ Nguyễn Đình Hưng nhấn mạnh.
“Kế hoạch hành động quản lý bệnh hiếm năm 2025-2026” vừa được Bộ Y tế ban hành, với mục tiêu xây dựng và triển khai các chính sách, giải pháp và hành động cụ thể hướng tới nâng cao chất lượng quản lý, chẩn đoán và điều trị bệnh hiếm tại Việt Nam.
Một bệnh nhi mắc bệnh hiếm tại Trung tâm Nội tiết, Chuyển hóa, Di truyền và liệu pháp phân tử. (BỆNH VIỆN NHI TRUNG ƯƠNG)
Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới, toàn cầu hiện có hơn 7.000 loại bệnh hiếm, ảnh hưởng đến khoảng 300 triệu người. Tại Việt Nam, ước tính có khoảng 100 căn bệnh hiếm với 6 triệu người đang mắc và bị ảnh hưởng, trong đó 58% là trẻ em.
Đáng chú ý, có khoảng 30% số trẻ mắc bệnh hiếm tử vong trước 5 tuổi do khó tiếp cận liệu pháp điều trị. Đây là con số đòi hỏi Bộ Y tế cần có chiến lược tăng cường quản lý bệnh hiếm toàn diện và hiệu quả hơn trong bối cảnh các bệnh truyền nhiễm và không lây nhiễm đang ngày càng gia tăng phức tạp, khi nguồn lực cho y tế còn eo hẹp.
Hiện nay, việc chẩn đoán và điều trị bệnh hiếm gặp nhiều khó khăn do thiếu thông tin, thiếu chuyên gia và các phương pháp điều trị hiệu quả. Nhiều trường hợp mắc bệnh bị chẩn đoán muộn, điều trị không đúng cách và chi phí cao.
Bệnh hiếm là một vấn đề y tế cần được quan tâm. Bên cạnh số người mắc cũng khá nhiều, khó điều trị thì gánh nặng chi phí rất lớn.
Tiến sĩ Nguyễn Khánh Phương, Viện trưởng Chiến lược và Chính sách y tế (Bộ Y tế) đánh giá: Bệnh hiếm là một vấn đề y tế cần được quan tâm. Bên cạnh số người mắc cũng khá nhiều, khó điều trị thì gánh nặng chi phí rất lớn. Bệnh nhân mắc bệnh hiếm có chi phí điều trị gấp 5 đến 10 lần bệnh thông thường, cá biệt có trường hợp gấp rất nhiều lần; việc không tiếp cận được điều trị bệnh hiếm làm tăng 21,2% chi phí bình quân/bệnh nhân/năm…
Vì vậy, cần xây dựng kế hoạch quốc gia về bệnh hiếm, trong đó khẩn trương xây dựng và ban hành danh mục bệnh hiếm của Việt Nam; thiết lập cơ sở dữ liệu và hệ thống đăng ký bệnh hiếm toàn quốc.
Mặt khác, phát triển mạng lưới trung tâm chuyên khoa bệnh hiếm tại bệnh viện tuyến cuối; cải thiện cơ chế chi trả bảo hiểm y tế và hỗ trợ tài chính cho người bệnh hiếm…
Tháng 5/2025, Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua nghị quyết WHA 78 với trọng tâm “Bệnh hiếm: Ưu tiên y tế toàn cầu về tính công bằng và hòa nhập”. Nghị quyết kêu gọi mỗi quốc gia ban hành chính sách và chương trình dựa trên bằng chứng nhằm phòng ngừa, chẩn đoán sớm và điều trị bệnh hiếm, bảo đảm mọi người, nhất là trẻ sơ sinh qua sàng lọc được tiếp cận dịch vụ chẩn đoán kịp thời, chính xác, chi phí hợp lý cùng các hỗ trợ y tế và xã hội cần thiết.
Nghị quyết WHA 78 mở ra hành lang chính sách toàn cầu và tạo động lực cho Việt Nam chuyển thông điệp “không ai bị bỏ lại phía sau” thành hành động cho cộng đồng người mắc bệnh hiếm.
Tại Việt Nam, đầu năm 2025, Bộ Y tế đã quyết định thành lập Ban chỉ đạo tăng cường và quản lý bệnh hiếm với vai trò là cơ quan tham mưu cũng như thúc đẩy cải thiện toàn diện công tác quản lý bệnh hiếm.
Ngày 12/9/2025 vừa qua, Bộ cũng đã phê duyệt “Kế hoạch hành động quản lý bệnh hiếm năm 2025-2026”, đặt ra các nội dung, nhiệm vụ trọng tâm, bao gồm hoàn thiện thể chế trong lĩnh vực quản lý bệnh hiếm, như: Ban hành danh mục bệnh hiếm, cập nhật các hướng dẫn tiêu chuẩn về chẩn đoán, điều trị và quản lý một số bệnh hiếm; sửa đổi Thông tư cập nhật danh mục thuốc hiếm; truyền thông nâng cao nhận thức cộng đồng về bệnh hiếm; thúc đẩy nghiên cứu khoa học và hợp tác quốc tế hỗ trợ, nâng cao năng lực quản lý và điều trị bệnh hiếm.
