Với cách tiếp cận toàn diện, đồng bộ, Nghị quyết 72 trở thành nền tảng quan trọng để Việt Nam tiến tới mục tiêu xây dựng một xã hội khỏe mạnh, văn minh và bền vững.
Hướng dẫn người dân đăng ký khám, chữa bệnh và thanh toán viện phí qua căn cước công dân gắn chíp. (Ảnh: Mỹ Hà/TTXVN)
Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị không chỉ là một văn kiện chỉ đạo về y tế mà còn được xem như “bản thiết kế tổng thể” nhằm nâng cao sức khỏe, tầm vóc, tuổi thọ và chất lượng sống của người Việt trong nhiều thập niên tới.
Loạt nhóm giải pháp mang tính hành động
Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết, với tinh thần đổi mới mạnh mẽ cả về tư duy và hành động trong tất cả các khâu lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện, toàn ngành y tế sẽ triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp để nhanh chóng đưa Nghị quyết đi vào cuộc sống, giúp người dân sớm được hưởng thụ các chính sách an sinh xã hội.
Bộ Y tế đang cụ thể hóa Nghị quyết số 72-NQ/TW và Chương trình hành động của Chính phủ tại Nghị quyết số 282/NQ-CP bằng một loạt nhóm giải pháp mang tính hành động, tập trung đổi mới tư duy quản lý, hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng nhân lực, cải cách tài chính y tế, thúc đẩy khoa học-công nghệ và huy động hiệu quả mọi nguồn lực xã hội cho chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Bộ Y tế xác định phải đổi mới mạnh mẽ tư duy và phương thức lãnh đạo, chỉ đạo trong toàn ngành. Công tác truyền thông và giáo dục sẽ được tổ chức lại theo hướng bài bản hơn, để tất cả các vụ, cục, đơn vị trực thuộc và đội ngũ cán bộ nhận thức sâu sắc rằng bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân là trọng tâm của chính sách kinh tế-xã hội, không chỉ là nhiệm vụ riêng của ngành y tế.
Cùng với đổi mới tư duy, ngành y tế đẩy mạnh cải cách quản trị, xây dựng môi trường điều hành minh bạch, tăng trách nhiệm giải trình, gắn với cải cách thủ tục hành chính và phân cấp, phân quyền rõ ràng. Các giải pháp phòng, chống lạm dụng, trục lợi chính sách, vi phạm pháp luật trong chăm sóc sức khỏe nhân dân được triển khai đồng bộ.
Bộ Y tế cũng đang hoàn thiện hồ sơ, trình cấp có thẩm quyền việc chọn ngày 7/4 hằng năm là “Ngày Sức khỏe toàn dân,” qua đó tạo thêm một mốc quan trọng để toàn xã hội cùng nhìn lại, thúc đẩy các hoạt động chăm sóc sức khỏe.
Về thể chế và năng lực hệ thống y tế, Bộ Y tế chủ trì xây dựng, trình các cơ quan có thẩm quyền ban hành Nghị quyết của Quốc hội để thể chế hóa các chính sách lớn thuộc thẩm quyền Quốc hội, đồng thời khẩn trương xây dựng, sửa đổi, hoàn thiện hệ thống luật pháp trong lĩnh vực y tế. Trọng tâm là các luật về dân số, phòng bệnh, an toàn thực phẩm, thiết bị y tế, y học cổ truyền, phòng, chống tác hại thuốc lá và rà soát, đề xuất sửa đổi các luật có liên quan khác.
Song song với đó, Bộ Y tế xây dựng và tổ chức triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035; xây dựng Nghị định của Chính phủ về tiêm chủng; và một loạt đề án chuyên ngành như phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026-2030, phát triển du lịch y tế, xây dựng một số trung tâm y tế chuyên sâu, nâng cao năng lực kiểm nghiệm, kiểm định thuộc lĩnh vực y tế. Việc thực hiện Quyết định số 1183/QĐ-TTg ngày 14/10/2024 về triển khai Chỉ thị số 28-CT/TW cũng được coi là một trụ cột quan trọng trong sắp xếp, củng cố hệ thống y tế.
Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)
Nâng cao y đức và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao
Trên phương diện con người, Bộ Y tế coi nâng cao y đức và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là điều kiện tiên quyết. Ngành đang rà soát và hoàn thiện quy định về tiêu chuẩn đạo đức nghề nghiệp, đổi mới công tác giáo dục y đức và pháp luật trong đào tạo khối ngành sức khỏe, nhằm từng bước thay đổi phong cách, thái độ phục vụ nhân dân, nâng cao kỹ năng giao tiếp, tư vấn người bệnh, gắn với nâng chuẩn chuyên môn. Các hoạt động bồi dưỡng, tự học, rèn luyện y đức, tác phong nghề nghiệp được khuyến khích và duy trì thường xuyên.
Bộ Y tế xây dựng Nghị định về đào tạo chuyên sâu đặc thù trong lĩnh vực sức khỏe; sửa đổi Nghị định số 56/2011/NĐ-CP về chế độ phụ cấp ưu đãi theo nghề cho cán bộ y tế công lập; triển khai Đề án phát triển nhân lực y tế chất lượng cao và Đề án phát triển nhân lực cho trạm y tế cấp xã.
Bên cạnh đó, Bộ Y tế nghiên cứu cơ chế chính sách để duy trì đội ngũ nhân viên y tế, cô đỡ thôn bản, cộng tác viên dân số, đồng thời bồi dưỡng chuyên môn và trang bị phương tiện để đội ngũ này tiếp tục là “cánh tay nối dài” của hệ thống y tế tới tận cộng đồng.
Bộ Y tế thúc đẩy cải cách mạnh mẽ, hướng đến hệ thống tài chính y tế hiệu quả, bền vững, trong đó bảo hiểm y tế giữ vai trò trụ cột. Từ năm 2026, ngành sẽ phối hợp lồng ghép các hoạt động khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí, kiểm tra sức khỏe học sinh, sinh viên, khám bệnh nghề nghiệp, khám sức khỏe người lao động với hoạt động khám chữa bệnh bảo hiểm y tế. Mục tiêu là vừa tạo điều kiện khám bệnh miễn phí, vừa hoàn thành việc tạo lập sổ sức khỏe điện tử cho toàn dân.
Bộ Y tế xây dựng Đề án từng bước thực hiện chính sách miễn viện phí, ưu tiên trước hết cho đối tượng chính sách xã hội, người yếu thế, người thu nhập thấp và các nhóm cần hỗ trợ đặc biệt trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế; nghiên cứu thí điểm đa dạng hóa gói bảo hiểm y tế, phát triển các hình thức bảo hiểm bổ sung, gắn kết bảo hiểm y tế với bảo hiểm sức khỏe thương mại.
Trong lĩnh vực khoa học-công nghệ và chuyển đổi số, Bộ Y tế đang xây dựng Chiến lược chuyển đổi số y tế đến năm 2030 và thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện trong toàn ngành. Các hạng mục như sổ sức khỏe điện tử, bệnh án điện tử, đơn thuốc điện tử, kết nối liên thông và quản lý dữ liệu sức khỏe theo vòng đời sẽ được triển khai đồng bộ, hướng tới xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia và dữ liệu chuyên ngành về y tế.