Tại tọa đàm khoa học triển khai Kế hoạch hành động về quản lý bệnh hiếm năm 2025-2026, Cục trưởng Quản lý Khám chữa bệnh (Bộ Y tế) Hà Anh Đức đánh giá: Tọa đàm không chỉ là cơ hội để các chuyên gia đầu ngành chia sẻ kinh nghiệm và kiến thức, mà còn là dịp để cùng nhau thảo luận, đưa ra những giải pháp thiết thực nhằm nâng cao chất lượng quản lý, chẩn đoán và điều trị bệnh hiếm tại Việt Nam.
Bác sĩ Nguyễn Trọng Khoa, Phó Cục trưởng Quản lý Khám chữa bệnh cho biết: Mục tiêu từ nay đến cuối năm 2025 nghiệm thu đưa vào danh sách 30-40 bệnh hiếm và đến năm 2026 ban hành danh mục bệnh hiếm tại Việt Nam.
Để giải quyết vấn đề bệnh hiếm và nâng cao hiệu quả quản lý bệnh hiếm, chúng ta cần sự tham gia của toàn hệ thống chính trị và cộng đồng xã hội. Việc xây dựng một chính sách cần tầm nhìn xa và những bằng chứng khoa học để Kế hoạch hành động năm 2025-2026 về quản lý bệnh hiếm phát huy hiệu quả thực tế; đồng thời nghiên cứu cơ chế, chính sách hỗ trợ chi trả nhằm giúp bệnh nhân có thể tiếp cận được các liệu pháp điều trị tiên tiến.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Chí Dũng, Giám đốc Trung tâm Nội tiết, Chuyển hóa, Di truyền và liệu pháp phân tử (Bệnh viện Nhi Trung ương) cho rằng, cần phải tiếp tục mở rộng hướng dẫn chẩn đoán, điều trị cho nhóm bệnh hiếm (hiện có khoảng 40 hướng dẫn); tăng cường dịch vụ sàng lọc, chẩn đoán, điều trị, quản lý có lịch sử nhiều năm và ngày càng nâng cao chất lượng; khẩn trương ban hành danh sách tạm thời về bệnh hiếm; tăng đầu tư nguồn lực chẩn đoán, điều trị và đào tạo nguồn nhân lực cho lĩnh vực bệnh hiếm.
Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) vừa đưa ra loạt cảnh báo về 5 loại thuốc nghi giả, yêu cầu Sở Y tế các địa phương kiểm tra, thông báo người dân không mua, bán, sử dụng.
Hình ảnh thuốc Aclasta chính hãng (trái) và sản phẩm nghi ngờ là hàng giả (phải). (Ảnh: Cục Quản lý Dược)
Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) cho biết gần đây liên tiếp nhận được công văn của các doanh nghiệp dược báo cáo về các trường hợp nghi ngờ thuốc giả.
Trong đó, Novartis Việt Nam báo cáo về 3 sản phẩm Tobrex 5ml (2 lô số: VEE98C, VEE90A); Maxitrol 5ml, số lô: VFD09A; TobraDex 5ml, số lô: VHN07A. Đây là các loại thuốc nhỏ/tra mắt phổ biến ở thị trường Việt Nam.
Cục Quản lý Dược đề nghị Sở Y tế các tỉnh/thành phố thông báo đến toàn bộ các cơ sở kinh doanh, sử dụng thuốc và người dân không mua, bán hoặc sử dụng các thuốc có tên và số lô như trên. Novartis Việt Nam nhận chỉ đạo phải cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác và phối hợp với các cơ quan liên quan trong việc truy tìm nguồn gốc của các lô thuốc nêu trên khi được yêu cầu.
Doanh nghiệp thứ 2 báo cáo về trường hợp nghi ngờ thuốc giả là Công ty TNHH Sandoz Việt Nam. Tháng 7, doanh nghiệp nhận phản ánh của nhà thuốc thuộc Phòng khám Dụng cụ y khoa Gia đình (địa chỉ G2-41 Phạm Hùng, Rạch Giá, An Giang) về sản phẩm thuốc có bao bì mang tên Aclasta, Lot: KHBY7, MFD: 08/2024, EXP: 07/2027. Đây là thuốc điều trị loãng xương và bệnh paget xương.
Đơn vị cho biết lô hàng không được sản xuất bởi Lek Pharmaceuticals d.d., Slovenia (nhà máy sản xuất của Sandoz), công ty không nhập lô hàng trên. Hơn nữa, lô hàng nghi giả vẫn giữ logo cũ (không còn sử dụng sau tháng 5/2024).
Cục Quản lý Dược yêu cầu Sở Y tế các tỉnh/thành phố thông báo đến toàn bộ các cơ sở kinh doanh, sử dụng thuốc và người dân không mua, bán hoặc sử dụng thuốc Aclasta có ngày sản xuất từ sau tháng 5/2024 có logo của Novartis.
Doanh nghiệp thứ 3 báo cáo là Công ty TNHH DKSH Pharma Việt Nam. Theo đó, công ty này nhập khẩu một số thuốc của Cheplapharm Arzneimottel GmbH.
Gần đây Công an Thành phố Hồ Chí Minh thu giữ sản phẩm Lexomil 6mg; số lô: F3193F01; HD 12/2027 (thuốc ngủ) được xác minh là hàng giả. Lô hàng này được sản xuất để lưu hành tại Pháp, không được nhập khẩu, phân phối vào Việt Nam. Hiện nay, chưa có thuốc nào có tên Lexomil 6 mg được cấp số đăng ký lưu hành trong nước.
Cục Quản lý Dược yêu cầu Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh khẩn trương phối hợp với các đơn vị chức năng liên quan tăng cường kiểm tra, giám sát, xác minh và truy tìm nguồn gốc loại thuốc Lexomil 6mg nghi ngờ giả. Các cơ sở kinh doanh, sử dụng thuốc được khuyến cáo không được buôn bán, sử dụng thuốc nghi ngờ giả nêu trên.
Việt Nam vừa triển khai tiêm vaccine thế hệ mới “4 trong 1” (MMRV) phòng bệnh sởi, quai bị, rubella và thủy đậu. Vaccine do hãng dược phẩm và sinh học hàng đầu thế giới MSD (Mỹ) sản xuất, ứng dụng công nghệ tiên tiến kết hợp nhiều kháng nguyên trong cùng một mũi tiêm.
Khách tiêm vaccine “4 trong 1”.
Vaccine MMRV đã được triển khai tiêm chủng rộng rãi tại gần 60 quốc gia với hơn 66 triệu liều an toàn và hiệu quả. Vaccine này vừa được Hệ thống Tiêm chủng VNVC chính thức ra mắt và đưa vào tiêm chủng.
Các thử nghiệm lâm sàng cho thấy, MMRV đạt hiệu quả phòng bệnh lên tới 99% sau 2 liều, tương đương tiêm riêng lẻ từng loại vaccine sởi-quai bị-rubella và thủy đậu nhưng giảm số lần tiêm và tiết kiệm thời gian, gia tăng cơ hội phòng nhiều bệnh cho trẻ em từ sớm và bảo vệ người lớn tốt hơn.
Nghiên cứu từ khi được đưa vào sử dụng trong chương trình tiêm chủng mở rộng tại Mỹ cho thấy, vaccine MMRV giúp giảm hơn 91 triệu ca thủy đậu, 238.000 ca nhập viện, ngăn chặn gần 2.000 ca tử vong và 1,1 triệu ngày nhập viện điều trị.
Trong bối cảnh các bệnh truyền nhiễm như sởi, quai bị, rubella và thủy đậu gây hàng chục nghìn ca mắc và tử vong mỗi năm tại Việt Nam, việc tiếp tục tìm kiếm các nguồn vaccine chất lượng cao, an toàn cho trẻ em và người lớn là vô cùng quan trọng. Các vaccine thế hệ mới ứng dụng công nghệ tiên tiến không chỉ gia tăng hiệu quả bảo vệ và tính an toàn, mà còn tích hợp trong một mũi tiêm duy nhất, phòng cùng lúc bốn bệnh nguy hiểm, giúp giảm số lần tiêm.
Việc VNVC chính thức đưa vào sử dụng vaccine MMRV do Mỹ sản xuất đánh dấu bước tiến quan trọng, mang lại giải pháp bảo vệ rộng hơn cho trẻ em và người lớn.
Vaccine được chỉ định tiêm cho trẻ em từ 12 tháng tuổi (có thể tiêm sớm hơn từ 9 tháng trong trường hợp có dịch) và người lớn. Phụ nữ cần hoàn tất lịch tiêm ít nhất một tháng trước khi mang thai. Bác sĩ sẽ căn cứ vào tình trạng sức khỏe, độ tuổi, lịch sử tiêm chủng, khả năng phối hợp với các vaccine khác cũng như bệnh lý từng mắc để chỉ định loại vaccine phù hợp.
So với các vaccine 3 trong 1 trước đây chỉ phòng sởi, quai bị và rubella, vaccine MMRV được bổ sung thêm thành phần phòng bệnh thủy đậu, qua đó nâng mức bảo vệ từ 3 lên 4 bệnh chỉ với một mũi tiêm. Giải pháp này giúp giảm số lần tiêm, đồng thời tối ưu quy trình và nâng cao hiệu quả tuân thủ lịch tiêm.
Bác sĩ Bạch Thị Chính, Giám đốc Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết vaccine MMRV là vaccine phối hợp được phát triển trên nền tảng công nghệ cao, bổ sung thành phần tá dược và chất đệm nhằm ổn định kháng nguyên trong vắc xin, đồng thời đảm bảo tính an toàn và khả năng sinh miễn dịch hiệu quả.
Vaccine MMRV chứa virus sống giảm độc lực không còn khả năng gây bệnh, giúp hệ miễn dịch được huấn luyện dễ dàng và toàn diện. Không chỉ kích thích cơ thể sinh kháng thể đặc hiệu để tiêu diệt virus, MMRV còn tạo ra các tế bào ghi nhớ, giúp duy trì miễn dịch bền vững, mạnh mẽ, thậm chí có thể kéo dài suốt đời. Đặc biệt, ở phụ nữ mang thai, kháng thể tạo ra từ lần tiêm vắc xin trước đó được truyền qua nhau thai, bảo vệ trẻ ngay từ khi chào đời.
Sởi, quai bị, rubella và thủy đậu là những bệnh truyền nhiễm lây lan nhanh qua đường hô hấp, có thể gây thành dịch và có thể để lại nhiều di chứng nặng nề.