Nhằm huy động tối đa nguồn lực xã hội, Bộ Y tế triển khai các giải pháp thực hiện Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển y tế tư nhân, khuyến khích khu vực kinh tế tư nhân tham gia đầu tư trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe Nhân dân. Các mô hình hợp tác công-tư trong cung ứng dịch vụ khám chữa bệnh, sản xuất thuốc, vaccine, sinh phẩm, thiết bị y tế được khuyến khích phát triển…
Thông qua các nhóm nhiệm vụ và giải pháp nêu trên, Bộ Y tế đang chuyển các định hướng lớn của Nghị quyết 72-NQ/TW và Nghị quyết 282/NQ-CP thành những hành động cụ thể, có lộ trình, có trách nhiệm giải trình rõ ràng. Tất cả đều hướng tới mục tiêu nhất quán: xây dựng một hệ thống y tế hiện đại, công bằng, hiệu quả, đặt sức khỏe nhân dân ở đúng vị trí trung tâm của chiến lược phát triển đất nước.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) vừa công bố Báo cáo lần thứ 10 của nhóm nghiên cứu về Quy định sản phẩm thuốc lá (TobReg) đưa ra quan điểm khoa học cần thận trọng về thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các sản phẩm thuốc lá mới khác.
Báo cáo TobReg của WHO đề xuất nguyên tắc “đánh giá tác động dự kiến và công bằng” trong việc kiểm soát mọi loại thuốc lá. (Nguồn ảnh: WHO)
Đồng thời WHO cũng đưa ra định hướng cho các quốc gia trong xây dựng chính sách kiểm soát thuốc lá toàn diện với trọng tâm bảo vệ thanh thiếu niên.
Bảo vệ giới trẻ trước tác hại thuốc lá
Báo cáo TobReg nhấn mạnh, trên thế giới hiện tồn tại hai luồng ý kiến trái chiều khi một bên đòi cấm hoàn toàn các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới để bảo vệ giới trẻ, bên còn lại cho rằng cần quản lý hợp lý để tận dụng khả năng giảm tác hại cho người hút thuốc trưởng thành.
TobReg không đứng hẳn về phía nào mà khẳng định chính sách hiệu quả phải dựa trên dữ liệu đầy đủ về tác động sức khỏe, xã hội và kinh tế, đặc biệt khi lấy giới trẻ làm đối tượng ưu tiên.
Báo cáo TobReg khẳng định, mỗi loại thuốc lá có mức độ gây hại khác nhau, trong đó thuốc lá điếu là nguồn gây bệnh và tử vong lớn nhất, mô hình dự báo cần hướng đến hai đối tượng là giới trẻ và người trưởng thành đang hút thuốc.
Thuốc lá điếu được xác định là sản phẩm gây nguy hại nhất trong các sản phẩm thuốc lá. (Nguồn: gsthr.org)
Trong đó, cần phân biệt rõ hai mục tiêu ngăn chặn giới trẻ bắt đầu sử dụng tất cả các sản phẩm thuốc lá và hỗ trợ người trưởng thành cai nghiện hoặc chuyển sang sản phẩm ít gây hại hơn. Việc lẫn lộn hai mục tiêu có thể khiến chính sách khi ban hành vừa không bảo vệ được thanh thiếu niên, vừa cản trở người hút thuốc trưởng thành tiếp cận các lựa chọn thay thế.
Trong bối cảnh hầu hết quốc gia đều thiếu nhân lực và ngân sách thực thi chính sách hạn chế tác hại của thuốc lá, TobReg đề xuất nguyên tắc đánh giá tác động dự kiến và công bằng. Ở những nước thuốc lá điếu vẫn chiếm tỷ lệ sử dụng cao nhất và chưa bảo vệ tốt giới trẻ, thuốc lá điếu phải tiếp tục ưu tiên hạn chế sử dụng, kiểm soát chặt chẽ.
Ngược lại, tại các quốc gia đã kiểm soát tốt thuốc lá điếu nhưng sản phẩm thuốc lá điện tử đang bùng nổ hoặc bị tiếp thị mạnh nhắm vào thanh thiếu niên thì cần được đưa lên vị trí ưu tiên quản lý chặt chẽ, nghiêm cấm sử dụng.
Để xác định chính xác sản phẩm và nhóm đối tượng, WHO khuyến nghị các quốc gia cần tập trung nguồn lực, cách quản lý nên kết hợp dữ liệu giám sát tỷ lệ sử dụng từng loại sản phẩm trong dân cư và trong các nhóm dễ bị tổn thương với dữ liệu giám sát hoạt động tiếp thị của ngành công nghiệp thuốc lá.
Khi kết hợp những nguồn dữ liệu này, các cơ quan quản lý có thể xây dựng kế hoạch chiến lược rõ ràng, giúp phân bổ nguồn lực hợp lý và nâng cao hiệu quả của chính sách, qua đó giảm tối đa tác động tiêu cực của các sản phẩm thuốc lá lên giới trẻ và cộng đồng xã hội.
Cần có giải pháp thực thi hiệu quả
WHO cũng đề cập các quốc gia đang cấm bán các sản phẩm thuốc lá nên tăng cường thực hiện lệnh cấm, tiếp tục giám sát và theo dõi để hỗ trợ các biện pháp can thiệp sức khỏe cộng đồng, đồng thời đảm bảo việc thực thi.
Tuy nhiên, cho đến nay cơ quan này cũng không có hướng dẫn thêm vấn đề làm thế nào để lệnh cấm được thực thi hiệu quả, ít tổn hại đến lợi ích các chủ thể liên quan.
Ngay cả trong báo cáo về hướng kiểm soát nghiêm ngặt thuốc lá, dù có nhấn mạnh mục tiêu bảo vệ giới trẻ và giảm tác hại, TobReg cũng không khuyến nghị thực thi lệnh cấm toàn diện.
Theo WHO, lệnh cấm sẽ có nguy cơ thúc đẩy nạn buôn lậu thuốc lá, vượt khỏi sự kiềm tỏa của các cơ quan quản lý và vô hình trung bảo hộ thị trường thuốc lá điếu truyền thống thông qua việc ngăn chặn người hút thuốc lá điếu chuyển đổi sang các sản phẩm thay thế.
Bên cạnh đó, trong bảng so sánh mức độ hấp dẫn giới trẻ của các sản phẩm thuốc lá của TobReg, kết quả đánh giá cho thấy thuốc lá nung nóng có ít đặc điểm thu hút người dùng nhất, với chỉ 2 trên 6 tiêu chí gồm hương vị và phụ gia tạo hương, vốn cũng là những đặc điểm của tất cả 10 sản phẩm khác.
Đồng thời, TobReg cũng định nghĩa thuốc lá nung nóng là sản phẩm thuốc lá, tạo ra khí hơi chứa nicotine từ nguyên liệu thuốc lá và các chất hóa học khác.
Trong bối cảnh các sản phẩm thuốc lá đang ngày càng đa dạng, báo cáo khoa học TobReg do nhóm nghiên cứu của WHO đưa ra có thể xem là một kênh tham khảo cho các quốc gia đang áp dụng biện pháp kiểm soát các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới áp dụng phù hợp các biện pháp kiểm soát thuốc lá hướng tới việc bảo vệ giới trẻ.
Tuy nhiên, cũng như các chuyên gia của WHO đã đề cập, một chính sách lấy giới trẻ làm ưu tiên cũng cần đánh giá tính hiệu quả của chính sách đối với việc giảm tỷ lệ hút thuốc lá và cai thuốc lá trong tổng tỷ lệ dân số chung.
Nhiều chuyên gia cho rằng muốn bảo đảm an toàn người bệnh, đào tạo bác sĩ phải chuẩn hóa theo mô hình Nội trú, đồng thời siết điều kiện mở ngành y để nâng cao chất lượng nhân lực.
Tại phiên thảo luận gần đây của Quốc hội, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức nhấn mạnh: “Bác sĩ Nội trú chính là tinh hoa của tinh hoa trong ngành y”. Quan điểm này nhận được sự đồng thuận rộng rãi, củng cố định hướng chuẩn hóa đào tạo bác sĩ theo thông lệ quốc tế. Trước đó, Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình cũng khẳng định: “Chỉ có trường y mới được đào tạo bác sĩ”.