Các nghiên cứu cho thấy, một người mắc sởi có thể lây lan cho 18 người khác. Cứ 3 trường hợp mắc sởi có ít nhất một trường hợp gặp các biến chứng như tiêu chảy cấp, viêm tai giữa, viêm phổi, viêm loét giác mạc. Sởi thường bùng phát dịch lớn theo chu kỳ khoảng 4-5 năm, riêng giai đoạn 2024-2025 đã ghi nhận hàng trăm nghìn ca mắc với hàng chục ca tử vong, kể cả ở thai phụ và người trưởng thành.
Nhiễm rubella trong thai kỳ, đặc biệt 3 tháng đầu có thể sảy thai, thai chết lưu, sinh non hoặc trẻ sinh ra gặp hội chứng rubella bẩm sinh với nhiều di chứng như nhẹ cân, đục thủy tinh thể, điếc, chậm phát triển trí tuệ, dị tật tim bẩm sinh, tật đầu nhỏ…
Thủy đậu lây lan quanh năm, thường bùng phát mạnh từ tháng 2 đến tháng 6. Bệnh không chỉ gây tổn thương da để lại sẹo xấu mà còn có thể dẫn đến viêm phổi, viêm não, viêm gan, viêm thận hay nhiễm khuẩn huyết.
Đến nay, VNVC đã đưa về Việt Nam 20 loại vaccine mới và thế hệ mới, từng bước lấp đầy khoảng trống trong phòng bệnh cho cả trẻ em và người lớn.
Một người đàn ông bị tai nạn nghiêm trọng, đa chấn thương, hôn mê sâu, tính mạng nguy kịch. Giữa lúc “ngàn cân treo sợi tóc”, Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn tình cờ đi công tác ngang qua, đã ‘mở đường’ đưa bệnh nhân đến Bệnh viện E cấp cứu một cách nhanh nhất.
Ngay từ trên đường vận chuyển, Thứ trưởng đã chỉ đạo Bệnh viện E – cơ sở gần nhất với điểm tai nạn, có đầy đủ khả năng cấp cứu chuyên sâu – chuẩn bị sẵn sàng mọi điều kiện để tiếp nhận bệnh nhân, tận dụng tối đa “giờ vàng” trong cứu chữa.
Khi nạn nhân được chuyển tới Bệnh viện E, Thứ trưởng Trần Văn Thuấn còn trực tiếp xuống tận khoa phòng động viên, đồng thời đề nghị các y bác sĩ khẩn trương triển khai những biện pháp cấp cứu chuyên sâu nhằm giành giật sự sống cho bệnh nhân.
Nhờ sự chỉ đạo và hỗ trợ kịp thời của Thứ trưởng Bộ Y tế, bệnh nhân đã vượt qua ranh giới sinh tử. Bởi lẽ, theo đánh giá của các bác sĩ, nếu chậm thêm khoảng 30 phút hoặc không đến kịp cơ sở y tế có đầy đủ năng lực xử trí, bệnh nhân khó có thể qua khỏi. Gia đình bệnh nhân xúc động bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Thứ trưởng Trần Văn Thuấn.
Tính mạng bị đe dọa bất cứ lúc nào nếu không được xử trí khẩn trương
Bệnh nhân là T.H.H (SN 1981, ở Hà Nội), không may gặp tai nạn nghiêm trọng trên cầu Nhật Tân (Hà Nội) khi đang trên đường đi làm về. Chiều 4/9/2025, bệnh nhân H. được đưa thẳng vào Bệnh viện E trong tình trạng sốc đa chấn thương nặng, hôn mê sâu, tính mạng bị đe dọa từng phút.
Các bác sĩ nhanh chóng xác định bệnh nhân bị sốc đa chấn thương với chấn thương sọ não có máu tụ dưới màng cứng và đụng dập nhu mô não, chảy máu dưới nhện; đa gãy xương sườn, chấn thương ngực kín gây tràn máu tràn khí màng phổi.
Đây là một trong những tình huống cực kỳ nguy kịch, mỗi phút trôi qua đều có thể cướp đi tính mạng bệnh nhân nếu không được sơ cấp cứu đúng cách, kịp thời và hồi sức tích cực tại cơ sở y tế.
Ngay lập tức, Bệnh viện E đã kích hoạt hệ thống báo động toàn viện – Emergency Codes (Bệnh viện sử dụng tên mã để thông báo cho nhân viên của bệnh viện về trường hợp khẩn cấp) huy động toàn bộ các chuyên khoa cấp cứu, gây mê hồi sức, phẫu thuật, hồi sức tích cực phối hợp cùng Ban tư vấn y khoa của bệnh viện.
Rất nhanh chóng, bệnh nhân được xử trí cấp cứu, phẫu thuật mở màng phổi, thực hiện các thăm dò chẩn đoán đồng thời với các biện pháp hồi sức tích cực, phẫu thuật cấp cứu lấy máu tụ não, giải tỏa não để giải phóng chèn ép và kiểm soát tình trạng tổn thương.
Bác sĩ thăm khám, đánh giá tình trạng bệnh nhân tại Khoa Hồi sức tích cực, Bệnh viện E.
ThS.BS Nguyễn Đình Thuyên – Khoa Hồi sức tích cực, Bệnh viện E, Giảng viên Bộ môn Y học cấp cứu ngoại viện, Trường Đại học Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết, sau cuộc phẫu thuật trong đêm, ngay rạng sáng 5/9, bệnh nhân H. được chuyển về Khoa Hồi sức tích cực để tiếp tục triển khai thêm các biện pháp hồi sức tích cực và theo dõi chăm sóc toàn diện cho bệnh nhân. Các bác sĩ nhận định đây là ca bệnh tiên lượng rất nặng, phải theo dõi sát và điều trị dài ngày.