Thực tế nhiều năm qua cho thấy, chương trình Bác sĩ Nội trú được coi là hình thức đào tạo tinh hoa, tuyển chọn những sinh viên xuất sắc nhất để rèn luyện chuyên sâu trong môi trường bệnh viện. Đây là lựa chọn mang tính vinh dự, nhưng không phải điều kiện bắt buộc để bác sĩ được cấp phép hành nghề. Tuy nhiên, trước yêu cầu nâng cao chất lượng dịch vụ và bảo đảm an toàn người bệnh trong bối cảnh mô hình bệnh tật ngày càng phức tạp, nhiều chuyên gia cho rằng giai đoạn thực hành sau tốt nghiệp cần được thiết kế lại theo hướng tương đương với chương trình Nội trú.
Theo đó, đào tạo Nội trú hoặc một mô hình thực hành chuẩn hóa dựa trên nguyên tắc của Nội trú nên trở thành bước bắt buộc trước khi bác sĩ được hành nghề độc lập, nhằm bảo đảm năng lực lâm sàng vững vàng và giảm rủi ro chuyên môn.
Mặc dù Việt Nam đã có quy định về giai đoạn thực hành sau tốt nghiệp (12 tháng thực hành để cấp giấy phép hành nghề, 12 tháng làm việc và 24 tháng học CKI với một số vị trí lâm sàng), nhưng theo chia sẻ của nhiều bác sĩ, mô hình hiện nay có thể vẫn chưa tạo được quãng thời gian thực hành đủ “dày” để bác sĩ trẻ tích lũy kinh nghiệm thực tế một cách vững vàng. Đây được xem là một khoảng trống khiến câu chuyện chuẩn hóa đào tạo sau tốt nghiệp được quan tâm hơn. Nhiều ý kiến đề xuất rằng quá trình chuẩn hóa này nên gắn với lộ trình đổi mới do Bộ Y tế chủ trì, vừa phù hợp điều kiện thực tiễn, vừa hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực y tế.
Đào tạo thực hành phải trở thành nền tảng bắt buộc
Với kinh nghiệm nhiều năm trong lĩnh vực ngoại khoa ở TP.HCM, BSCKII Nguyễn Quang Thiện cho rằng chương trình BSNT cần được nhìn nhận không chỉ là vinh dự mà phải trở thành giai đoạn thực hành bắt buộc để bác sĩ có thể chịu trách nhiệm chuyên môn độc lập.
Ông phân tích: “Tại nhiều quốc gia có nền y học phát triển, không có mô hình nào cho phép bác sĩ chỉ sau 6 năm đại học được hành nghề độc lập. Nội trú là bước đào tạo bắt buộc, giúp bác sĩ rèn luyện thực hành, tích lũy đủ số lượng ca bệnh và hoàn thiện kỹ năng chuyên môn dưới sự giám sát chặt chẽ”.
Ảnh minh hoạ.
Theo BSCK II Nguyễn Quang Thiện, việc coi trực cấp cứu hay phẫu thuật là “đặc quyền” của một nhóm nhỏ sẽ tạo ra khoảng cách chất lượng lớn trong toàn hệ thống. Nếu muốn bảo đảm an toàn người bệnh, bác sĩ tuyến đầu cần được đào tạo thực chiến và có đủ năng lực xử trí độc lập trong các tình huống lâm sàng phức tạp. Ông nhấn mạnh, sức mạnh của hệ thống y tế không nằm ở số lượng bằng cấp sau đại học, mà dựa vào đội ngũ bác sĩ lâm sàng được đào tạo bài bản và có đủ thực hành chuyên môn.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, BSCKII Nguyễn Quang Thiện đề xuất xây dựng BSNT thành tiêu chuẩn tối thiểu với bác sĩ hành nghề độc lập, đặc biệt ở các chuyên ngành lâm sàng can thiệp. Việc này đòi hỏi chuẩn hóa chương trình đào tạo, xác định rõ năng lực đầu ra, thời gian thực hành và số lượng ca bệnh tối thiểu. Đồng thời, cần mở rộng quy mô đào tạo Nội trú đi đôi với bảo đảm chất lượng, tạo cơ hội để sinh viên y khoa sau tốt nghiệp đều có thể tham gia rèn luyện chuyên sâu.
“Khi đào tạo Nội trú trở thành nền tảng thống nhất cho đội ngũ bác sĩ, chất lượng khám chữa bệnh sẽ được nâng lên, góp phần củng cố niềm tin của người dân và nâng tầm y học Việt Nam”, ông nhận định.
Kiểm soát chất lượng đầu vào – điều kiện cấp thiết
Cùng quan điểm về yêu cầu chuẩn hóa, trao đổi với PV Báo Sức khỏe và Đời sống, TS. Lê Đông Phương, nguyên Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu giáo dục ĐH, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam (Bộ GD&ĐT) cho rằng, việc Quốc hội thảo luận quy định “chỉ trường y mới được đào tạo bác sĩ” là phù hợp với bối cảnh hiện nay khi gần đây một một số trường đại học, nhất là các trường tư ồ ạt mở thêm ngành khoa học sức khỏe, chủ yếu là đào tạo bác sĩ đa khoa. Trong khi đó nhiều đơn vị không có bệnh viện thực hành, điều kiện đảm bảo không đủ, vấn đề cơ sở vật chất, giảng viên cũng thiếu, dẫn đến e ngại của nhiều người về chất lượng đào tạo nhân lực ngành y tế.
“Ngành y liên quan trực tiếp đến việc chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân, nếu đào tạo không đảm bảo, hay nói cách khác là chất lượng kém sẽ dẫn đến rất nhiều hệ lụy. Do đó, vấn đề này rất cần phải cân nhắc, suy tính”, TS. Lê Đông Phương cho hay.
Tuy nhiên, ông cũng nhìn nhận, cần định nghĩa rõ ràng về khái niệm “thế nào là trường y”. Ông phân tích, các trường y độc lập như mô hình truyền thống có lợi thế rất lớn về chuyên môn khi tập trung đào tạo các ngành khoa học sức khỏe. Nhưng trong thời đại công nghệ số, công nghệ 4.0, trí tuệ nhân tạo như hiện nay, nếu trường đại học y hay khoa y nằm trong các đại học đa ngành sẽ có thêm lợi để tiếp thu những tiến bộ khoa học kỹ thuật. Đây cũng là điều phải cân nhắc, đặc biệt trong thời đại công nghệ, khi các lĩnh vực khoa học kỹ thuật đã thâm nhập vào tất cả lĩnh vực khác.
Mặt khác, cũng cần đặt câu hỏi nếu chỉ giới hạn trong những trường y độc lập thì khả năng đáp ứng tỷ lệ số nhân lực y tế trên số dân có thể đảm bảo hay không. “Để triển khai hiệu quả thì phải có chính sách tăng quy mô đào tạo ngành y và có giải pháp để gắn kết đào tạo với các ngành khoa học kỹ thuật khác”, TS. Lê Đông Phương nêu quan điểm.
Tăng cường chăm sóc sức khỏe, vệ sinh thân thể cho trẻ em hướng đến một xã hội khỏe mạnh. (Ảnh THANH TRÚC)
Việt Nam đang tạo nên một kiến trúc phát triển mới dựa trên nền tảng các nghị quyết đột phá của Đảng. Trong bối cảnh đó, làm sao giải quyết tốt các vấn đề căn cốt trong lĩnh vực y tế, giáo dục, gắn kết các nguồn lực thành hệ sinh thái thống nhất, nuôi dưỡng thế hệ công dân phát triển toàn diện, là nội dung được Quốc hội quan tâm sâu sắc tại kỳ họp thứ 10.
Phòng bệnh hơn chữa bệnh
Thảo luận về Chủ trương đầu tư Chương trình Mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035, nhiều đại biểu Quốc hội cho rằng: Công tác bảo đảm mọi người dân đều được quản lý, chăm sóc sức khỏe ban đầu chất lượng, hạn chế bệnh tật, được phòng bệnh từ sớm, từ xa, ngay tại cơ sở cần được xem là trọng tâm không chỉ của riêng ngành y tế mà còn là của toàn xã hội hiện nay. Nếu vẫn đi theo lối mòn, loanh quanh vào những việc đã làm, mục tiêu nào cũng đưa vào mà không rõ đầu ra kết quả thì rất khó tạo được nền tảng cho các mục tiêu cải thiện và nâng cao chỉ số sức khỏe cho nhân dân trong thời gian tới.
Thực tế cho thấy, nhiều bệnh không lây nhiễm, bệnh truyền nhiễm thế giới đã xóa sổ ra khỏi cộng đồng từ lâu nhưng đến nay Việt Nam vẫn phải đối mặt vì chúng ta chủ yếu tập trung vào chữa bệnh như biện pháp “chữa cháy” thay vì tăng cường công tác dự phòng, chưa thật sự coi trọng vấn đề bảo vệ môi trường, khắc phục nguồn nước ô nhiễm, các vấn đề về an toàn vệ sinh thực phẩm, sản phẩm không có lợi cho sức khỏe… chưa được kiểm soát tốt cũng là môi trường cho bệnh tật rình rập.
Theo các đại biểu, trong chương trình cần đặt rõ mục tiêu từng mốc thời gian cụ thể đạt được gì, cách thức giải quyết ra sao, thí dụ trong 5 năm tới thanh toán dứt điểm các bệnh sốt rét, lao, viêm gan, bại liệt… thì sẽ mang lại hiệu quả thực chất cho sức khỏe nhân dân, “nếu không, xây bao nhiêu bệnh viện cũng không thể đủ, đào tạo bao nhiêu bác sĩ cũng không thể giải quyết được vấn đề”.
Chăm sóc sức khỏe nhân dân là một bài toán đòi hỏi kết hợp tổng thể chính sách vĩ mô, hạ tầng kỹ thuật, nguồn nhân lực, ý thức cộng đồng, nhưng các đại biểu nhấn mạnh cách thức xử lý vấn đề phải có chiều sâu, hướng tới sự chung tay của toàn xã hội. Nguyên tắc “phòng bệnh hơn chữa bệnh” phải được xem là cốt lõi như đại biểu Nguyễn Anh Trí (Đoàn Thành phố Hà Nội) chia sẻ: Theo tính toán chuyên môn, công tác phòng bệnh được thực hiện tốt sẽ có lợi gấp hàng nghìn lần so với các biện pháp chữa trị, nhất là với những bệnh không lây lan hay bệnh di truyền.
Trên quan điểm đó, đại biểu Quốc hội đề nghị chương trình mục tiêu quốc gia cần đầu tư củng cố và đổi mới hệ thống y tế cơ sở vững chắc bởi đây là nền tảng quan trọng nhất. Năng lực y, bác sĩ, chất lượng trạm y tế xã, phường được nâng cao, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong y tế cơ sở và phát triển hồ sơ sức khỏe điện tử cùng với trang thiết bị, danh mục thuốc thiết yếu đầy đủ… sẽ giúp người dân yên tâm khám, chữa bệnh ngay tại tuyến cơ sở, góp phần kịp thời vào công tác dự báo phòng chống dịch bệnh và hoạch định chính sách y tế hiệu quả.
Giáo dục trong bối cảnh AI tái định hình công việc toàn cầu
Giáo dục và đào tạo trong giai đoạn mới chịu tác động mạnh mẽ của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, đặc biệt sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang tái định hình công việc trên toàn cầu. Theo Tổ chức Lao động quốc tế (ILO), hiện nay công việc của một phần tư số người lao động bị tác động bởi AI tạo sinh.
Các đại biểu Quốc hội cho rằng, Việt Nam cũng đang chịu tác động của các xu hướng này, các chương trình cải cách, trong đó có chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo giai đoạn 2026-2035 đang được Quốc hội bàn thảo, phải làm sao tạo được nền tảng vững chắc ứng phó và hơn nữa là biến các thách thức thành những cơ hội và kết quả thực chất cho phát triển giáo dục bền vững và bao trùm.
Theo Tổ chức Lao động quốc tế (ILO), hiện nay công việc của một phần tư số người lao động bị tác động bởi AI tạo sinh.
Các giải pháp trọng tâm cần hướng tới là việc đổi mới giáo dục và đào tạo không thể dừng ở “dạy tốt, học tốt” theo cách truyền thống, mà cần một cuộc cách mạng về tư duy, phải chuyển từ mục tiêu truyền thụ kiến thức sang phát triển năng lực giải quyết vấn đề. Vai trò của giáo viên cũng cần chuyển từ người truyền đạt kiến thức sang người hướng dẫn, truyền cảm hứng. Không gian lớp học không còn bó hẹp trong “bốn bức tường” mà phải được mở rộng thành học mọi lúc, mọi nơi, học trên mọi phương tiện; việc đánh giá học sinh chuyển từ điểm số bài thi sang đánh giá quá trình và sản phẩm học tập.
Nhiều ý kiến nhấn mạnh mục tiêu, chỉ tiêu, phạm vi thiết kế của chương trình mục tiêu quốc gia không chỉ để giải quyết các vấn đề tồn đọng của giáo dục, mà quan trọng hơn là góp phần đưa giáo dục bước vào giai đoạn phát triển mới hiện đại, mở, liên thông, số hóa và hội nhập.
Để chương trình thật sự tạo chuyển biến, có hiệu quả thực chất và bao trùm, đòi hỏi sự thống nhất, đồng bộ trong nhiều nội dung như: quan tâm đầu tư hệ thống trường lớp hiện đại, nhất là tại các vùng khó khăn; xây dựng nền tảng dữ liệu chung toàn ngành, quản lý học tập suốt đời cho từng công dân; xây dựng bộ học liệu số mở quốc gia, phát triển chuẩn giáo viên số, trường học số, hệ thống đánh giá bằng AI… Tuy nhiên, điều này có thể vượt quá khuôn khổ, phạm vi, nguồn lực và khả năng triển khai của chương trình.
Theo các đại biểu, Việt Nam đang tạo nên một kiến trúc phát triển mới của đất nước, thể hiện sinh động bằng các nghị quyết đột phá của Đảng trong các lĩnh vực giáo dục, y tế, khoa học-công nghệ, văn hóa, thể chế, hội nhập, kinh tế tư nhân. Các chương trình mục tiêu quốc gia hiện nay không thể là những trụ cột tách rời mà phải vượt ra khỏi lĩnh vực riêng của từng bộ, ngành để gắn kết với nhau và với các nguồn lực khác trở thành một hệ sinh thái thống nhất, cùng vận động nuôi dưỡng tri thức, nhân cách, văn hóa con người, sức khỏe thể chất.
Sự đồng bộ, thống nhất các chương trình mục tiêu quốc gia riêng rẽ hiện nay-như các đại biểu kiến nghị-thành một chương trình chung, sẽ góp phần tạo nền tảng giáo dục hiện đại và hội nhập, nguồn nhân lực đủ sức cạnh tranh toàn cầu và một thế hệ công dân Việt Nam phát triển toàn diện, khỏe mạnh, tự tin, sáng tạo, bản lĩnh, thấm đẫm giá trị văn hóa dân tộc để bảo đảm cho mục tiêu phát triển nhanh và bền vững.
Chiến dịch bổ sung Vitamin A đợt 2 năm 2025 sẽ được triển khai cho trẻ từ 6 tháng đến dưới 36 tháng tuổi bắt đầu từ ngày 01 đến ngày 02/12/2025. Ngoài ra, Chiến dịch cũng triển khai cho trẻ từ 6 tháng đến dưới 60 tháng tuổi có nguy cơ thiếu Vitamin A.