Bài học từ “thời gian vàng” cấp cứu ngoại viện
Đến nay, sau hai tuần nỗ lực chăm sóc và điều trị, bệnh nhân H. đã tỉnh, nâng tay, chân và đáp ứng với câu hỏi của bác sĩ cũng như người thân. Theo ThS.BS Nguyễn Đình Thuyên: “Hiện tại bệnh nhân đã qua cơn nguy hiểm tính mạng và có hy vọng tiến triển tích cực, song vẫn cần tiếp tục điều trị, chăm sóc và phục hồi chức năng thêm”.
Qua trường hợp này, bác sĩ Thuyên nhấn mạnh tầm quan trọng của sơ cấp cứu đúng, kịp thời tại hiện trường và vận chuyển bệnh nhân nhanh chóng, an toàn đến bệnh viện có đủ chuyên khoa.
“Với những ca đa chấn thương nặng, mỗi tổn thương đều có thể cướp đi tính mạng bệnh nhân. Nếu sơ cấp cứu, vận chuyển không đúng, nguy cơ tử vong từ đó sẽ tăng lên hoặc di chứng nặng nề hơn. Ngược lại, chỉ cần thực hiện đúng những thao tác sơ cấp cứu cơ bản như đánh giá ban đầu nạn nhân, khai thông bảo đảm đường thở thông suốt, đặt bệnh nhân ở tư thế an toàn, vận chuyển trên phương tiện phù hợp và kịp thời đưa đến bệnh viện có khả năng xử trí cấp cứu thì cơ hội sống sẽ tăng lên rất nhiều”, bác sĩ Thuyên phân tích.
Bác sĩ cũng chia sẻ thêm: “Thời gian vàng trong cấp cứu chấn thương chính là yếu tố quyết định. Càng rút ngắn khoảng thời gian từ khi xảy ra tai nạn đến lúc bệnh nhân được tiếp nhận tại cơ sở y tế, cơ hội cứu sống và phục hồi càng cao”.
Từ thực tế điều trị, các bác sĩ khuyến nghị cộng đồng cần được trang bị kiến thức cơ bản về sơ cấp cứu ngoài cộng đồng, đặc biệt trong tai nạn giao thông. Việc ứng xử đúng tại hiện trường không chỉ giúp bảo toàn tính mạng cho nạn nhân mà còn giảm gánh nặng điều trị và phục hồi sau này.
Các đại biểu tham dự Hội nghị tại điểm cầu Bộ Nội vụ.
Hội nghị được kết nối đến 82 điểm cầu chính, gồm 28 điểm cầu tại các bộ, ngành, cơ quan Trung ương; 20 điểm cầu tại các tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước; 34 điểm cầu tại các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; cùng gần 3.500 điểm cầu tại các đơn vị trực thuộc bộ, ngành, cơ quan Trung ương và địa phương.
Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Cao Huy cho biết, Hội nghị nhằm phổ biến, quán triệt các nội dung của Luật Lưu trữ năm 2024 và các văn bản quy định chi tiết, góp phần nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân trong việc thực thi pháp luật về lưu trữ.
Luật Lưu trữ năm 2024, được Quốc hội khóa XV thông qua tại Kỳ họp thứ 7, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, không chỉ kế thừa các quy định còn phù hợp của Luật Lưu trữ năm 2011 mà còn bổ sung nhiều nội dung tiến bộ, đáp ứng yêu cầu của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư và xu thế chuyển đổi số mạnh mẽ, đúng định hướng đột phá trong áp dụng khoa học công nghệ theo Nghị quyết số 57-NQ/TW. Các văn bản quy định chi tiết Luật Lưu trữ cũng đã được Chính phủ, Bộ Nội vụ và các bộ, ngành ban hành đúng thời hạn, bảo đảm tính đồng bộ, khả thi và hiệu quả trong triển khai thực hiện.
Thứ trưởng Bộ Nội vụ Cao Huy phát biểu khai mạc Hội nghị.
Thứ trưởng Cao Huy nêu 6 nội dung chính của Luật Lưu trữ năm 2024 và các văn bản quy định chi tiết Luật. Theo đó, Luật xác định rõ thẩm quyền, trách nhiệm quản lý tài liệu lưu trữ và cơ sở dữ liệu tài liệu lưu trữ Phông Lưu trữ Đảng Cộng sản Việt Nam, Phông Lưu trữ Nhà nước Việt Nam và tài liệu lưu trữ của các cơ quan, tổ chức, cá nhân. Nghiệp vụ lưu trữ, bao gồm các hoạt động nghiệp vụ đối với tài liệu lưu trữ giấy, tài liệu lưu trữ trên vật mang tin khác và tài liệu lưu trữ số.
Luật cũng quy định về tài liệu lưu trữ có giá trị đặc biệt và phát huy giá trị tài liệu lưu trữ; lưu trữ tư; hoạt động dịch vụ lưu trữ. Luật chính thức công nhận ngày 3/1 hằng năm là Ngày Lưu trữ Việt Nam, nhằm tôn vinh vai trò của công tác lưu trữ và ghi nhận những đóng góp của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức ngành Lưu trữ.