Trẻ có nguy cơ thiếu vitamin A là trẻ có một trong các tình trạng như: tiêu chảy kéo dài, nhiễm khuẩn hô hấp cấp, suy dinh dưỡng nặng…
Gần 340.000 trẻ được uống Vitamin A trong chiến dịch đợt 2 tại Hà Nội
Trong 2 ngày (từ 1–2/12), Hà Nội tổ chức chiến dịch bổ sung Vitamin A liều cao đợt 2/2025 cho gần 340.000 trẻ từ 6 đến dưới 36 tháng tuổi tại hơn 3.000 điểm uống trên toàn địa bàn.
Ngành Y tế thành phố đã bố trí 3.037 điểm uống tại các xã, phường, thị trấn nhằm bảo đảm mọi trẻ trong độ tuổi đều được tiếp cận dịch vụ.
Có khoảng 339.392 trẻ trong độ tuổi từ 6 tháng đến dưới 36 tháng tham gia uống Vitamin A trong chiến dịch bổ sung đợt 2/2025, được tổ chức trong hai ngày 1–2/12. Trong số này, 57.750 trẻ thuộc nhóm 6–12 tháng tuổi và 281.642 trẻ từ 12 đến dưới 36 tháng tuổi.
Theo Sở Y tế Hà Nội, mục tiêu của chiến dịch là đạt trên 99,8% trẻ được uống Vitamin A liều cao, qua đó phòng ngừa nguy cơ thiếu vi chất, bảo vệ thị lực và tăng cường miễn dịch cho trẻ trong giai đoạn quan trọng của quá trình phát triển. Trước, trong và sau chiến dịch, các hoạt động truyền thông được triển khai đồng bộ nhằm nâng cao nhận thức của phụ huynh về lợi ích của Vitamin A, chế độ ăn hợp lý, phòng chống suy dinh dưỡng và thiếu vi chất cho trẻ em, phụ nữ có thai và bà mẹ cho con bú.
Trẻ em được uống Vitamin A liều cao
Ở đợt 1/2025 được tổ chức vào ngày 1–2/6, Hà Nội đã triển khai uống bổ sung Vitamin A kết hợp tẩy giun tại hơn 1.600 điểm uống, với gần 387.000 trẻ được uống Vitamin A liều cao. Đồng thời, ngành y tế cũng tiến hành cân đo để đánh giá tình trạng dinh dưỡng trẻ dưới 5 tuổi. Tính đến hết tháng 10/2025, tỷ lệ suy dinh dưỡng thể nhẹ cân của trẻ dưới 5 tuổi tại Hà Nội là 6,4%, thể thấp còi 9,6%, thể cấp tính 0,2%, tỷ lệ thừa cân béo phì 1% – những con số cho thấy việc bổ sung vi chất vẫn là nhu cầu quan trọng và cấp thiết.
Chiến dịch bổ sung Vitamin A được duy trì đều đặn vào tháng 6 và tháng 12 hàng năm, góp phần quan trọng trong phòng chống suy dinh dưỡng và bảo vệ sức khỏe trẻ nhỏ. Với quy mô gần 340.000 trẻ trong đợt 2/2025, ngành Y tế Hà Nội kỳ vọng tiếp tục đạt tỷ lệ bao phủ cao, bảo đảm mọi trẻ trong độ tuổi được hưởng lợi từ nguồn vi chất cần thiết cho tăng trưởng và phát triển.
Đối tượng có nguy cơ cao thiếu Vitamin A
Đối tượng có nguy cơ cao thiếu Vitamin A, bao gồm:
– Trẻ em và người mắc bệnh sởi.
– Trẻ từ 0 đến dưới 72 tháng tuổi suy dinh dưỡng cấp tính nặng.
– Trẻ từ 6 tháng đến dưới 60 tháng tuổi mắc tiêu chảy kéo dài hoặc viêm đường hô hấp cấp tính (được chẩn đoán tại cơ sở y tế).
Trẻ từ 6 tháng đến dưới 12 tháng tuổi cần bổ sung vitamin A.
Chiến dịch bổ sung Vitamin A nhằm duy trì bền vững kết quả thanh toán bệnh khô mắt do thiếu Vitamin A ở trẻ em; góp phần giảm tỉ lệ suy dinh dưỡng, tăng cường sự phát triển thể chất và tinh thần cho trẻ em.
Vitamin A là vi chất dinh dưỡng tan trong dầu, giữ vai trò thiết yếu đối với sự phát triển thể chất và hệ miễn dịch của trẻ. Vitamin A tham gia vào quá trình phân chia tế bào, hỗ trợ trẻ tăng trưởng và phát triển bình thường; có vai trò trong khả năng nhìn của mắt, đặc biệt là trong điều kiện ánh sáng yếu; giúp bảo vệ sự toàn vẹn của da, niêm mạc mắt, niêm mạc khí quản, ruột non và các tuyến bài tiết. Vitamin A còn góp phần tăng sức đề kháng, giúp trẻ chống lại nhiều bệnh nhiễm khuẩn như sởi, tiêu chảy, viêm đường hô hấp, lao và uốn ván.
Nguồn Vitamin A tự nhiên có nhiều trong sữa mẹ, các thực phẩm có nguồn gốc động vật như gan, thịt, cá, trứng, sữa; và trong rau củ quả màu xanh, vàng, đỏ đậm như cà rốt, bí đỏ, súp lơ xanh, đu đủ, xoài, gấc. Tuy nhiên, với trẻ từ 6–36 tháng tuổi, việc bổ sung Vitamin A liều cao theo chương trình của Bộ Y tế vẫn được duy trì hàng năm nhằm ngăn ngừa thiếu hụt vi chất – một trong những nguyên nhân làm trẻ chậm lớn, dễ mắc bệnh nhiễm trùng.
Trong quá trình triển khai chiến dịch, ngành y tế lưu ý phụ huynh không cho trẻ uống Vitamin A khi trẻ đang sốt cao trên 38,5°C, đau bụng hoặc mắc các bệnh mạn tính như tâm thần, suy tim – gan – thận, hen phế quản, hoặc có tiền sử dị ứng với thành phần thuốc. Việc sàng lọc sức khỏe trước khi uống được thực hiện nghiêm túc để bảo đảm an toàn cho tất cả trẻ tham gia chiến dịch.
Ngày 29/11, Hội đồng chuyên môn của Bộ Y tế do Cục trưởng Quản lý khám chữa bệnh làm Chủ tịch đã tiến hành thẩm định và kết luận Bệnh viện đa khoa Đồng Nai đủ các điều kiện để thực hiện kỹ thuật lấy, ghép thận từ người sống và từ người hiến chết não.
Hội đồng thẩm định chuyên môn của Bộ Y tế trao đổi với bác sĩ của Bệnh viện đa khoa Đồng Nai về triển khai kỹ thuật ghép thận.
Theo Bác sĩ Ngô Đức Tuấn, Giám đốc Bệnh viện đa khoa Đồng Nai, để chuẩn bị các điều kiện triển khai kỹ thuật ghép thận, cách đây 3 năm, bệnh viện đã được Bệnh viện Chợ Rẫy (Thành phố Hồ Chí Minh) hỗ trợ đào tạo, chuyển giao kỹ thuật ghép thận cho nhóm y bác sĩ.
Bệnh viện đa khoa Đồng Nai có quy mô lớn nhất tỉnh Đồng Nai thời điểm hiện tại, việc triển khai kỹ thuật ghép thận vì nhu cầu thực tế của bệnh nhân trên địa bàn tỉnh tăng cao. Hiện nay, mỗi ngày bệnh viện đang thực hiện lọc máu định kỳ ngoại trú cho khoảng 220 bệnh nhân và 15-20 bệnh nhân nội trú mỗi ngày.