Nhấn mạnh Hội nghị là dịp để các cơ quan, đơn vị nghiên cứu, thảo luận, nắm vững các quy định mới của Luật Lưu trữ năm 2024, từ đó tổ chức triển khai thực hiện một cách hiệu quả, đồng bộ, Thứ trưởng Nội vụ đề nghị lãnh đạo, cán bộ, công chức, viên chức ngành Lưu trữ tích cực trao đổi, làm rõ những vấn đề còn vướng mắc từ thực tiễn để vận dụng đúng đắn, góp phần nâng cao chất lượng công tác lưu trữ trong giai đoạn mới.
Ông Đặng Thanh Tùng, Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước (Bộ Nội vụ) thông tin tổng quan những điểm mới của hệ thống pháp luật về lưu trữ.
Thông tin tổng quan những điểm mới của hệ thống pháp luật về lưu trữ, đáp ứng yêu cầu triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, Nghị quyết số 66-NQ/TW, Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị, Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước Đặng Thanh Tùng cho biết, cách mạng công nghiệp lần thứ tư thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia, khối lượng thông tin và tài liệu được tạo lập dưới dạng số ngày càng tăng theo cấp số nhân đặt ra yêu cầu xây dựng hệ thống lưu trữ quốc gia hiện đại, an toàn, có khả năng quản lý, bảo quản và khai thác hiệu quả tài liệu số. Công tác lưu trữ hiệu quả là nền tảng quản trị minh bạch, hỗ trợ ra quyết định dựa trên dữ liệu, lưu giữ lịch sử quốc gia, đảm bảo quyền tiếp cận thông tin công dân.
Luật Lưu trữ 2024 bổ sung tài liệu lưu trữ tư vào Phông Lưu trữ quốc gia, đảm bảo bao quát tài liệu của nước Việt Nam. Nhà nước quản lý, phát triển lưu trữ tư; hỗ trợ ký gửi/tặng tài liệu tư, đặc biệt tài liệu có giá trị cao, qua đó, tạo bức tranh lịch sử, xã hội đầy đủ; tận dụng dữ liệu phi chính phủ trong chuyển đổi số, coi dữ liệu là tài sản quý giá.
Luật rút ngắn thời hạn nộp tài liệu vào lưu trữ lịch sử còn tối đa 5 năm (so với 10 năm trong Luật 2011); hồ sơ mật nộp sau giải mật, tối đa 30 năm; bắt buộc nộp tài liệu cấp xã (HĐND, UBND) như hộ tịch, đất đai, ngăn ngừa tình trạng mất mát tài liệu, tích hợp vào hệ thống lưu trữ số quốc gia, đảm bảo tính toàn vẹn dữ liệu.
Bên cạnh đó, Luật Lưu trữ 2024 còn thúc đẩy lưu trữ số, công nhận tài liệu số có giá trị pháp lý như thông điệp dữ liệu (khoản 3 Điều 7), xóa rào cản pháp lý cho chuyển đổi số; thúc đẩy phát huy giá trị tài liệu lưu trữ, hoạt động dịch vụ lưu trữ.
Ông Đặng Thanh Tùng cũng nêu các cơ hội từ các Nghị quyết số 57-NQ/TW, Nghị quyết số 66-NQ/TW, Nghị quyết số 68-NQ/TW đối với ngành Lưu trữ như xây dựng được hệ sinh thái lưu trữ số đồng bộ; chuyển từ lưu trữ giấy sang thông tin số; phù hợp tiêu chuẩn quốc tế về quản lý dữ liệu; công nhận giá trị pháp lý tài liệu điện tử; khu vực tư nhân tham gia dịch vụ lưu trữ; đào tạo kỹ năng quản lý dữ liệu số…
Tuy nhiên các thách thức đặt ra là dự án lưu trữ số cần vốn lớn, thời gian thu hồi dài; thiếu nhân lực công nghệ cao, chênh lệch đãi ngộ; mở rộng Phông lưu trữ và tài liệu cấp xã cần nguồn lực lớn, cơ chế phối hợp quốc gia mạnh mẽ; cần cải cách thể chế đồng bộ để triển khai hiệu quả.
Trong khuôn khổ Hội nghị, lãnh đạo Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước cùng các đơn vị liên quan đã trình bày các chuyên đề: Quy định mới về lưu trữ số và ứng dụng công nghệ trong thực hiện nghiệp vụ lưu trữ; quy định mới về nghiệp vụ lưu trữ tài liệu giấy và tài liệu trên vật mang tin khác; phát triển nguồn nhân lực lưu trữ; quy định về lưu trữ tư, tài liệu lưu trữ có giá trị đặc biệt, phát huy giá trị tài liệu lưu trữ và hoạt động dịch vụ lưu trữ.
9 tháng đầu năm, cả nước đã ghi nhận 58 ca tử vong do bệnh dại tại 18 tỉnh, thành phố. Đa số các ca tử vong do bệnh dại là không tiêm vaccine và/hoặc huyết thanh kháng dại. Lý do chính không tiêm vì người dân chủ quan cho rằng chó nhà cắn.
Bệnh dại chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.
“Điểm nóng” của bệnh dại do lượng chó thả rông lớn
Bệnh dại là bệnh lây truyền từ động vật sang người do virus dại (Rhabdovirus). Bệnh lưu hành ở nhiều quốc gia trên toàn thế giới. Hàng năm, trên toàn cầu ghi nhận khoảng 59.000 trường hợp tử vong ở người tại hơn 150 quốc gia, với 95% các trường hợp ở châu Phi và châu Á.