Bác sĩ Ngô Đức Tuấn, Giám đốc Bệnh viện đa khoa Đồng Nai báo cáo tại buổi làm việc.
Do vậy, việc đủ các điều kiện để triển khai kỹ thuật ghép thận giúp bệnh nhân không phải chuyển lên tuyến trên, giảm tình trạng quá tải cho các bệnh viện tại Thành phố Hồ Chí Minh. Đồng thời, góp phần khẳng định chuyên môn bệnh viện tuyến cuối của Đồng Nai.
Sau khi tiến hành kiểm tra thực tế, nghe trình bày đề án và thảo luận, Tiến sĩ Hà Anh Đức, Cục trưởng Quản lý khám chữa bệnh, Chủ tịch Hội đồng chuyên môn của Bộ Y tế, kết luận Bệnh viện đa khoa Đồng Nai đủ điều kiện thực hiện kỹ thuật lấy, ghép thận từ người sống và từ người hiến chết não.
Cục trưởng Quản lý khám chữa bệnh đề nghị Bệnh viện đa khoa Đồng Nai sớm hoàn thiện hồ sơ để triển khai kỹ thuật này. Trước mắt, Bệnh viện đa khoa Đồng Nai cần xây dựng danh sách người ghép với tiêu chí rõ ràng để tiến hành ghép thận.
Tiến sĩ Hà Anh Đức, Cục trưởng Quản lý khám chữa bệnh, Chủ tịch Hội đồng, đánh giá Bệnh viện đa khoa Đồng Nai đủ điều kiện thực hiện kỹ thuật ghép thận.
Hội đồng chuyên môn Bộ Y tế đề nghị Bệnh viện đa khoa Đồng Nai, Sở Y tế Đồng Nai tham mưu, kiến nghị Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh quan tâm, đầu tư thêm về trang thiết bị, nhân lực để có thể thành lập Trung tâm ghép thận.
Bệnh viện đa khoa Đồng Nai được thành lập từ năm 1902. Hiện nay, bệnh viện có hệ thống máy móc, cơ sở hiện đại bậc nhất trong khu vực phía nam. Mỗi ngày, bệnh viện tiếp nhận khoảng 3.500 lượt khám bệnh ngoại trú và 1.100 điều trị bệnh nhân nội trú. Bệnh viện đang có 49 khoa, phòng chức năng; thu hút khoảng 1.700 cán bộ, nhân viên y tế, trong đó có hơn 370 bác sĩ.
Bệnh viện đa khoa Đồng Nai đang hướng tới một bệnh viện đa khoa toàn diện, chuyên sâu và chất lượng cao hàng đầu trong khu vực Đông Nam Bộ, xây dựng bệnh viện đủ tiêu chuẩn xếp hạng bệnh viện đặc biệt, là địa chỉ được người dân tin tưởng lựa chọn trong chăm sóc sức khỏe.
Việt Nam hiện là một trong những điểm nóng sốt xuất huyết của khu vực. Từ đầu năm đến hết tháng 10/2025, cả nước ghi nhận 110.503 ca mắc và 23 ca tử vong, đưa tỷ lệ mắc của Việt Nam vào nhóm cao nhất Đông Nam Á.
Ngày 28-29/11, Viện Pasteur TPHCM tổ chức Hội nghị khoa học toàn quốc về sốt xuất huyết Dengue 2025 với chủ đề hiện thực hóa các hành động toàn diện trong kiểm soát sốt xuất huyết.
Việt Nam – điểm nóng của sốt xuất huyết Dengue
PGS.TS.BS Nguyễn Vũ Trung – Viện Trưởng Viện Pasteur TPHCM cho biết, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp sốt xuất huyết Dengue là 1 trong 10 mối đe dọa sức khỏe toàn cầu cần ưu tiên ứng phó. Việt Nam hiện là một trong những điểm nóng của sốt xuất huyết Dengue trên toàn cầu, tỷ lệ mắc thuộc nhóm cao nhất Đông Nam Á.
Mỗi năm, cả nước ghi nhận hơn một trăm nghìn trường hợp mắc. Riêng năm 2022 vượt mốc 370.000 ca, đây là mức cao nhất trong lịch sử.
Tính từ đầu năm đến hết tháng 10/2025, cả nước đã ghi nhận 110.503 trường hợp mắc sốt xuất huyết Dengue và 23 trường hợp tử vong, số mắc cao hơn 16,8% và tử vong cao hơn 2 trường hợp so với cùng kỳ năm 2024.
Những biến đổi dịch tễ gần đây cho thấy sốt xuất huyết Dengue ngày càng phức tạp, kéo dài quanh năm và thay đổi giữa các địa phương. Từ đó đòi hỏi một chiến lược dự phòng – giám sát – điều trị – truyền thông toàn diện và có sự phối hợp đa ngành.
PGS.TS.BS Nguyễn Vũ Trung – Viện Trưởng Viện Pasteur TPHCM.
TS.BS Ngũ Duy Nghĩa – Trưởng khoa Kiểm soát Bệnh truyền nhiễm, Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung Ương cho biết, tỷ lệ mắc sốt xuất huyết Dengue trên 100.000 dân thuộc nhóm cao nhất trong các bệnh truyền nhiễm, phạm vi xảy ra dịch bệnh đã mở rộng ra khắp các vùng miền trên toàn quốc.
Bên cạnh đó, độ tuổi mắc cũng thay đổi rõ rệt, tại khu vực phía Nam, tỷ lệ bệnh nhân trên 15 tuổi đã tăng từ 18% (năm 1999) lên 53% (năm 2022). Từ đó cho thấy, sốt xuất huyết Dengue là nguy cơ với mọi lứa tuổi chứ không chỉ riêng trẻ em.
Trong bối cảnh bệnh diễn biến khó lường và chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, GS.TS Vũ Sinh Nam – Cố vấn cao cấp về Sốt xuất huyết Dengue Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung Ương, Tổng thư kí Hội Y học dự phòng Việt Nam cho rằng, Việt Nam chỉ có thể kiểm soát hiệu quả sốt xuất huyết Dengue khi chuyển từ ứng phó thụ động sang chiến lược chủ động, kết hợp đồng thời nhiều biện pháp dự phòng.
Theo khuyến nghị của WHO, chiến lược chủ động này phải mang tính tích hợp, toàn diện, bao gồm: Kiểm soát vector, giám sát dịch tễ, truyền thông thay đổi hành vi, điều trị dựa trên y học chứng cứ và dự phòng chủ động. Sự phối hợp liên tục giữa các yếu tố này sẽ giúp giảm nguy cơ bùng phát dịch và giảm tỷ lệ ca nặng trong cộng đồng.
Ứng dụng AI trong theo dõi và tiên lượng sốt xuất huyết
TS.BS Hồ Quang Chánh – Trưởng nhóm Sốt xuất huyết dengue, Đơn vị Nghiên cứu Lâm sàng Đại học Oxford (OUCRU), Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TPHCM cho biết, sốt xuất huyết vẫn là gánh nặng cho y tế toàn cầu. Năm 2024, WHO ghi nhận 14 triệu ca mắc, ước tính có thể lên tới 77,8 (50,1-101,2) triệu ca mỗi năm.
Bệnh có bệnh cảnh rất đa dạng, trong khi chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, tỷ lệ mắc ở người lớn và người cao tuổi ngày càng tăng khiến việc theo dõi trở nên khó khăn hơn.
Dù chỉ 5–10% bệnh nhân diễn tiến nặng, nhưng hiện nay bác sĩ chưa thể xác định chính xác trường hợp bệnh nhân thuộc nhóm nguy cơ, vì vậy việc nhập viện và theo dõi sát vẫn đóng vai trò then chốt.
TS.BS Hồ Quang Chánh – Trưởng nhóm Sốt xuất huyết Dengue, Đơn vị Nghiên cứu Lâm sàng Đại học Oxford (OUCRU), Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TPHCM.
Theo bác sĩ Chánh, một trong những thách thức lớn là không thể đo trực tiếp mức độ thoát huyết tương (cơ chế dẫn đến sốc) của bệnh nhân. Việc theo dõi xâm lấn có thể gây chảy máu ở bệnh nhân sốt xuất huyết nên nhu cầu về phương pháp theo dõi an toàn, không xâm lấn ngày càng cấp thiết. Từ thực tế này, nhóm nghiên cứu của Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TPHCM đã phát triển các thiết bị đeo theo dõi không xâm lấn và xây dựng công cụ hỗ trợ quyết định lâm sàng dựa trên trí tuệ nhân tạo (AI).
Kết quả khảo sát cho thấy thể tích nhát bóp có thể cảnh báo diễn tiến nặng sớm hơn nhiều giờ so với tụt huyết áp. Đặc biệt, hai cảm biến đặt ở cổ tay và cổ chân cho độ chính xác gần tương đương siêu âm. Khi chuyển sang nghiên cứu sóng PPG – kỹ thuật đo biến thiên thể tích bằng ánh sáng trên bệnh nhân sốt xuất huyết, mô hình Transformer kết hợp dữ liệu PPG và lâm sàng dự đoán diễn tiến nặng trước 2 giờ với độ chính xác khoảng 0,8.
Song song, nhóm hợp tác cùng các kỹ sư phát triển thiết bị đeo sử dụng nhiều bước sóng ánh sáng để đo huyết áp và thông số huyết động. Phiên bản gọn nhẹ đeo tay dự kiến sẵn sàng cho ứng dụng lâm sàng trong năm tới.
Trên hướng hỗ trợ quyết định lâm sàng, nhóm đã xây dựng mô hình AI dựa trên dữ liệu sốt xuất huyết hơn 20 năm tại Việt Nam. Khác với các mô hình cũ chủ yếu dựa trên dữ liệu trẻ em, mô hình học sâu mới đạt độ chính xác khoảng 0,8 và duy trì hiệu năng trên bộ dữ liệu độc lập.
TS.BS Hồ Quang Chánh cho hay: “Tuy nhiên, nghiên cứu định tính cho thấy nhân viên y tế cần công cụ thích hợp, dễ sử dụng và phù hợp quy trình bệnh viện, thay vì chỉ một mô hình dự đoán. Chỉ khi công cụ phù hợp với thực hành thực tế, việc quản lý bệnh nhân sốt xuất huyết mới có thể tạo ra đột phá. Vậy nên, công cụ này cần được thiết kế tích hợp mô hình tiên đoán, phác đồ điều trị, tính toán cân nặng hiệu chỉnh và các tiện ích hỗ trợ khác”.
Nhằm chủ động công tác chuẩn bị và bảo đảm đầy đủ các điều kiện về nhân lực, thiết bị y tế, cơ sở vật chất trong công tác bảo đảm y tế phục vụ Hội nghị APEC 2027, Bộ Y tế tổ chức đoàn khảo sát thực tế điều kiện y tế tại đặc khu Phú Quốc, làm việc với Sở Y tế tỉnh An Giang và các đơn vị liên quan vào chiều 28/11.
Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) khảo sát thực tế điều kiện y tế tại Trung tâm Y tế Phú Quốc.
Cục Quản lý Khám, chữa bệnh do Cục trưởng, Cục quản lý khám, chữa bệnh Bộ Y tế Hà Anh Đức làm trưởng đoàn. Tiếp và làm việc với đoàn có Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Nguyễn Thị Minh Thúy và lãnh đạo Sở Y tế An Giang và Trung tâm Y tế Phú Quốc, Bệnh viện Quốc tế Vinmec Phú Quốc và Bệnh viện Quốc tế Mặt Trời.
Đoàn đã khảo sát thực tế cơ sở vất chất trang thiết bị Trung tâm Y tế Phú Quốc, Bệnh viện Quốc tế Vinmec Phú Quốc và Bệnh viện Quốc tế Mặt Trời để phục vụ Hội nghị APEC 2027 tại Phú Quốc.
Qua khảo sát, Cục trưởng Cục Quản lý khám, chữa bệnh Bộ Y tế Hà Anh Đức cho rằng: Về cơ sở vật chất, Bệnh viện Quốc tế Vinmec Phú Quốc và Bệnh viện Quốc tế Mặt Trời cơ bản đáp ứng, đảm bảo y học. Riêng Trung tâm Y tế Phú Quốc phải nâng cấp cơ sở, ưu tiên là khoa cấp cứu và chuẩn bị khoa điều trị ở bên trong.
Trong công tác phối hợp, đề xuất điều động bác sĩ chính từ các bệnh viện từ TP. Hồ Chí Minh; cần huy động chuyên gia, bác sĩ (ngoại, chấn thương, can thiệp tim mạch…). Tỉnh tập trung chuẩn bị và bảo đảm đầy đủ các điều kiện về nhân lực, thiết bị y tế, cơ sở vật chất nhằm bảo đảm y tế phục vụ Hội nghị APEC 2027 một cách tốt nhất…
Thời tiết đang trong giai đoạn chuyển mùa Thu-Đông, sự thay đổi thất thường của nhiệt độ và độ ẩm là điều kiện thuận lợi cho các tác nhân gây bệnh đường hô hấp, tiêu hóa phát triển và lây lan; cùng với đó là giai đoạn cuối năm có sự gia tăng đi lại và tổ chức nhiều sự kiện đông người làm tăng nguy cơ bùng phát dịch bệnh.
Thăm khám cho trẻ bị cúm tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương.
Bộ Y tế cho biết, theo hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm đã ghi nhận sự gia tăng cục bộ của một số bệnh, đặc biệt là bệnh cúm mùa, bệnh do virus hợp bào hô hấp và bệnh tay chân miệng tại một số địa phương, trong đó có nhiều ca nhập viện điều trị tại các bệnh viện cấp chuyên sâu.
Để tăng cường triển khai công tác phòng, chống dịch bệnh cúm mùa, bệnh do virus hợp bào hô hấp và bệnh tay chân miệng, Bộ Y tế đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố, các Viện Vệ sinh dịch tễ, Viện Pasteur, Bệnh viện trực thuộc triển khai hoạt động phòng, chống các dịch bệnh nêu trên.
Theo đó, đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố chỉ đạo Sở Y tế, tăng cường các hoạt động giám sát, phát hiện sớm các trường hợp mắc bệnh, ổ dịch cúm mùa, bệnh do virus hợp bào hô hấp và bệnh tay chân miệng, triển khai ngay các biện pháp xử lý triệt để ổ dịch, không để bùng phát, lây lan rộng.
Phối hợp các Viện Vệ sinh dịch tễ, Viện Pasteur để đánh giá nguy cơ và triển khai biện pháp đáp ứng phù hợp.
Thực hiện tốt công tác thu dung, phân luồng khám bệnh, cấp cứu người bệnh, theo dõi sát, phát hiện sớm các dấu hiệu chuyển nặng để xử trí kịp thời, hạn chế thấp nhất các trường hợp tử vong, đặc biệt chú ý các trường hợp mắc bệnh trong nhóm nguy cơ cao như phụ nữ có thai, người có bệnh nền, người mắc bệnh mạn tính, người già và trẻ em. Tăng cường công tác kiểm soát nhiễm khuẩn, phòng chống lây nhiễm chéo, tuyệt đối không để lây lan dịch bệnh trong các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.