Khu vực Đông Nam Á là điểm nóng của bệnh dại do lượng chó thả rông lớn, tỷ lệ tiêm phòng dại ở vật nuôi còn thấp, tình trạng buôn bán thịt chó mèo đã ghi nhận tại một số quốc gia.
Bệnh dại lây qua nước bọt của động vật bị nhiễm bệnh. Con người có thể mắc bệnh dại nếu động vật bị nhiễm bệnh cắn, liếm hoặc cào hoặc nước bọt từ động vật bị nhiễm bệnh xâm nhập vào cơ thể người thông qua vết thương hở (kể cả vết thương không phải do động vật gây ra) hoặc tiếp xúc với niêm mạc (miệng, mắt…).
Sau khi người tiếp xúc với bệnh dại, virus di chuyển hướng về phía não trước khi gây ra triệu chứng. Khi virus đến não, các triệu chứng sẽ xuất hiện ở người. Thời kỳ ủ bệnh (khoảng thời gian giữa thời điểm tiếp xúc và các triệu chứng bệnh dại xuất hiện) thường là 1- 3 tháng nhưng có thể dưới một tuần hoặc thậm chí sau hơn một năm.
Nếu không thực hiện các biện pháp phòng ngừa như rửa vết thương và tiêm vaccine phòng dại và/hoặc huyết thanh kháng dại, triệu chứng bệnh dại sẽ xuất hiện ở người sau thời gian ủ bệnh.
Triệu chứng ban đầu của bệnh dại thường giống với bệnh cúm, có thể gồm: sốt, đau đầu, cảm thấy mệt, đau hoặc cảm giác ngứa ran, châm chích hoặc nóng rát bất thường hoặc không rõ nguyên nhân tại vị trí vết cắn hoặc vết xước.
Khi bệnh tiến triển, các triệu chứng như sợ ánh sáng mạnh, sợ nước do không nuốt được, hành vi hung hăng, kích động, chảy nước bọt quá nhiều (chảy nước dãi), ảo giác (nhìn hoặc nghe thấy những thứ không có thật), sốt và đau đầu, ra mồ hôi nhiều và các cơ dần bị tê liệt bắt đầu từ vị trí vết cắn hoặc vết xước. Khi các triệu chứng tiến triển, bệnh nhân sẽ dần hôn mê trước khi tử vong.
Cứ 10 ca tử vong do bệnh dại thì có 4 trẻ em
Theo Tổ chức thú y thế giới (WOAH/OIE), 99% người mắc bệnh dại là do chó dại cắn, hơn 95% trường hợp tử vong xảy ra ở châu Á, châu Phi, hơn 80% ca dại xảy ra ở nông thôn và cứ 10 ca tử vong thì có 4 ca ở trẻ em.
Bệnh dại là mối nguy hiểm đối với sức khỏe con người vì gần 100% các ca mắc dại tử vong khi các triệu chứng xuất hiện. Điều trị dự phòng sớm là rất quan trọng để ngăn ngừa tử vong.
Cục Phát triển chăn nuôi Thái Lan vừa tuyên bố, một số khu vực thuộc Bangkok và tỉnh Samut Prakan là “vùng dịch tạm thời” sau khi phát hiện ổ dịch bệnh dại. Chính quyền Thái Lan đồng thời ban hành lệnh cấm di chuyển chó, mèo và các loài động vật có vú khác trong vòng 30 ngày, cấm di chuyển động vật và xác động vật ra vào vùng dịch nếu không có giấy phép của bác sĩ thú y có thẩm quyền; chủ vật nuôi phải báo cáo động vật ốm trong vòng 12 giờ; người dân bắt buộc phải tuân thủ mọi chỉ đạo của cơ quan thú y.
Tại Việt Nam, ngày 21/12/2021, Chính phủ đã ban hành Quyết định số 2151/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình Quốc gia phòng, chống bệnh dại giai đoạn 2022 – 2030. Mục tiêu của chương trình là kiểm soát được bệnh dại trên đàn chó, mèo nuôi và phấn đấu không có người tử vong vì bệnh dại vào năm 2030, góp phần bảo vệ sức khỏe người dân và cộng đồng.
Theo thống kê của Bộ Y tế, ở Việt Nam, nguồn chính gây bệnh dại là chó và mèo (chiếm 98% trong tổng số người đi tiêm chủng và chiếm 100% đối với các trường hợp tử vong do bệnh dại).
Năm 2024, có 89 trường hợp tử vong do bệnh dại trên toàn quốc (tăng 7 trường hợp so với 2023, tăng 17 trường hợp so với năm 2022). Trong 9 tháng đầu năm 2025, cả nước đã có 58 trường hợp tử vong tại 18 tỉnh, thành phố. Địa phương có số trường hợp tử vong do bệnh dại cao là tỉnh Đắk Lắk (7), Gia Lai (6), Lâm Đồng (5), Đồng Nai (5), Tây Ninh (5).
Báo cáo tổng kết năm 2024 cho thấy, 100% số ca tử vong do bệnh dại là không tiêm vaccine phòng dại và/hoặc huyết thanh kháng dại. Lý do chính người dân không tiêm vì chủ quan cho rằng chó nhà cắn và tại thời điểm cắn, chó bình thường nên không đi tiêm phòng (chiếm 63%).