Cập nhật thông tin về tình hình dịch bệnh và các khuyến cáo phòng bệnh cho người dân; xây dựng các tài liệu, sản phẩm, thông điệp truyền thông về phòng chống dịch bệnh phù hợp với phong tục, tập quán, ngôn ngữ của từng địa phương. Tổ chức tập huấn, cập nhật kiến thức cho cán bộ y tế về giám sát, phòng chống dịch bệnh, các biện pháp xử lý ổ dịch, hướng dẫn chẩn đoán, điều trị, cấp cứu, chăm sóc người bệnh, kiểm soát nhiễm khuẩn và các biện pháp phòng, chống lây nhiễm. Rà soát, bảo đảm đầy đủ nguồn lực sẵn sàng cho các tình huống dịch bệnh theo phương châm “4 tại chỗ”.
Bộ Y tế yêu cầu các Viện Vệ sinh dịch tễ, Pasteur chủ động theo dõi sát, phân tích, đánh giá diễn biến tình hình dịch bệnh cúm mùa, bệnh do virus hợp bào hô hấp và bệnh tay chân miệng tại các tỉnh, thành phố thuộc khu vực phụ trách. Tăng cường giám sát, đôn đốc các Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh, thành phố trong khu vực triển khai hiệu quả các hoạt động giám sát, đánh giá nguy cơ và phòng chống dịch.
Hướng dẫn và hỗ trợ kỹ thuật cho các địa phương trong việc triển khai các biện pháp phòng, chống dịch; chủ động thành lập các đoàn công tác, đội đáp ứng nhanh sẵn sàng hỗ trợ kỹ thuật trực tiếp cho các địa phương, đặc biệt tại các địa bàn ghi nhận ổ dịch phức tạp, số ca mắc tăng cao.
Thường xuyên tổng hợp, phân tích dữ liệu giám sát dịch tễ học và vi rút học; định kỳ hằng tháng hoặc ngay khi dịch bệnh có nguy cơ, có dấu hiệu gia tăng phải thực hiện đánh giá, nhận định và dự báo về xu hướng, diễn biến của dịch bệnh trong khu vực; báo cáo, tham mưu kịp thời cho Bộ Y tế, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố các biện pháp phòng, chống dịch hiệu quả, phù hợp.
Các Bệnh viện trực thuộc Bộ Y tế, tổ chức tốt việc phân luồng khám bệnh, thu dung, cách ly, cấp cứu, thực hiện nghiêm túc việc kiểm soát nhiễm khuẩn, không để lây nhiễm chéo trong bệnh viện, đặc biệt là các khoa có nguy cơ cao lây nhiễm như hồi sức cấp cứu, thận nhân tạo, truyền nhiễm… Tổ chức tuyên truyền cho người bệnh, người chăm sóc về các biện pháp phòng bệnh, phòng lây nhiễm tại cơ sở y tế. Tăng cường công tác chỉ đạo tuyến và hỗ trợ tuyến dưới, đặc biệt là hỗ trợ trong công tác tập huấn về chẩn đoán, phân loại bệnh, điều trị, cách ly, phòng chống lây nhiễm chéo.
Các tuần gần đây, nhiều bệnh viện trên địa bàn Hà Nội ghi nhận sự gia tăng người bệnh, cả trẻ em và người lớn nhiễm cúm nhập viện, trong đó có người có bệnh nền nhiễm cúm A phải nhập viện trong tình trạng nặng, với các triệu chứng có thể gặp phải: đau ngực, tím tái, khó thở, mệt đột ngột…
Số ca mắc cúm A có khả năng tiếp tục tăng trong thời gian tới, do thời tiết năm nay mưa nhiều, có các đợt nồm ẩm xuất hiện sớm, là điều kiện thuận lợi cho virus cúm phát triển và lây lan trong cộng đồng.
Các bác sĩ khuyến cáo thực hiện tiêm vaccine là biện pháp phòng bệnh hiệu quả cho trẻ em và người lớn.
Bác sĩ lưu ý, dù rất nhiều người mắc và tự khỏi nhưng cúm A không lành tính. Đau ngực, tím tái, khó thở, mệt đột ngột… là dấu hiệu của các triệu chứng nguy hiểm.
Thạc sĩ, bác sĩ Lê Thanh Khôi – Trưởng hội đồng chuyên môn Y khoa hệ thống nhà thuốc và trung tâm tiêm chủng Long Châu, cho biết: Cúm gây các triệu chứng nặng hơn cảm lạnh thông thường và có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như viêm phổi. Virus cúm tấn công trực tiếp vào phổi, gây tổn thương phế nang và giảm khả năng trao đổi khí. Người bệnh xuất hiện ho nhiều, khó thở, đau ngực, tím tái, thở nhanh và có thể suy hô hấp trong thời gian rất ngắn.
Trước đây, do nguồn lực hạn chế, thường chỉ ưu tiên vaccine cho trẻ nhỏ, với mong muốn ngừa bệnh truyền nhiễm bùng phát trong nhóm trẻ. Tuy nhiên, hiện nay tiêm chủng trọn đời đang là xu hướng giúp bảo vệ sức khỏe cho mọi lứa tuổi, giúp bảo vệ, ngăn bệnh dịch bùng phát trong cộng đồng.
Để bảo vệ sức khỏe cá nhân, đặc biệt đối với những nhóm đối tượng có nguy cơ cao như trẻ em, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và những người có bệnh nền, việc chủ động tiêm vaccine cúm là rất quan trọng và nên thực hiện càng sớm càng tốt.
Nhân dịp tham dự Hội nghị Thượng G20 tại Nam Phi, ngày 22/11 (giờ địa phương), Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã tiếp Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus.
Thủ tướng Phạm Minh Chính và Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus – Ảnh: VGP
Tiếp Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus, Thủ tướng Phạm Minh Chính bày tỏ cảm ơn sâu sắc về sự quan tâm và đồng hành của WHO dành cho Việt Nam thời gian qua. Thủ tướng nhấn mạnh, trong đại dịch COVID-19, nhờ sự hỗ trợ kịp thời của WHO và cá nhân Tổng Giám đốc, Việt Nam đã ứng phó hiệu quả, kiểm soát tốt dịch bệnh.
Thủ tướng cho biết Việt Nam đang triển khai nhiều chính sách nhằm bảo đảm chăm sóc và nâng cao sức khỏe cho người dân, luôn coi sức khỏe của nhân dân là ưu tiên hàng đầu. Chia sẻ thực tế gần đây Việt Nam liên tiếp hứng chịu nhiều đợt bão lũ lịch sử, gây thiệt hại rất lớn về người và tài sản, kéo theo nguy cơ xuất hiện các dịch bệnh sau lũ, Thủ tướng mong muốn tiếp tục nhận được sự hỗ trợ của WHO trong công tác ứng phó, phòng ngừa dịch bệnh phát sinh sau thiên tai.
Chia sẻ với Việt Nam, Tổng Giám đốc WHO bày tỏ lời chia buồn sâu sắc trước những mất mát do bão lũ gây ra. Ông cảm ơn Chính phủ Việt Nam về những cam kết mạnh mẽ dành cho lĩnh vực y tế và công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân; đồng thời bày tỏ sự ngưỡng mộ trước sự chỉ đạo quyết liệt và chính sách kịp thời của Việt Nam trong phòng chống COVID-19. Về nguy cơ dịch bệnh sau bão lũ, Tổng Giám đốc WHO cho biết tổ chức hiện có Quỹ ứng phó khẩn cấp và sẵn sàng huy động nguồn lực từ quỹ này để hỗ trợ Việt Nam trong thời gian sớm nhất.
Tổng Giám đốc WHO khẳng định sẽ cử chuyên gia và làm việc ngay với với Phái đoàn Việt Nam tại Geneva và Bộ Y tế Việt Nam để triển khai nội dung trao đổi với Thủ tướng Phạm Minh Chính.