Ngoài ra còn lý do không hiểu biết về bệnh dại, không đến cơ sở y tế vì sợ không có tiền, dùng thuốc nam/đông y, trẻ nhỏ không nói với bố mẹ và do giết mổ chó.
Cách tốt nhất phòng tránh bệnh dại
Để tăng cường phòng chống bệnh dại và hưởng ứng Ngày thế giới phòng chống bệnh dại 28/9, Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế khuyến cáo mạnh mẽ tới người dân, cách phòng tránh bệnh dại tốt nhất là bảo vệ bản thân không tiếp xúc với virus dại như bị chó cắn, đặc biệt là trẻ em – đối tượng dễ bị chó cắn nhất và dễ bị bệnh dại hơn.
Đồng thời, cần phát huy tinh thần nuôi chó, mèo có trách nhiệm như tiêm phòng vacicne cho chó, mèo là thú cưng của gia đình, không trêu đùa chó mèo, đặc biệt là những cá thể chó lạ, đồng thời quản lý vật nuôi của gia đình chặt chẽ để không gây nguy hiểm cho người xung quanh.
Các chuyên gia cũng khuyến cáo người dân nên giảm thiểu đến mức tối đa việc buôn bán, vận chuyển hay giết mổ chó và mèo lấy thịt, để tránh mọi rủi ro có thể liên quan đến tiếp xúc trực tiếp với virus dại từ các loài vật nuôi này.
Đến nay, bệnh dại chưa có thuốc điều trị đặc hiệu nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa bằng rửa vết thương, tiêm vaccine phòng dại và/hoặc huyết thanh kháng dại ngay sau khi bị chó, mèo cắn.
Để đạt được mục tiêu của Chương trình Quốc gia phòng, chống bệnh dại giai đoạn 2022 – 2030, Bộ Y tế đang phối hợp chặt chẽ với Bộ Nông nghiệp và Môi trường tập trung triển khai Chỉ thị số 11/CT-TTg năm 2023 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường các biện pháp cấp bách phòng, chống bệnh dại.
Cục Quản lý dược (Bộ Y tế) vừa có công văn gửi Sở y tế các tỉnh, thành phố thông báo việc tạm ngừng lưu hành trên toàn quốc sản phẩm kem chống nắng Esunvy Sun Care SPF 50+ PA++++, do kết quả kiểm nghiệm chỉ có 10, trong khi công bố 50.
Sản phẩm kem chống nắng Esunvy Sun Care SPF 50+ PA++++; số tiếp nhận PCB: 85/23/CBMP-BN do Công ty cổ phần nghiên cứu và sản xuất dược phẩm Meracine (Bắc Ninh) sản xuất, Công ty cổ phần dược phẩm Tín Phong (Hà Nội) phân phối.
Theo Cục Quản lý Dược, kết quả kiểm nghiệm từ các trung tâm kiểm nghiệm tại Lâm Đồng và Lào Cai cho thấy chỉ số chống nắng thực tế (SPF 8,9 – 10,0) không phù hợp với chỉ số công bố trên nhãn (SPF 50+). Mẫu sản phẩm được lấy tại nhà thuốc ở Lâm Đồng và Yên Bái.
Để đảm bảo an toàn cho người sử dụng, Cục Quản lý Dược tạm ngừng lưu hành trên toàn quốc sản phẩm kem chống nắng Esunvy Sun Care SPF 50+ PA++++; số tiếp nhận PCB: 85/23/CBMP-BN.
Về lý do, theo Cục Quản lý Dược, sản phẩm có thể không đạt yêu cầu về chỉ số chống nắng trong quá trình đưa ra lưu thông trên thị trường và bảo quản sản phẩm mỹ phẩm.
Ảnh minh hoạ.
Cục Quản lý Dược yêu cầu Sở y tế các tỉnh, thành phố thông báo ngừng ngay việc kinh doanh, sử dụng sản phẩm kem chống nắng nêu trên; niêm phong, bảo quản hoặc trả lại cho cơ sở cung ứng; Kiểm tra, giám sát các đơn vị thực hiện thông báo này; xử lý các đơn vị vi phạm theo quy định hiện hành.
Đối với, công ty Meracine và Tín Phong, Cục Quản lý Dược yêu cầu phải thông báo thu hồi, tiếp nhận sản phẩm trả lại, phối hợp lấy mẫu kiểm tra, đồng thời rà soát quy trình sản xuất, bảo quản để xác định nguyên nhân. Báo cáo kết quả gửi về cục trước ngày 15/10/2025.
Sở Y tế Bắc Ninh giám sát việc ngừng lưu hành, phối hợp lấy mẫu toàn bộ lô sản phẩm gửi Viện Kiểm nghiệm thuốc TP HCM để đánh giá chỉ số chống nắng.
Trước đó, Công ty cổ phần nghiên cứu và sản xuất dược phẩm Meracine cho biết đã gửi mẫu sản phẩm tới một đơn vị ở Đài Loan (Trung Quốc) và Viện Kiểm nghiệm thuốc TP HCM để kiểm nghiệm, kết quả phù hợp với chỉ số công bố.
Tuy nhiên do có sự chênh lệch giữa các kết quả kiểm nghiệm, Cục Quản lý Dược quyết định tạm ngừng lưu hành sản phẩm này trên thị trường đến khi có kết luận chính thức.
